6 декабря 2021 г.

Мы в соц сетях:



Тәліптер деген бізше айтқанда уахабилер мен салафиттер

16 август 2021, 16:37
Тәліптер деген бізше айтқанда уахабилер мен салафиттер
"Талибан" қозғалысы Ауғанстанды басып алып, Ауғанстан президенті елден кетті. Бұл желіде қызу талқыға түскен саяси тақырыптың біріне айналды. Осы орайда тәліптер кім? Олардың діни ұстанымы қандай? Жақтаушылары бар ма? Осы сынды сұрақтардың жауабын BAQ.KZ тілшісі танымал дінтанушы, мәдениеттанушы, теолог ғалым Досай Кенжетайдан сұраған екен.


Тәліптердің ақидасы бүгінгі біздің тілмен айтқан кезде уахабистік, салафилік бағытты ұстанады. Бұл буквализм құрамындағы аяттарды сол күйінде қабылдау, былайша айтқандай, "таслим". "Адамның сөзіне емес, Алланың сөзіне тәсілім болу керек". Ауғанстан халқы сунни, бірақ олар саяси исламды иектеніп отыр. Демек, мазхабтары сунни болғанымен, вахабизм, салафизм ағымына жатады, - деді ол.
Ғалымның айтуынша, тәліптер ислами теократиялық мемлекет құрғысы келеді.

Исламның шариғатына басымдық бергісі келеді. Бұл да батыс пен шығыстың арасындағы текетіресте "өзгермей, өзіміз болып қалуымыз керек" деген ұстанымнан шығып отыр. "Талибан" қозғалысы өткен ғасырда Пәкістанда Диабанд мектебінде қалыптасқан. Атеизм мен коммунизмге қарсы ұран тастаған. 1978-79 жылдары Кеңес үкіметі әскерін оларға де кіргізген болатын. Сол кездегі қозғалыс қанша жылдан бері өлмей, өз күшін қазір көрсетіп жатыр, - деді Досай Кенжетай.

Теологтың айтуынша, тәліптер сүннет бойынша сақал қою сынды атрибуттарға үлкен маңыз береді.

Ел арасында "тәліптер" шәкірттер деген мағынаны білдіреді. Алғашында Пәкістанның Диабанд мектебінде құрылған жастар арасындағы қозғалыс болды. Саяси ислам байланыстырып тұр, - деді ол.

Дінтанушының айтуынша, Қазақстанда тәліптердің қозғалысына тыйым салынған.

Себебі "Талибан" қозғалысы радикалды және экстремистік шектен шыққан ұйым. Сондықтан да біздің елімізде оған тыйым салынып отыр. Ханафи мазхабын ұстану, ұстанбау деген мәселе жоқ. Радикализм - ол басқаша идеологиялық платформаға сүйеніп алып іс-әрекет ететін экстремистік топ. Ханафи мазхабында экстремизм, радикализм жоқ деп те айтуға болмайды. Себебі әр адамның бойында радикализм көріністері болуы мүмкін. Ол ағымға байланысты емес. Сондықтан радикалды пікірде болған мұсылмандар өздерінің арам пиғылдарын Ханафи мазхабына кірсе де жалғастыра береді. Саяси ислам болғандықтан, ол жерде шек, қалып, тұрақтылық дегенді табу қиын. Мұның барлығы айналып келгенде саясат, - деді ол.

Досай Кенжетайдың айтуынша, Ауғанстанға Таяу Шығыстың платформасы Әл-Каида арқылы ауды.

Олардың жақтастары Қазақстанда жеткілікті. Ол платформа – вахабизм. Олардың киім киістері мен дауыстарынан, идеясынан қандай ағымға жататынын білуге болады. Мысалы, бір кездері Ираннан келген Диабандтың өкілі бізге келгені белгілі болды. Ол Маңғыстауда имам қызметін атқарды. Олардың жүріс-тұрысы, ойлау жүйесі саяси исламға жатады. Салафилік, уахабистік бағытында ширк, мушрик, рух (аруақтарыға зиярат етуге тыйым салу) мәселесі бар. Тәліп деген сөз уахаб дегеннің синонимі десек те болады, - деді Досай Кенжетай.
Просмотров материала: 8 029

Поделиться материалом


12:57 Подростка сбили насмерть на пешеходном переходе в Актобе... 666 Просмотров

12:40 Начато расследование в отношении птицефабрик Карагандинской... 660 Просмотров

12:28 Как изменился курс доллара... 637 Просмотров

12:16 Молодой человек пропал после допроса в Атырау... 685 Просмотров

12:00 Сотрудницы "Казпочты" присвоили миллионы тенге,... 639 Просмотров

11:38 В Атырау браконьеры убили краснокнижных сайгаков на 1,6... 638 Просмотров

11:22 Сирот вычеркивали из списков очередников на жилье в... 638 Просмотров

11:12 «Қазір бағаны бірқалыпты ұстап тұру мүмкін емес»: Министр... 748 Просмотров

11:08 Шымкентте балалары кредит алдырып, үйден қуып шыққан әжей... 9 481 Просмотров

11:05 УЕФА "Астанаға" 150 мың евро айыппұл салып, еурокубоктан... 640 Просмотров

11:00 Убийство Аяжан Едиловой: подозреваемый не признает своей... 645 Просмотров

10:52 Атырауда жауап алуға шақырылған жігіт полиция ғимаратынан... 952 Просмотров

10:48 Аяжан Еділованың өлімі: күдікті зорлық жасамағанын мәлімдеді... 1 568 Просмотров

10:45 20 человек умерли от коронавируса в Казахстане за сутки... 599 Просмотров

10:30 Первый артхаусный фильм IVI Originals «Белый кит» попал в... 599 Просмотров

10:25 Қазақстанда COVID-19-ды жұқтырушылар саны 974 мыңнан асты... 381 Просмотров

10:22 686 новых случаев заболевания коронавирусом выявлено в... 372 Просмотров

19:05 Глава государства Касым-Жомарт Токаев принял председателя... 601 Просмотров

18:51 Более 3 миллионов тенге перевели казахстанцы мошеннику из... 605 Просмотров

18:38 55-летнюю женщину держали в рабстве в Костанайской области... 649 Просмотров

18:26 При подаче заявления до конца года действует текущий порог... 623 Просмотров

18:15 Кей қазақстандықтар зейнетақы жинағын биыл пайдалана алмады... 585 Просмотров

18:10 Штормовое предупреждение объявлено в шести областях... 571 Просмотров

17:56 Четыре человека пострадали в массовом ДТП в Актюбинской... 599 Просмотров

17:51 Шавкат Мирзиёев Қазақстанға мемлекеттік сапармен келеді... 705 Просмотров

17:38 Нұр-Сұлтанда Жаңа жыл шыршасы қашан жағылатыны белгілі болды... 601 Просмотров

17:35 БҚО-да кәсіпорын басшысы 150 млн теңгенің салығынан жалтарды... 595 Просмотров

17:32 Пойыз купесінде дәрет сындырған еркек 3 тәулікке қамалды... 589 Просмотров

17:22 Инициатива по раздаче пенсионных средств изначально... 567 Просмотров

17:00 "Требуется еще 1 млрд долларов": LRT планируют достроить в... 541 Просмотров

16:57 Мектеп директорларын ауыстыру қашан басталады?... 816 Просмотров

16:55 Алматыда тағы бір адам 12 қабаттан секіріп кетті... 599 Просмотров

16:46 Скандал с попыткой суицида: уволенного прокурора... 463 Просмотров

16:43 Ақтауда көлік қызды қағып кетті – оқиғаның видеосы... 517 Просмотров

16:38 2022 жылы қанша адам зейнетақы жинағын пайдалана алады?... 528 Просмотров

16:31 Сколько человек смогут снять пенсионные в 2022 году,... 464 Просмотров

16:30 Үкімет зейнетақы қорына қатысты шешімді халықпен ақылдаспай... 503 Просмотров

16:24 А.Күрішбаев: жоғары оқу орындарында кадрларды дайындау... 463 Просмотров

16:22 Қызылорда облысында екпеге қарсы әйел дәрігерлерге жұмыртқа... 525 Просмотров

16:19 Алматылық аферист әйелді алдап, 11 млн теңгесін алды... 485 Просмотров





Опрос


«    Декабрь 2021    »
ПнВтСрЧтПтСбВс
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031