4 марта 2021 г.

Мы в соц сетях:



«Жасырын бюджет, сапасыз электронды кітаптар, миллиондаған салық»: кітапхана саласының бүгінгі жайы

15 октябрь 2020, 18:20
«Жасырын бюджет, сапасыз электронды кітаптар, миллиондаған салық»: кітапхана саласының бүгінгі жайы
Соңғы екі айда Қазақстандағы кітапханалардың жұмысына қатысты екі мәлімдеме жасалды. Нұр-Сұлтан қаласының мәслихат депутаты Мирас Шекенов елордада бір ғана кітапхана қалдырып, қалғанын жабу керек десе, Сенат депутаты Рысқали Әбдікеров электронды кітапхананы сапасыз жүзеге асқан жоба деп бағалады, деп хабарлайды AzattyqRuhy.kz.

Анықтама: 2007-2009 жылдарға арналған Қазақстан Республикасындағы ақпараттық теңсіздікті төмендетуге бағытталған мемлекеттік бағдарлама аясында Мәдениет министрлігі тұңғыш және әзірге жалғыз электронды кітапхана жобасын жүзеге асырған еді. Бағдарламаның жалпы құны 15 млрд теңгеге бағаланған.

Бүгін Azattyq Ruhy порталы Нұр-Сұлтандағы кітапханалардың жұмысы үшін бюджеттен қанша қаражат кететінін, мембағдарлама бойынша жасалған kazneb.kzэлектронды кітапхананың кітаптары қандай сапада екенін және Мәдениет министрлігінен Қазақстанның ұлттық академиялық кітапханасын қамтуға бөлінетін бір жылдық бюджет ашық дереккөздерде неге жоқ екенін жазады.

«ТЕҢІЗДЕГІ БІР ТАМШЫ СУ» ҮШІН ЖЫЛЫНА 90 МЛН ТЕҢГЕ КЕТЕДІ

Сенат депутаты Рысқали Әбдікеров еліміздің кітапхана қорында жалпы 112 миллионнан астам басылым бар болса, олардың тек 1,5 миллионға жуығы ғана электрондық нұсқада дейді. Яғни, кітапхана қорының тек 1,3% ғана электронды түрге аусықан. Бұл – бірінші мәселе. Екінші мәселе – Қазақстанның электронды кітапханасындағы кітаптың визуалды сапасы. Дәлірек айтсақ, сапасыздығы.

Анықтама: Қазақстан ұлттық электрондық кітапханасы kazneb.kz. Қазір онда әдебиеттің 60 мыңнан астам электрондық көшірмесі бар. Оның ішінде балаларға арналған электрондық кітаптар саны небәрі – 5 551.

«Бұл порталдағы цифрландырылған электрондық кітаптардың сапасы айтарлықтай емес, көңіл толмайтындығын атап өткен жөн. Себебі, жүктелген электрондық кітаптардың 3D нұсқасын оқу қиынға соғады, мәтіндері анық емес, бұлыңғыр. Ал, кейбір аудио-кітаптар мүлдем ашылмайды.

Басқасын есепке алмағанда, минстрліктің (Мәдениет министрлігінің – авт.) мәліметіне сәйкес, бұл порталға тек техникалық қолдау көрсетуге ғана жыл сайын 90 млн теңге қаражат бөлінеді екен. Алайда, порталдың қызметі айтқанымдай, сын көтермейді. Оның үстіне, өкінішке қарай, бүгінде Қазақстанда шығатын барлық басылымның электронды нұсқасы kazneb.kz порталында жарияланбай отыр. Мәселен, Білім және ғылым министрлігі шығаратын мектеп пән кітаптарының электронды нұсқалары толықтай қамтылмаған», - дейді Сенат депутаты Рысқали Әбдікеров.

Электронды кітаптардың сапасы қандай екенін тексерейік деп бірнеше кітаптың 3D форматын жүктедік. Word нұсқасы қисық демесеңіз, оқуға аздап жарамды, ал, басқа нұсқаларын оқу үшін лупа керек.

«Жасырын бюджет, сапасыз электронды кітаптар, миллиондаған салық»: кітапхана саласының бүгінгі жайы




МӘДЕНИЕТ МИНИСТРЛІГІНЕН «МӘДЕНИ» КВЕСТ

Осы уақытқа дейін желіде «кітапхананы жабайық/жаппайық» деген талқылау жиі өтсе де, бюджеттен кітапханаларға деп жылына қанша қаражат бөлінетіні айтылмады. Қазақстан Республикасы ұстанған «ашық бюджет» саясатына жүгінсек, Мәдениет министрлігінің кітапханалар үшін бөлетін қаражатын кез келген адам интернеттен көріп отыруы тиіс.

Біз де ашық дереккөздерге сүйеніп, кітапхананың бюджетін біліп аламыз дегенге сенімді едік. Алайда, Мәдениет және спорт министрлігі жалпы бюджетті көрсеткенмен, тым болмағанда, Ұлттық академиялық кітапхананың бір жылғы бюджетін қолжетімді порталдарға жарияламаған. Электронды үкіметтің «Ашық бюджеттер» бөлімінде де, министрліктің сайтындағы «құжаттар» бөлімінде де ортақ бюджет бар да, кітапхананың ақшасы жоқ.

Анықтама: Мәдениет және спорт министрлігінің 2020 жылғы бюджеті 113 млрд 690 млн 105 мың теңге

Мәдениет министрлігінің баспасөз қызметі 2020-2025 жылдарға арналған бюджеттік бағдарламалардың бюджетіне сілтеме жіберді. Біздің «Ұлттық академиялық кітапхананы ұстауға бюджеттен қанша қаражат кетеді» деген сауалымызға ресми хат сұратып отыр.

Бірақ, ашық дереккөзден білгеніміз, Мәдениет министрлігі «Республикалық маңызы бар қоғамдық кітапханаларда ақпаратқа қолжетімділікті қамтамасыз ету» деген бағдарламасына 2019 жылы – 1 млрд 647 млн 298 мың теңге, 2020 жылға – 1 млрд 413 млн 128 мың теңге, 2021 жылға – 1 млрд 520 млн 529 мың теңге қарастырылған.

Бюджеттік бағдарламаның сипаты мынандай: «Мемлекеттік мекемелерді (үш кітапхана мен кітап палатасын) ұстауға кететін шығындар, кітапханаға келген адамдарға ең жақсы жағдай жасау, көрме мен презентациялар өткізу, оқырмандар конференциясын өткізу кететін шығын». Дегенмен, бағдарламада үш кітапхананың аты мен ұлттық палатаның жеке-жеке шығыны айтылмаған. Контрагентті тексере келе, Нұр-Сұлтан қаласында орналасқан Ұлттық академиялық кітапхананың жыл сайынғы салығы туралы ақпарат таптық. Салықтарына қарағанда, ұлттық академиялық кітапхана бюджетінің артқы цифрлары біраз «нөлге» тең.



Сөз басындағы Мирас Шекеновтің мәлімдемесіне қайта оралсақ. Ол елордадағы кітапханалардың барлығын біріктіріп, қордағы кітаптарды цифрландыру керек дейді. Бірақ, ұлттық кітапхананың электронды кітабына қарап, астаналықтардың көзі мен көңілін әзірге тек аяуға болады.

Ал, Azattyq Ruhy тілшісі мәслихат депутатына телефон соғып, тақырыпты тарқатуға тырысты. Бірақ, Шекенов мырза сырқаттанып жатырмын дейді, сондықтан, оның бұған дейін біраз БАҚ өкілдеріне берген пікірін айта кетсек.

«Карантин бүкіл жұмысты интернет арқылы атқаруға болатынын көрсетіп берді. Кітапхананың басты мақсаты – адамдардың кітап оқуы ғой. Бұрын кітап жетіспесе, қазір ондай проблема жоқ. Қазір кез келген астаналық өзіне керек кітапты сатып алады. Тіпті, желіден жүктеуге болады. Кітапханаға баратын адамдардың саны адам сенгісіз дәрежеде қысқарып кетті: 20 жыл бұрынғы жағдаймен салыстырғанда», - дейді Мирас Шекенов. Қысқаша айтсақ, мәслихат депутаты қаланың бюджетін оңтайландыру үшін кезең-кезеңімен кітапханалар санын азайтып, бір ортақ кітапхана жасақтап, электронды кітапхана құруды ұсынып отыр.

Жалпы, бұған дейін хабарлағынымыздай, Нұр-Сұлтан әкімдігіне қарасты үлкенді-кішілі 18 кітапхана бар. 18 кітапханада 133 адам жұмыс істейді.

Осы кітапханалардың басын қосып отырған Орталықтандырылған кітапханалар жүйесінің биылғы бюджеті 314 млн теңге екенін анықтадық.

Ашық бюджеттер туралы сервистен қаражаттың көбі шынымен ғимараттардың коммуналдық шығыны, қызметкерлердің жалақасы, жалпы, кітапханаларды жарақтауға кететінін көрсетіп отыр.

Анықтама: Қазақстанда 3 940 кітапхана бар, соның ішінде 1892 кітапханада интернет жоқ. Республикалық, облыстық, қалалық, деңгейдегі Зағип және нашар көретін азаматтарға арналған 16 арнайы кітапхана бар. Бірақ оларда Брайль қарпі, үлкен қаріп, сондай-ақ заманауи цифрлық және DAISY форматтағы кітаптар қамтылмаған
Просмотров материала: 512

Поделиться материалом


17:55 Женщина родила десятого ребенка в Шымкенте... 37 Просмотров

17:54 Желіде тараған видеодағы қатыгез тәрбиешінің кім екені... 55 Просмотров

17:42 Солтүстік Қазақстанда ер адам бастығынан тірі анасын... 97 Просмотров

17:30 Водителя, по вине которого мать троих детей осталась без... 55 Просмотров

17:28 Қостанай облысында ерлі-зайыпты зейнеткерлер өлі табылды... 98 Просмотров

17:13 Қазақстан мен Тәжікстанмен арасындағы әуе рейстері қайта... 88 Просмотров

17:11 В Костанайской области убили двух пенсионеров... 54 Просмотров

17:00 Феминист еркектер көбейіп келеді – Ермұхамбетова... 106 Просмотров

16:54 В Казнете распространяется видео о похищении девушки в... 72 Просмотров

16:44 Желідегі қыз ұрлағандардың видеосына қатысты полиция... 85 Просмотров

16:43 Какой будет погода 5 марта... 74 Просмотров

16:36 Гүл сыйлауға болмайды! Денсаулық министрлігі желідегі... 91 Просмотров

16:31 Просил деньги на похороны мамы: мошенника задержали в СКО... 90 Просмотров

16:22 Роженица умерла в роддоме в Алматы... 102 Просмотров

16:20 Еліміздегі мешіттер қазақы стильде болуы керек - Бас мүфти... 72 Просмотров

16:11 Мужчина задушил пасынка в Карагандинской области: мать... 78 Просмотров

16:10 Алматы перзентханасында босанған әйел қайтыс болды... 127 Просмотров

15:48 Жанарбек Әшімжан: Санақ - саяси оқиға... 108 Просмотров

15:48 Когда начнут вакцинировать казахстанцев старше 65 лет... 70 Просмотров

15:38 Шымкентте 41 жастағы әйел оныншы баласын дүниеге әкелді... 215 Просмотров

15:25 Медики рассказали о состоянии девочки-подкидыша в Караганде... 91 Просмотров

15:20 Қазақстанда көктемгі аң аулау кезеңі ашылды... 107 Просмотров

15:05 Нұр-Сұлтандағы базарлардың жұмыс уақыты ұзарды... 106 Просмотров

15:03 В Казахстане причиной 20 процентов всех разводов становится... 84 Просмотров

14:43 "Баланы еденге атып ұрды". Балабақшада болған жанжал... 194 Просмотров

14:39 В Уральске упал "тенге"... 114 Просмотров

14:31 Сенатор жастар арасында белең алған бедеулік себебін айтты... 202 Просмотров

14:25 Двух мужчин завалило горной массой в шахте Акмолинской... 95 Просмотров

14:18 Наурыз мерекесінде қандастарға төлқұжат табыстауды дәстүрге... 121 Просмотров

14:15 Қазақстанда әйелдер кәсіпкерлігін дамытатын 17 орталық... 118 Просмотров

14:06 Подросток спрыгнул с моста и разбился насмерть в Уральске... 78 Просмотров

13:40 Вышло новое постановление главного санврача Нур-Султана... 104 Просмотров

13:28 Учителей будут принимать по конкурсу в школы Казахстана... 106 Просмотров

13:16 Ерлан Саиров: Обвинительный уклон в правосудии – это тоже... 454 Просмотров

12:55 Мемлекет кредит алған қазақстандықтарға қалай көмектеседі... 450 Просмотров

12:52 Нұртөре Жүсіп кітапхана қызметкерлерінің жалақысын көтеруді... 130 Просмотров

12:35 Оралда жасөспірім көпірден секіріп, мерт болды... 159 Просмотров

12:25 "Жарымның бұйрығы болды": Төреғалидің әйелі өзіне қандай... 386 Просмотров

12:10 Үй жанындағы дүкендерге тауарға ілеспе жүкқұжаттар ресімдеу... 116 Просмотров

11:55 Қызмет барысында жарақаттанған полицейдің отбасы баспана... 138 Просмотров





Опрос


«    Март 2021    »
ПнВтСрЧтПтСбВс
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031