13 апреля 2021 г.

Мы в соц сетях:



Терминдердің ішінде көңілге қонбайтын аудармалар аз емес – депутат

09 декабрь 2020, 15:36
Терминдердің ішінде көңілге қонбайтын аудармалар аз емес –  депутат
Мәжіліс депутаты, Nur Otan партиясы фракциясының мүшесі Кәрібай Мұсырман республикалық терминология комиссиясының мәртебесін қайта қарап, ол бекіткен терминдердің барлық жерде бұрмаланбай, бірізді қолданылуын заңманалық түрде бекітуді ұсынды, деп хабарлайды Sputnik Қазақстан тілшісі.

Депутаттың айтуынша, президенттің қазақ тілінің мемлекеттік тіл ретіндегі рөлін күшейту туралы міндетін орындау үшін, ең алдымен, қазақ тіліндегі терминдерді қалыптастыру процесін жетілдіру және оларды біріздендіру қажет.

"Қазіргі қазақ тілі терминологиясы саласындағы көзге ұрып тұрған кемшіліктер әлі де толық түзетілмей, қоғам тарапынан орынды сынға ұшырап жүр. Үкімет жанындағы Республикалық терминология комиссиясы бекіткен терминдердің ішінде көңілге қонбайтын аудармалар аз емес. Мәселен, орыс тіліндегі "гостиница" терминінің қазақ тілінде үш түрлі атауы бар: "мейманхана", "қонақүй", "қонақ үйі". Ал тіс щеткасының қазақшасы "мәуесек" екен. Ауызекі тілде ешкім айтпайтын, ал іс қағаздарында тым сирек қолданылатын мұндай терминдердің өміршеңдігі өте күмәнді. Олар ана тілімізді байытпайды, қиындатады. Сондықтан да қазақ тілінің терминология саласы түбегейлі өзгеріс жасауды қажет етеді", - деді Мұсырман премьер-министрдің орынбасары Ералы Тоғжановқа жолдаған депутаттық сауалында.

Депутаттың пікірінше, мұндай олқылықтың үш себебі бар.

Біріншіден, Республикалық терминология комиссиясының құрамына тіл мәселелерімен айналысатын мемлекеттік қызметшілер, филологтар, аудармашылар, журналист-жазушылар енген. Бірақ, олардың арасында медицинадан басқа, әлеуметтік және экономикалық салалардың мамандары жоқ.

Екіншіден, Республикалық терминология комиссиясының жұмысына ашықтық жетіспейді.

Үшіншіден, Республикалық терминология комиссиясы консультациялық-кеңесші орган болғандықтан, оның қабылдаған терминдері ұсынымдық сипатқа ие, яғни, оларды қолдану міндетті емес.

"Жоғарыда баяндалғанның негізінде Республикалық терминология комиссиясының мәртебесін қайта қарау және ол бекіткен терминдердің мемлекеттік органдарда, меншік түріне қарамастан, кәсіпорындар мен ұйымдардың барлығында, қоғамдық бірлестіктерде іс қағаздарын жүргізуде, білім беру ұйымдарының оқу бағдарламаларында, көрнекі жарнамада бұрмаланбай, бірізді қолданылуын қамтамасыз етуге бағытталған нормативтік-құқықтық актілерді қабылдауды ұсынамыз", - деді ол.

Сонымен қатар, мәжілісмен Республикалық терминология комиссиясының құрамын әлеуметтік және экономикалық салалардың тәжірибелі мамандарымен, белгілі сарапшы-ғалымдармен, үкіметтік емес ұйымдардың және зиялы қауымның өкілдерімен толықтырған жөн деп санайды.

Республикалық терминология комиссиясының отырысында қаралатын терминдердің жобалары осы комиссияның ресми сайтында ғана емес, қазақтілді республикалық газеттер мен әлеуметтік желілерде алдын-ала жарияланып, кең қоғамдық талқылаудан өткізілуі тиіс.


Просмотров материала: 651

Поделиться материалом


18:00 Казахстанцы жалуются на слив личных данных... 41 Просмотров

17:51 Мәдениет министрлігінде екі жаңа комитет құрылады... 56 Просмотров

17:48 Нужны ли ПЦР-справки на внутренние авиарейсы... 66 Просмотров

17:39 Ішкі әуе рейстеріндегі жолаушылардан да ПТР-тесттің... 74 Просмотров

17:37 В шести областях Казахстана объявлено штормовое... 60 Просмотров

17:21 Қазақстанда әкімдер сайлауын өткізуге қанша қаражат қажет?... 69 Просмотров

17:20 Двух чиновников уволили из-за двойного гражданства... 53 Просмотров

16:59 Тоқаев діндарларды шектеулерге түсіністікпен қарауға шақырды... 77 Просмотров

16:51 Көшеде жас жігіт өліп жатыр. Алматы полициясы түсінік берді... 142 Просмотров

16:45 А.Мамин доложил К.Токаеву о эпидситуации в стране... 73 Просмотров

16:37 "Айтайық жарапазан елімізге!" эстафетасы басталды... 88 Просмотров

16:35 Қызықты тарихи фактілер топтамасы... 72 Просмотров

16:28 Қазақстан бойынша 14 сәуірге арналған ауа райы болжамы... 146 Просмотров

16:12 17,6 млрд тенге планируют потратить на выборы сельских... 79 Просмотров

16:10 Әлиханға шүйліккен директор Кульбаеваға ескерту жасалды... 458 Просмотров

16:00 Өз депутатыңды таны: Адамбаев Сырым... 94 Просмотров

15:54 15 лет колонии дали жителю Костанайской области за убийство... 85 Просмотров

15:49 Алматыда интернет ұстамайтын 218 соқыр аймақ табылды... 92 Просмотров

15:35 Ограбление на 45 млн тенге в Уральске: подсудимым вынесли... 94 Просмотров

15:28 Қазақстандықтардың орташа зейнетақы мөлшері қанша?... 146 Просмотров

15:21 Пастухов подозревают в мошенничестве на 174 миллиона тенге... 83 Просмотров

15:19 Шенеуніктер қандай сыйлықтар үшін жауапкершілікке тартылады?... 104 Просмотров

15:11 «Асоциальная сеть» — история о темной стороне всемирной... 92 Просмотров

14:51 Қазақстандық мұнайшылардың 90%-ы вакцинадан бас тартты... 115 Просмотров

14:37 2021 жылы мамырда қазақстандықтар қанша күн демалады... 186 Просмотров

14:20 Қарағанды маңындағы су қоймасында балық қырылып жатыр... 101 Просмотров

14:06 Жемқорлықпен күреспейтін басшыларды жауапқа тарту қажет –... 98 Просмотров

13:55 Мощный взрыв прогремел в Актау... 82 Просмотров

13:38 Студентов задержали за торговлю наркотиками в Алматы... 100 Просмотров

13:25 Водитель протащил полицейского на авто в Туркестанской... 82 Просмотров

13:12 Назван средний размер пенсии в Казахстане... 115 Просмотров

12:59 Алматинку приговорили к 5 годам за ДТП со смертельным... 87 Просмотров

12:56 Алматыда жедел жәрдем қызметіндегі тексеріс: істің мән-жайы... 93 Просмотров

12:46 Выпускники должны отработать грант: что будет, если... 104 Просмотров

12:34 Фанаты ФК "Атырау" требуют отставки руководства клуба... 88 Просмотров

12:32 "Коронавирус, кет, кет кет" деп ән салған Марат Омаров... 170 Просмотров

12:19 Вузы в соцсетях: Алматинские медики – абсолютные лидеры... 860 Просмотров

12:15 Качество дорог в Акмолинской области проверяет... 129 Просмотров

12:10 Алматыда 11 мыңнан астам адам вакцина салдырды... 96 Просмотров

11:59 Алматинцев предупредили о возможном сходе лавин в горах... 104 Просмотров





Опрос


«    Апрель 2021    »
ПнВтСрЧтПтСбВс
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
2627282930