1 июля 2022 г.

Мы в соц сетях:



Кредит алуға ерікті түрде тыйым салу тетігі енгізілуі мүмкін – сарапшылар пікір білдірді

25 июнь 2021, 17:03
Кредит алуға ерікті түрде тыйым салу тетігі енгізілуі мүмкін – сарапшылар пікір білдірді
Жақында мәжіліс депутаттары кредит алуға ерікті түрде тыйым салу тетігін енгізуді ұсынды. Соның арқасында біреудің атына несиені заңсыз рәсімдеу сияқты алаяқтық әрекеттер азаяды деген болжам бар. Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі осы бастаманы қолдап отыр. Алайда бірқатар мәселелер бар. Sputnik Қазақстан тілшісі кредит алуға ерікті түрде тыйым салу тетігінің тиімділігін зерделеп көрді.

Жаңа бастама қашан қолға алынады?

Заңсыз кредит рәсімдеу қылмысы әлі күнге дейін тыйылмай келеді. Бұрын алаяқтар, көбінесе, жоғалған құжаттарды пайдаланып, иесін қарызға батырып кетсе, бүгінде онлайн кредиттердің шығуымен ондай әрекеттер көбейе түсті. Әккі қылмыскерлер адамның жеке мәліметтерін иемденіп, заңсыз кредит рәсімдейді де, ақшаны басқа есепшотқа аударады. Ал тәжірибесі жоқ алаяқтар ұялы телефон ұрлап, онлайн-кредит алады.

Осындай қылмыстың құрбаны болған адам мойнында заңсыз кредиттің бар екенін уақытында білсе жақсы. Ал қарыз коллекторларға кетіп қалса, кредиттен құтылу қиын болады. Себебі есепшотты бұғаттап, шетелге шығуға тыйым салып тастайды. Шыны керек, осындай жағдайда кейбір адамдар ары-бері шапқылап жүргісі келмейді, уақыт та тығыз. Осылайша заңсыз кредитті өз қалтасынан төлейді.

"Ал кредит алуға ерікті түрде тыйым салу тетігі енгізілсе, алаяқтық әрекеттер азайды. Себебі адам өз атына кредит рәсімдеуге тыйым салып қояды. Тиісті ақпарат оның кредиттік тарихында көрсетіліп тұрады. Сонда кредит беретін мекемелер ондай тыйымды көріп, несие рәсімдеуден бас тартуға міндетті болады. Ал кредит берілген жағдайда оны қайтаруды талап ете алмайды", - дейді депутат Айгүл Құспан.
Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі кредит алуға ерікті түрде тыйым салу тетігін қолдап отыр. Алайда алдымен көрші елдің тәжірибесін байқап көруге мүдделі.

"Бүгінде ондай бастама Ресей Федерациясында талқыланып жатыр. Сондықтан тиісті механизмді қазақстандық қаржы нарығында тиімді енгізу үшін сол тәжірибені ескерген дұрыс болады", - дейді агенттік мамандары.

Ресей жаңа бастаманы қалай іске асырады

Көрші елде кредит алуға ерікті түрде тыйым салу тетігін талқылап қана қоймай, арнайы заң жобаларын да дайындап қойған. Қазіргі кезде тиісті өзгерістер мен түзетулер мемлекеттік думаның салалық комитеттерінде қаралып жатыр. Оған сәйкес, адам кез келген уақытта кредит алуға өзі тыйым сала алады. Ал несие алғысы келсе, ол тыйымды кері қайтаруға мүмкіндік бар.

Қазіргі жоба бойынша алдымен "Мемлекеттік қызметтер" порталы немесе банктің мобильді қосымшасы арқылы өтінім жіберіледі. Соның негізінде кредит алуға ерікті түрде тыйым салынады. Өтінімді орындау мерзімі – 7 күн. Тиісті ақпарат кредиттік тарихқа түседі. Бүгінде банктер де, микроқаржы ұйымдары да алдымен осы деректер базасын қарайды. Кредит алуға ерікті түрде тыйым салынып тұрса, несие рәсімдеуге болмайды. Ал шектеуге қарамастан кредит рәсімделген жағдайда банк те, микроқаржы ұйымы да ақшаны қайтаруды талап ете алмайды. Ондай қарызды коллекторларға сатуға рұқсат жоқ.

Кредиттік шектеуді алып тастауға болады. Ол үшін қайтадан портал немесе банк арқылы өтінім жіберіледі. Бірақ оны қарау мерзімі бір жарым аптаға созылады. Бүгінде Ресейдің ірі банктері жаңа бастаманы толығымен қолдап отыр.

Бірқатар мәселелер бар

Қазақстанның қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі жаңа бастаманы ұлттық банкпен, қаржыгерлермен және кредиттік ұйымдармен де талқылап шыққан. Барлығы кредит алуға ерікті түрде тыйым салуды қолдады. Алайда осы бір жүйені енгізу үшін бірқатар мәселелерді шешу керек екен.

Біріншіден, жаңа бастаманы іске асырудың нақты тәртібі болуы қажет. Оны "бірыңғай терезе" қағидаты арқылы жасаса, техникалық жағын ойластырып қойған жөн. Ал кредиттік ұйымдар арқылы іске асырған жағдайда нақты бір ережесі болуы шарт.

Екіншіден, кредит алуға ерікті түрде тыйым салудың қауіп-қатерлері де жоқ емес. Мәселен, адам кредит алуға шешім қабылдаса, тыйымды алып тастауға өтінім жібереді. Оны жасау үшін біршама уақыт кетеді. Сол екі арада алаяқтар заңсыз кредит іліп кетуі де мүмкін. Ал банк пен микроқаржы ұйымында алаяқтардың сыбайласы отырса, онда ешқандай тыйымдар да көмектесе алмайды. Себебі олар оны өздері алып тастай салады.

Қаржыгер Расул Рысмамбетов те проблеманың өзі қаржы ұйымдарында екенін айтып отыр. Оны ретке келтірмесе, кредит алуға ерікті түрде тыйым салу тетігі де көмектеспейді.

"Банктер мен микроқаржы ұйымдарының өздері қауіпсіздікке кепілдік бере алмай отыр. Алдымен осы мәселені шешу керек. Мәселен, банк менеджерлері VIP-клиенттер туралы ақпаратты брокерлік компанияларға сатып отырады. Бір ретте менің жеке мәліметтерім де сатылған. Міне, ең бірінші, осы мәселені шешу керек. Әйтпесе, кредит алуға ерікті түрде тыйым салу тетігі енгізілсе де, заңсыз несие рәсімдеу әрекеттері тыйылмайды", - деді Рысмамбетов Sputnik Қазақстан тілшісіне берген сұхбатында.

Осы орайда сарапшы жаңа бастаманы маскүнемдіктен кодтау шарасымен салыстырды. Бір айырмашылығы сол, басқа біреулер бәрібір жолын тауып, адамның мойнына кредит іліп кетеді.

Ресейді күтудің қажеті жоқ

GSB UIB бизнесті талдау орталығының директоры, экономист Мақсат Халықтың ойынша, кредит алуға ерікті түрде тыйым салу тетігін Ресейді күтпей-ақ енгізе беруге болады. Себебі осы бастаманың пайдасы басым.

"Бұл бастаманы іске асыру керек. Осының арқасында адам өзін қауіпсіз сезіне алады. Өйткені бүгінде алаяқтар ЖСН-ның көмегімен де заңсыз кредитті рәсімдей береді. Ал кредит алуға ерікті түрде тыйым салу тетігі болса, ондай әрекеттер азаяды. Әрине, агенттік мамандары айтып отырған уақыт аралығында заңсыз несие іліп кету қаупі бар. Дегенмен, ондай жағдайдың ықтималдылығы төмен", - дейді Халық.

Сарапшының айтуынша, жаңа бастаманы банктер арқылы жасаса, қосымша адам ресурсы қажет болады. Дегенмен, қауіпісіздік жағынан тиімді. Онда банктер де, клиенттер де артық проблемадан құтылады.



Просмотров материала: 2 034

Поделиться материалом


23:14 «Ақшаны қорқытып аудартты»: шымкенттік кәсіпкер Қайрат... 219 Просмотров

22:33 Маңғыстау облысында жұмыссыз ауыл тұрғындары жолды жауып... 116 Просмотров

22:29 Солтүстік Қазақстанда ер адам жанжал кезінде әйелін, кейін... 150 Просмотров

18:02 8 дел расследуют по актам терроризма - Генпрокуратура о... 127 Просмотров

17:50 Муж застрелил жену и покончил с собой в Северном Казахстане... 175 Просмотров

17:28 Повысить пенсию в Казахстане предлагает Минтруда... 181 Просмотров

17:09 Сократить школьные каникулы хотят в Казахстане... 149 Просмотров

16:52 Дату Дня столицы могут пересмотреть –депутат... 123 Просмотров

16:18 АЗРК: мобильные операторы установили монопольно высокие... 148 Просмотров

16:11 В Казахстане участились уголовные правонарушения,... 156 Просмотров

15:59 Найзағай ойнап, бұршақ жаууы мүмкін – 1 шілдеге арналған... 171 Просмотров

15:42 Санкция салынған тауарлар Қазақстан арқылы Ресейге... 157 Просмотров

15:34 12 млн тенге за информацию о местонахождении экс-учредителя... 154 Просмотров

15:31 ШҚО-да ер адам жануарларды атып тастады: шығын көлемі 13... 155 Просмотров

15:21 Более 700 человек погибли в ДТП в Казахстане за полгода... 162 Просмотров

15:15 Судағы қауіпсіздік: Төтенше жағдайлар министрлігі халыққа... 161 Просмотров

15:12 Алматыда ішінде адам болғанда лифт кенеттен "жұлқынып"... 171 Просмотров

15:00 «Сергек» жобасы 2023 жылдың соңында аяқталады... 160 Просмотров

14:45 Ет неге қымбаттап жатыр – министр жауабы... 143 Просмотров

14:41 "Оператор РОП-тың" экс-құрылтайшысына іздеу жарияланды... 141 Просмотров

14:33 Планируем экспедицию на автомобилях: что взять... 130 Просмотров

14:20 6 айда жол апатынан 700 адам қаза тапқан... 131 Просмотров

14:07 Министрлер депутаттар арқылы «жанып тұрған» проблемаларын... 120 Просмотров

12:50 Өскемен тұрғыны азаматтық некедегі жұбайымен жанжалдасып,... 145 Просмотров

12:46 Бақытбек Смағұл: Емтихан тапсырған жастарды әскерге сүйреу... 129 Просмотров

12:36 Зейнет жасын төмендету мәселесі қаржы министрімен енді... 444 Просмотров

12:23 Парламент депутаттары каникулға кетті... 136 Просмотров

12:00 Егер Ресей саясатымен келіспейтін болсақ, оларға өзіміздің... 134 Просмотров

11:42 Шенеуніктердің кесірінен 300-ден астам мүгедектігі бар адам... 146 Просмотров

11:41 Парламент Казахстана поддержал предложение отправить... 135 Просмотров

11:38 Скрытая угроза: кто поселился в вашем роутере?... 139 Просмотров

11:15 Қазақстанда маска тағу режимі қайта енгізілуі мүмкін –... 143 Просмотров

11:06 Ермек Маржикпаев: Мы понимаем все вызовы и задачи, которые... 214 Просмотров

10:50 Тоғжанов зейнет жасын төмендетуге қатысты ойын айтты... 238 Просмотров

10:43 Алматының денсаулық сақтау басқармасының басшысы лауазымына... 151 Просмотров

10:24 Қарқаралыдағы дала өртін сөндіруге әскери бөлім... 154 Просмотров

09:58 Жаңа 3 облыстың мемлекеттік кіріс органдарының кодтары... 173 Просмотров

09:36 Сарапшылар оқу жылын маусым айының соңына дейін ұзартуды... 2 883 Просмотров

09:15 Қарағандыда таксист жолаушыны қала сыртына алып кетті... 328 Просмотров

08:52 Қазақстан президенті Каспий маңы азық-түлік хабын құруды... 146 Просмотров





Опрос


«    Июль 2022    »
ПнВтСрЧтПтСбВс
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031