21 сентября 2020 г.

Мы в соц сетях:



Абай шығармалары әлемнің 10 тіліне аударылды

11 август 2020, 10:55
Абай шығармалары әлемнің 10 тіліне аударылды
Ұлы Абайдың шығармалары ағылшын, араб, қытай, испан, итальян, неміс, орыс, түрік, француз және жапон тілдеріне аударылды. Аударма жинаққа ақынның 145 өлеңі, 3 поэмасы мен 45 қара сөзі кірген деп хабарлайды «Ұлттық аударма бюросы» қоғамдық қорының баспасөз қызметі.

Абай шығармалары өзге тілдерге бұған дейін де аударылғаны белгілі. Ал, бұл бастама мемлекеттің осындай ірі ауқымда іске асырған алғашқы аударма жұмысы.

«Жоба аясында аударма сапасын қамтамасыз етуге ерекше мән берілді. Аударма жұмысы мен жинақ басылымын ұйымдастыруға әр тілде сөйлейтін аса тәжірибелі мамандар, тиісті елдің мәдениеті мен әдебиетін таныстыратын, көркем аудармаға маманданған ең беделді баспа ұйымдары таңдалып тартылды», - делінген аталған хабарламада.

Мәселен, Абайды ағылшын тіліне аудару, басып шығару және тарату жұмысы Кембридж университеті баспасының қатысуымен іске асуда. Абай шығармаларының жолма-жол аудармасын дайындау және өлеңдеріне лингвистикалық, этнографиялық, тарихи түсіндірме жазуға аудармашы әрі өнертанушы Әсия Бағдәулетқызы, тарихшы, әдебиеттанушы Зифа Әуезова, аудармашы, журналист Роза Құдабаева, абайтанушы-ғалым Гүлзия Қамбарбаева, аудармашылар Миргүл Қали мен Гаухар Халық қатысқан. Ақын өлеңдерінің көркем аудармасын жасау танымал британ ақыны, профессор Шон О'Брайенға, ал қара сөздерін аудару шотландық ақын әрі жазушы, профессор Джон Бернсайдқа тапсырылған.

Абай шығармаларын испан тілінде сөйлетуге Сервантес институты қолдау көрсетіп, жинақты дайындауға әдеби аудармаға маманданған «Visor» баспасы жауапты болды. Абай туындыларын аударумен Испанияның беделді аудармашысы Мария Санчес Пиуг, Гранада университетінің профессоры Энрике Торкемада, аудармашылар Михаил Чиликов пен Александра Шевелевалар атсалысты.

Жинақты француз тіліне аудару, басып шығару және таратуды Галимар (Editions Gallimard) атты Францияның ең ірі баспа үйі орындайды. Итальян тіліндегі аударма жинақты Италия ірі баспаларының бірі Gruppo Mondadori дайындап таныстырады.

Абайды араб әлеміне Араб мемлекеттері лигасының Білім, ғылым және мәдениет ұйымының (ALECSO) баспа үйі дайындап, ұсынады. Ақын туындыларының жолма-жол аудармасын әзірлеуге Каир университетінің оқытушысы Рабиға Төлебай, шығыстанушы Құрманғазы Садыбаев, әл-Фараби атындағы ҚазҰУ шығыстану факультетінің деканы Палторе Иктияр атсалысты. Абай өлеңдерінің әдеби редакциясын Мысыр әдебиетшілер одағының көрнекті өкілі, ақын Саурат Селлам, лингвистика және философия профессоры Халед Елсайед жүзеге асырды.

Абай туындыларын қытай тілінде қытай қазақтарының арасынан шыққан танымал жазушы, әдебиетші, қоғам қайраткері, ҚХР мемлекеттік сыйлығының иегері Ақпар Мәжит сөйлетті.

Жинақты неміс тіліне аудару және басып таратуға Alles Druckbar баспасы қатысуда. Қазақ тілінен неміс тіліне тікелей аударма жасаған аудармашы Әлмағамбет Төреханов пен Таңсұлу Рахымбаевалар. Жинақтың әдеби редакциясын танымал неміс жазушысы, драматург Анна Цукерман үйлестірді.

Бұл жоба аясында Абай жапон тіліне алғаш рет аударылып отыр. Ол үшін қазақ және жапон мамандарынан тұратын арнайы топ құрылды. Ақын шығармаларының көркем аудармасына Токио университетінің шет тілдер профессоры Сакай Хироки, қазақ әдебиетін зерттеуші Микия Нишимура, жапон-қазақ сөздігін құрастырушы, аудармашы Шигенобу Масуджималап қатысты. Жинақ Токиодағы Ханаденша (株式会社花伝社) баспасынан шығады.

Абай мұрасын түрік тіліне аудару жұмысы Түрік әдебиеті қорының баспасына (Türk Edebiyati Vakfi) тапсырылды. Баспа үйі аударма жобасына Екрем Аян, Зафер Кибар секілді тәжірибелі аудармашылар мен Имдат Авшар, Бахтияр Аслан, Абдулвахаб Кара сынды беделді ғалымдарын тартты.

Абайдың орыс тіліне аударылған алғашқы өлеңдері XX ғасырдың басында-ақ жарияланған еді. Кейін орыс тіліндегі Абай жинақтары бірнеше мәрте аударылып басылды. Ақынның 175 жылдық мерейтойы аясында оның өлеңдері мен қара сөздерін қайта аударуға талпыныс жасалып, аудармашы-ақындардан тұратын арнайы топ та құрылды. Алайда, қазақстандық және ресейлік мамандар кеңесе отырып, жаңа жинаққа Абай өлеңдерінің осы уақытқа дейін аударылған ең сәтті нұсқаларын кіргізу туралы ортақ ұйғарымға келді. Орыс тіліндегі жинақтың құрастырушысы – Бақытжан Қанапиянов. Десек те, ақынның бірқатар өлеңдері мен поэмалары, 45 қара сөзі орыс тіліне жаңадан аударылып қосылды. 3 поэма мен бірқатар өлеңді мәскеулік ақын әрі аудармашы Михаил Синельников аударды. Ал Қара сөздердің орыс тіліндегі жаңа көркем аудармасын жасауға ресейлік жазушы әрі аудармашы Анатолий Ким қатысты. Ол бұған дейін Мұхтар Әуезовтің «Абай жолын», сондай-ақ Әбдіжәміл Нұрпейісов пен Әбіш Кекілбаев шығармаларын орыс тілінде сөйлеткен, қазақ әдебиетімен және мәдениетімен жақсы таныс маман. Жолма-жол аудармаға ақын, драматург Мадина Омарова, абайтанушы Гүлзия Қамбарбаева, редактор Әлия Нагорнюк қатысты. Абайдың орыс тіліндегі жаңа жинағын әзірлеу жұмысын үйлестіруге М.Ломоносов атындағы Мәскеу мемлекеттік университетінің баспа үйі жауапты.

Жинақтың барлық тілдегі форматы мен мұқабасы бірдей болмақ. Мұқаба суретінің авторы – танымал суретші, Әбілхан Қастеевтің немересі Дәурен Қастеев.

Әр тілдегі жинақтың таралымы – 3 мың данадан. Таралым осы тілдерде сөйлейтін жүзден аса елдің ірі кітапханалары мен әдеби және ғылыми орталықтарына жеткізіледі.

Бұл жоба аясында алғаш рет Абай шығармалары ағылшын, араб, түрік, қытай, неміс және жапон тілдеріне қазақ тілінен тікелей аударылды. Тек испан, итальян, француз тілдеріне әлі де орыс тілі арқылы жол салуға тура келді. Абайдың шет тілдегі аудармаларының дені кеңес дәуірінде жасалған, яғни ол аудармалар еркін жасалды деуге болмайды. Бертіндегі аударма жобалары аясында жекелеген өлеңдер немесе Қара сөздер бөлек аударылды. Сондықтан бұл аударма аясында Абай аудармасындағы барлық мәселелер жан-жақты қамтылды.

Жоба ҚР Мәдениет және спорт министрлігінің тапсырысы бойынша «Ұлттық аударма бюросы» қоғамдық қорының үйлестіруімен жүзеге асуда.
Просмотров материала: 608

Поделиться материалом


21:00 Сіз туралы өзгелер не ойлайтынын біліңіз (психологиялық... 826 Просмотров

13:09 Тоқаев тексерулерге мораторий енгізу туралы жарлыққа... 478 Просмотров

13:00 Внесены изменения о введении моратория на проведение... 498 Просмотров

12:52 Часть улицы Толе би перекроют в Алматы... 507 Просмотров

12:52 Еліміздің тоғыз өңірде дауыл күтіледі – ҚР ТЖМ ескерту... 506 Просмотров

12:42 Из-за курения загорелись дом и баня в Алматы... 471 Просмотров

12:25 #Желмая. Елде бір жасаған жолды жылда-жылда неге жасай... 495 Просмотров

12:15 Авиасообщение между Казахстаном и Россией возобновляется с... 485 Просмотров

12:09 Оралда із-түзсіз жоғалып кеткен ер адамның мүрдесі табылды... 530 Просмотров

11:56 102 пациентов с коронавирусом находятся в тяжелом состоянии... 483 Просмотров

11:50 Жалған нөмірлермен көлік басқарған астаналық 4 миллион... 524 Просмотров

11:44 В Кокшетау открылся первый спортивный комплекс для людей с... 612 Просмотров

11:33 Қазақстан азаматтары қырғыз шекарасында ұсталды... 456 Просмотров

11:32 Двух мужчин оштрафовали за распространение запрещенных... 427 Просмотров

11:21 Водитель с подложными номерами нарушил ПДД на 4 миллиона... 410 Просмотров

11:16 Сенаторлар «World clean up day» экологиялық қозғалысына... 373 Просмотров

11:05 Тройное ДТП произошло в Алматы... 162 Просмотров

10:59 Назарбаев Маңғыстау облысына не үшін барды?... 384 Просмотров

10:52 Водитель пожарной машины погиб в результате ДТП в Уральске... 149 Просмотров

10:49 Қазақстанда коронавирус жұқтырған 4 адам қайтыс болды... 136 Просмотров

10:42 Оқу орталығының басшысы бірқатар алаяқтық жасаған... 148 Просмотров

10:32 4 человека скончались от коронавируса в Казахстане... 166 Просмотров

10:27 Көкшетауда ТЖД қызметкерлері арасында жанжал болып, бір... 119 Просмотров

10:22 За прошедшие сутки зафиксированы 235 случаев заболевания... 151 Просмотров

10:12 Ресей 21 қыркүйекте Қазақстанмен әуе қатынасын қайта... 137 Просмотров

10:09 До 107 199 выросло число заболевших коронавирусом в... 145 Просмотров

10:02 COVID-19 белгілері бар пневмонияны жұқтырған 235 науқас... 158 Просмотров

10:01 Прогноз погоды на 19 сентября... 129 Просмотров

18:02 При каких условиях в Казахстане введут жесткий карантин... 336 Просмотров

17:54 Коронавирус жұқтырған онкологиясы бар науқастарға қатерлі... 425 Просмотров

17:52 Больной шизофренией зарезал свою бабушку в Акмолинской... 294 Просмотров

17:48 Карантиндік жеңілдік. Білім беру топтарындағы адам саны... 296 Просмотров

17:41 В Казахстане не было выявлено случаев повторного заражения... 290 Просмотров

17:33 Зейнеткерлерге жол жүру билетін ұзарту қажет пе?... 268 Просмотров

17:33 Зейнеткерлерге жол жүру билетін ұзарту қажет пе?... 307 Просмотров

17:28 Помогает ли переливание крови при коронавирусе... 261 Просмотров

17:23 Нұр-Сұлтанда шенеунікті ұстау сәтінің видеосы жарияланды... 314 Просмотров

17:17 Миллионы на ветер: футболисты «Астаны» вылетели из Лиги... 314 Просмотров

17:11 Мемлекеттік орган, ұлттық компания мен кәсіпкерлік... 353 Просмотров

17:10 С чем связан резкий рост заболевших пневмонией в Казахстане... 309 Просмотров





Опрос


«    Сентябрь 2020    »
ПнВтСрЧтПтСбВс
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
282930