29 мая 2022 г.

Мы в соц сетях:



Кибербуллинг, овершеринг, груминг: «Kaspersky» балаларды интернетте неден қорғау керектігін еске салады

Кибербуллинг, овершеринг, груминг: «Kaspersky» балаларды интернетте неден қорғау керектігін еске салады
Бір жарым жылдық үзілістен кейін қазақстандық балалар қайтадан мектепке оралады. Қашықтан оқыту кезінде олар интернетте көп уақыт өткізді.

«Kaspersky»-дің сарапшылары пандемия кезінде оларды қандай сайттар көбірек қызықтыратынын, мектеп оқушылары желіде қандай қауіп-қатерлерге тап болуы мүмкін екенін анықтады, сонымен қатар оларды интернеттегі қауіптерден қалай қорғауға болатындығы туралы кеңестер берді.

«Kaspersky»-дің деректері бойынша негізінен қазақстандық балалар әртүрлі бағдарламаларды жүктеуге, музыка тыңдауға, фильмдер көруге болатын сайттарға кіреді — веб-парақтарға кірудің жартысына жуығы оларға тиесілі болды. Танымалдық бойынша екінші орында — әлеуметтік желілер мен чаттар. Ойындар да басымдыққа ие: осы санаттағы сайттар кіру саны бойынша көшбасшылардың үштігіне кіреді*.
Компанияның сауалнама деректеріне сәйкес, мектеп оқушыларының жартысына жуығы әлеуметтік желілерде жаңа адамдармен танысып, бейтаныс адамдардан дос болуға шақыру алғанын мойындады. Кейде мұндай ұсыныстар нақты жасы мектеп жасынан әлдеқайда ерекшеленетін адамдардан келеді. Егер олар баламен жыныстық қарым-қатынасқа түсу мақсатында достық қарым-қатынас орнатса, олар балаға үлкен қауіп төндіруі мүмкін. Бұл қауіптің арнайы атау бар — интернет-груминг. Танысу көбінесе баланың құрдастарының атынан чатта, форумда немесе әлеуметтік желіде болады. Жеке («жекеде») сөйлесе отырып, қаскүнем баланың сеніміне кіреді, онымен кездесу туралы келісуге тырысады.

Нақты әлемдегі сияқты, интернетте де оқушылар агрессияға және тіпті қудалауға тап болуы мүмкін. Бұл құбылыс «кибербуллинг» атауына ие болды. Бұл мектепте немесе аулада қудалаудан кем емес, өйткені бала желіге шыққан сайын, яғни үйде де оның көріністерінен зардап шегеді.

Кейде балалар желіде өздері туралы тым көп ақпарат орналастырып, ұялы нөмірін, мектеп нөмірін ашық қолжетімділікте қалдырып, геотаңбалауды қойып, фотосуреттерін салады, осылайша өздері зиянкестер үшін айла-амал тауып береді. Бұл құбылыс овершеринг деп аталады. Оның қауіптілігі-алаяқтар мен жағымсыз ниеті бар басқа адамдар шамадан тыс ашықтықты пайдалана алады. Оқушылардың достарымен өз әсерлерімен бөліскісі келетіні түсінікті, бірақ баланың әр қадамы, қайда баратыны және қайда болатыны туралы тек оның отбасы мүшелері ғана білуі керек, өйткені, мысалы, үй жағдайында түсірілген фотосуреттерден зиянкестер отбасының жай — күйінің деңгейін түсіне алады, ал сапарлардан жасалған селфи мен геотегтер бойынга үйде ешкім болмаған сәтті бақылауға болады.

«Кез-келген интернет қолданушысы сияқты, балалар күмәнді сілтемеге өтіп немесе зиянды файлды ашса, фишингке, спамға немесе зиянды бағдарламаларға тап болуы мүмкін. Оқушыларға мұндай жағдайларды болдырмауға көмектесу үшін ата-аналар мен мұғалімдер киберқауіптерді қалай тануға болатындығы туралы және кибергигиенаның негізгі ережелері туралы сөйлесуі керек: әлеуметтік желілер мен мессенджерлердегі күмәнді сілтемелер бойынша өтпеу, аккаунттар үшін күрделі парольдер ойлап табу және оларды мезгіл-мезгіл өзгерту, өзі туралы көп ақпарат бөліспеу, күмәнді ресурстардан фильмдер мен бағдарламаларды жүктемеу, күмәнді бейтаныс адамдармен байланысқа түспеу», - дейді «Kaspersky»-дің Орталық Азиядағы коммерциялық директоры Валерий Зубанов.

«Kaspersky» ата-аналарға балаларды желіде қорғаудың негізгі ережелерін еске салады:

• балаға интернетті меңгеруге көмектесіңіз: онымен бірге әлеуметтік желіде, поштада, ойын сервисінде аккаунт ашыңыз, қызықты бейнелер мен кітаптарды қайдан іздеу керек, музыканы қалай тыңдау керек, тексерілген ақпаратты қайдан іздеу керек екенін көрсетіңіз;
• интернеттегі қауіптер туралы айтыңыз, бірақ қорқытпаңыз, оған түсінікті тілде түсіндіріңіз;
• негізгі тәртіп ережелері туралы келісіңіз: мысалы, бірлескен тамақтану кезінде гаджетті пайдаланбау, онлайн ойындарды тек келісілген уақытта ойнау, 22.00-ден кейін телефонмен отырмау. Бұл ережелерді отбасының барлық мүшелері сақтаса жақсы, өйткені балалар көп жағдайда ересектерден үлгі алады;
• балаға, егер оны біреу қудалап жатса, оның кінәсі жоқ екенін түсіндіріңіз және мұндай жағдайда қалай әрекет ету керектігін ескертіңіз: қудалауға жауап қайтармау, қудалаушыларды «қара тізімге» қосу, оларға әлеуметтік желі әкімшілеріне шағымдану, ата-анасына айту;
• егер бала өзінің алғашқы құрылғысын алып, цифрлық әлемді енді ғана біле бастаса, Kaspersky Safe Kids сияқты ата-аналық бақылаудың арнайы бағдарламасын орнатыңыз, бірақ балаға бұл туралы ескертуді ұмытпаңыз.

* 2019 жылдың маусымынан 2020 жылдың мамырына дейінгі кезеңдегі Kaspersky Safe Kids шешімінің Қазақстан Республикасы және әлем бойынша жасырын статистика деректері.
Просмотров материала: 367

Поделиться материалом


22:22 ТҮРКІСТАН: ТОРАКОСКОПИЯЛЫҚ ОТА ЖАСАЛДЫ... 205 Просмотров

22:02 ПРОВЕДЕНЫ ТАКТИЧЕСКИЕ УЧЕНИЯ ПО ТУШЕНИЮ ЛЕСНЫХ И СТЕПНЫХ... 220 Просмотров

11:25 Казахстанские ученые готовы разработать вакцину от оспы... 363 Просмотров

09:50 Засуха в Кызылординской области: "Казгидромет" выпустил... 398 Просмотров

09:46 В Караганде жители ЖК "Шапагат" подали в суд на акимат... 362 Просмотров

08:43 Свыше 35 россиян получили ИИН с начала марта - МИД... 399 Просмотров

21:33 Туымызды аяқасты етуге жол бермеуіміз керек - Ерлан Карин... 544 Просмотров

20:57 В ТУРКЕСТАНСКОЙ ОБЛАСТИ УВЕЛИЧИЛОСЬ КОЛИЧЕСТВО ЗАЩИТНИКОВ... 528 Просмотров

18:00 Сложившаяся геополитическая ситуация будет иметь... 505 Просмотров

17:43 Казахстан отозвал заявку на проведение чемпионата мира по... 519 Просмотров

17:37 Уфф шаршадым: лёгкие комедии, чтобы расслабиться после... 491 Просмотров

17:02 АСП повышаться не будет - минтруда... 499 Просмотров

16:48 Как повышают зарплаты казахстанцам, рассказал вице-премьер... 489 Просмотров

16:35 «Салафиты» и «секты» как политические силы в РК... 672 Просмотров

16:17 Ромео и Джульетте танцуют фламенко... 417 Просмотров

16:00 Алматыда көлік дәмхана алаңына кіріп кетті – бір адам... 431 Просмотров

15:52 Қаскелеңдегі жанжалды кортеж: қатысушыларға жарты миллион... 445 Просмотров

15:25 Петропавл жылу электр орталығындағы апат: құлаған мұржа... 305 Просмотров

15:07 Шылым шегу спецификалық аурулар туғызады - маман... 333 Просмотров

14:44 Әрбір фермер бөлінетін қаражаттың игілігін көруі тиіс —... 272 Просмотров

14:33 Маймыл шешегі ауруы 16 елге тарады... 252 Просмотров

14:10 Қазақстанда 99 мыңнан астам отбасы кедейлік жағдайынан... 243 Просмотров

13:28 «Құлағына ине тығып, темекінің шоғын басқан»: Ақтаудағы... 8 847 Просмотров

12:27 Нұр-Сұлтанда жасөспірім мен әйелді баннер басып қалды... 368 Просмотров

12:17 КҚК-дағы төтенше жағдай: Қазақстан мұнай өндіруді толығымен... 299 Просмотров

12:14 Каменный страж Каскелена... 4 415 Просмотров

12:05 Қазақстанға заңсыз жолмен ресейлік ұнды тасымалдау белең... 270 Просмотров

11:55 Касым-Жомарт Токаев поздравил Мырзатая Жолдасбекова с... 293 Просмотров

11:42 Самый популярный чай у алматинцев - Earl Grey... 158 Просмотров

11:36 4 из 5 преступников в Казахстане — безработные... 253 Просмотров

11:30 Ауруханадан абақтыға: журналист Арыстанбек Мұхамедиұлының... 695 Просмотров

11:28 Исследование: чем быстрее у людей развиваются факторы риска... 310 Просмотров

11:25 Жанат Ахметов Мәдениет және спорт министрлігінің аппарат... 198 Просмотров

11:22 В рейтинге стран по размеру «чистой» зарплаты Казахстан... 331 Просмотров

11:20 Еліміздегі бес қылмыскердің төртеуі жұмыссыз – зерттеу... 294 Просмотров

11:13 Выдача ИИН иностранцам на eGov приостановлена до 1 октября... 268 Просмотров

10:46 Дәмханалар бағаны көтереді: рестораторлар салықты... 275 Просмотров

10:32 Қазақстандық ғалымдар маймыл шешегіне қарсы вакцина жасауға... 261 Просмотров

10:14 Елімізде жиһаз айтарлықтай қымбаттады... 272 Просмотров

10:07 Если мы не смогли вырастить своих спортсменов, то уж лучше... 266 Просмотров





Опрос


«    Май 2022    »
ПнВтСрЧтПтСбВс
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031