7 августа 2020 г.

Мы в соц сетях:



«Ақымдап қазуға үлгермейміз». Алматыдағы көр қазушылар өлім-жітімнің күрт көбейгенін айтты

13 июль 2020, 15:46
«Ақымдап қазуға үлгермейміз». Алматыдағы көр қазушылар өлім-жітімнің күрт көбейгенін айтты
Қазақстанда коронавирус жұқтырғандардың саны күн санап артып келеді. Тіпті, соның салдарынан еліміздің түкпір-түкпірінде өлім-жітім де күрт көбейді. Алматыда да жақынынан айрылған, қайғы жамылған көпшілікті мәйітхана жанынан немесе зират басынан кездестіресіз. Әдетте баспана салумен айналысатын жұмысшылар бүгінде зират басында қабір қоршаумен айналысып жүр. Осы және басқа да жағдайларды өз көзімен көрген Azattyq Rýhy тілшісі баяндайды.

АЛМАТЫДАҒЫ ҚАБІРШІЛЕР ЖЕР ҚАЗЫП ҮЛГЕРЕ АЛМАЙ ЖАТЫР

Елдар дейтін азамат екі жылдан бері қабір қазумен айналысады. Қасында бірнеше көмекшісі бар. Тапсырысқа сәйкес олардың да саны азайып, көбейіп отырады екен. Аумағы 2,7 гектар шығатын Трудовик зиратына жауапты. Айтуынша, пандемия басталғалы көр қазу күрт көбейген. Туысының мәйітін жер қойнына тапсыратын адамдар алдымен ауруханадан арнайы анықтама әкелген соң ғана зираттан орын алады. Әрине, ақысын да қоса төлеуі тиіс.

«Ақымдап қазуға үлгермейміз». Алматыдағы көр қазушылар өлім-жітімнің күрт көбейгенін айтты

«Күніне кем дегенде, екі адам жерленеді. Кейде үш, төрт мәйітті көмген кездеріміз де болды. Соңғы кезде өлім саны өте көп. Жер қазып үлгермей жатырмыз. Екі жылдан бері қабір қазумен айналысамыз. Бұрынғыдай ақымдап қазуға қазір уақыт та жоқ, адам да жетіспейді. Сондықтан қабірдің енін бір метр, ұзындығын екі метрден сәл асырып қазып жатырмыз, жер де қатты. Қатты үлгермей жатсақ, сыртта жүрген жігіттерді жалдаймыз. Жер беру мен қазу, мәйітті бірге көмісу, қабірдің бетіне қоятын бетондарын әкелу - біздің жұмысымыз. Осы қызметіміз үшін 85-95 мың теңге аламыз», - деді зираттағы көр қазушы Елдар.

«ЕСКЕРТКІШ ТАҚТА ЖАСАТУҒА 350 МЫҢ ТЕҢГЕ БЕРДІМ»

Жақынын ақтық сапарға арулап аттандыру, қабір қаздыру, бейітке мазар, қоршау орнату сынды жұмыстардың құны қазір бірнеше есе қымбаттаған. Қандай жағдайда көз жұмса да, жақынын мұсылмандық жолмен ақтық сапарға шығарып салатын халық үшін қызмет көрсетушілердің сұраған ақшасын беруге мәжбүр.

«Күніне қаншама адам жерлеп жатқанын, міне, көріп жатырмыз. Зиратта жердің сатылуы деген дұрыс емес. Бейіттің басы да бизнеске айналыпты. Өлімі көбейіп, қиналып жатқан тағы сол өз қазағың. Қабір басын көтеретін материалдардың бәрі қазір қымбаттап кетіпті. Құлпытастардың құны былтыр 70-80 мың теңге болса, қазір 200-400 мың теңге аралығында екен. Бұл масқара! Халық марқұм боп кеткен жақынына, әруаққа соңғы рет құрмет көрсеткісі келіп, амалсыздан алуға тырысады. Мына індет тоқтамаса, тағы осындай қанша төмпешіктер пайда болады? Халық қырылып жатыр, мына бәленің беті тезірек қайтса екен», - дейді он күн ішінде екі бірдей туысынан айырылған Қайрат Қашабайұлы.



Жерлеу бюролары мен граниттен құлпытас жасайтын ұйымдардың да жұмысына сұраныс көп. Жұмысының көптігінен бе, әлде «біреуге мал қайғы, біреуге жан қайғы» заманда кейбір зират басына қажетті дүниелерді қымбаттатып жібергеннен бе, ұйым өкілдерінің дені журналистермен сөйлесуден бас тартты. Алатау ауданында орналасқан жерлеу бюросы қызметкерінің айтуынша, гранит тасқа тапсырыс көп және оның ақысын артығымен төлесең ғана қажетіңді кезексіз аласың.

«Мезгілсіз қайтыс болған күйеуіме мазар тұрғызу үшін гранитқа тапсырыс берейін деп келген едім. Олар тапсырыстың көп екенін айтып, дұрыстап сөйлеспей қойды. Ескерткіш тақта жасатуға 350 мың теңгені қолма-қол санап беріп едім, сол кезде ғана мойындарын бұрып, маған көңіл аударды», - деді Қазимаш есімді әйел.

Алматыда ритуалды индустрияның жылдық айналымы 2,5 млрд теңге көлемінде деген дерек бар. Дегенмен, бұл да нақты емес. Алматыда 69 зират болса, олардың тек 14-інде ғана аймағын кеңейтуге мүмкіндік бар. 10 зиратта орын қалмағандықтан, толық жабылған. Ал, көпшіліктің айтуынша, Кеңсай-1 және Кеңсай-2 қорымдарынан жер алып, қайтьс болған жанды жерлеуге кем дегенде, 3 мың доллар қажет. Ал, мәйітті жуындырып, кебіндеу, жаназа шығару мен ас беру, арулап көму әрі қоршау тұрғызу сынды жұмыстарды қоса есептесеңіз, одан да көп шығындалуыңыз мүмкін. Алатау ауданындағы мұсылмандарға арналған зират жолдың екі жағын бойлап орналасқан. Зиратты аралап көргенде, онда жаңадан жерленген төбешіктердің көп екенін байқауға болады. Ал, миллиондаған адам жерленген Боралдай зиратында да жақынын жер қойнына тапсырып жатқандар өте көп екен.

«Мына індет 19-20 ғасырдағы жағдайды еске түсіреді, дамыған 21 ғасыр деуге келмейді. Дәріханаларда дәрі жоқ, ауруханаларда орын жоқ, көп адам мезгілсіз қайтыс болып кетті. Халықтың мазасы кетіп, күйі болмай тұр. Халық өз-өзін қорғауға көшті. Он күннің ішінде ет жақын екі адамымыздан айырылып қалдық. Ағайынның арқасында аруақтарды арулап, салтқа сай соңғы сапарға аттандырдық. Басын тұрғыздық. Қазір халық ауырған адамын қалай емдеуді, өлгенін қалай жерлеуді білмей қалды», - дейді жақынынан айырылған Қайрат Қашабайұлы.

Өлім санының күрт көбеюін Алматыдағы мәйітхана алдындағы нөпірден де байқауға болады. Ал, мәйітке зерттеу жүргізетін мекеме басшысының мәлімдеуінше, марқұмның мүрдесі туыстарына 12 сағаттың ішінде беріледі.

«Мұндай дүрлігу мәйітті әкетуге келетіндердің жанына 2- 10 адамға дейін туыстарының ертіп жүруіне байланысты туындайды. Шынында да, жақынын жоғалтып, ауыр күйде жүргендіктен, бюро қақпасында дүрбелең, үрей, абыржу, у-шу орын алуда», - деп жауап берді «Алматы патологоанатомиялық бюро» КМК директоры Бақытжан Әлібеков.

«ІНДЕТТЕН КӨЗ ЖҰМҒАНДАРДЫ ТЕГІН ЖЕРЛЕУ КЕРЕК»

Жаназа рәсіміне шақырту көбейгендіктен, молдалар да үлгермей жатыр. Дінтаушы, имам Нұрлан қажы Байжігітұлының айтуынша, жаназаға бұрынғыдай адам көп келмегендіктен, кейбір жағдайы жоқ жандар мешіттерді жағалап, жарық дүниемен қош айтысқан жақындарын жөнелтуді өтініп келеді екен.





«Ауруханадан орын таба алмай, үйінде жантәсілім еткен анасының, ағасының, әкесінің, әжесінің мүрдесін қара жер қойнына тапсыра алмай жүрген жандарға не дейміз?! Олардың наласы мен қайғысы еңсені баспай ма? Тіріні қалай құрметтесек, әруақты да солай сыйлаған ел едік қой, не болды бізге? Өмірден жақынымыз өтсе, екі-үш метр бөзімізді ала жүгіретінбіз. Мына індет одан да қалдырды, қайғымызды телефонмен жеткізетін болдық. Бір-бірімізден алыстадық. Қаражатсыз қалғандар жақындарын жерлей алмай жүр. Себебі, бұрынғыдай жаназаға ешкім жиналмайды, ел болып көму жоқ, сосын қазатын жері де, жататын көрі де, көмуі де ақша. Індет жалмағандар ең болмаса, тегін жатсыншы. Осыны ел болып ретке келтіре аламыз ба? Мұны ретке келтіру имамдар мен мешіттердің жұмысы емес», - деді ашына жауап берген Нұрлан қажы Байжігітұлы.

Ал, қабір басында құрылыс жұмыстарын жүргізіп жатқан бір топ жігіттің сөздерінше, 2,5×3 метрлік бейіт басын көтерудің құны 100 мың теңге тұрады.

«Өлім көп. Жағдай қиындап кетті. Мешітте төрт имам бармыз. Күнде өлік шығарамыз. Қабірдің басын көтеру жұмысын да ұйымдастырамыз. Материалымен қоса есептегенде, марқұмның зиратын тұрғызуға 350-450 мың теңге аралығында ақы аламыз. Егер тек темірден ғана қоршатса, оны 120 мың теңгеге жасап береміз. Материалдарын марқұмның туыстары өздері әкеліп береді, ал бейіттің іргетасын құйып, кірпішін қалауға жұмысшылар 100 мың теңге көлемінде ақы алады»,- деді өзін Ахмет Әбдірахов деп таныстырған, асыға жауап берген адам.
Просмотров материала: 232

Поделиться материалом


18:02 Поспорил с друзьями: Павлодарец едва не утонул, пытаясь... 103 Просмотров

18:00 Үш айлық баласын дәретхана суына тұншықтыруға тырысқан... 105 Просмотров

17:48 Водители скорой помощи скончались от коронавируса в Алматы... 106 Просмотров

17:40 Прослеживается прямая взаимосвязь вспышки и отмены... 122 Просмотров

17:29 В Сатпаеве парень напал на пенсионерку и отобрал у неё... 109 Просмотров

17:27 Жандарбек Бекшин коронавирустан жазылғандарға да маска... 128 Просмотров

17:12 В хищении 4 миллионов тенге подозревается бывший глава... 130 Просмотров

17:10 Алматыда 2 жедел жәрдем жүргізушісі коронавирустан қайтыс... 120 Просмотров

16:58 Деньги на покупку ноутбуков для школьников похитили в ЗКО... 129 Просмотров

16:56 БҚО-да шенеуніктер Арысты қалпына келтіру үшін бөлінген... 134 Просмотров

16:48 Аким Костаная может уйти в отставку из-за своего... 144 Просмотров

16:38 Қостанай әкімі отставкаға кетуі мүмкін... 128 Просмотров

16:34 Чиновник ЗКО подозревается в хищении средств для ремонта 46... 139 Просмотров

16:26 15 бессимптомных носителей коронавируса оштрафовали в Алматы... 159 Просмотров

16:20 "Кей жерде бұршақ жауады": Үш күнге арналған ауа райы... 136 Просмотров

16:14 1400 очагов коронавируса обнаружили в Алматы... 164 Просмотров

16:05 Бекшин тұрғындар вирусты қайдан жұқытырып жатқанын айтты... 107 Просмотров

16:02 Штраф в 638 тысяч тенге грозит чиновнику за проверку... 108 Просмотров

15:48 Студентам из Казахстана закрыли въезд в Россию... 97 Просмотров

15:45 Ресейде оқитын қазақстандық студенттер тығырыққа тірелді... 113 Просмотров

15:37 У мужчины обманным путем отобрали квартиру в Алматы... 121 Просмотров

15:32 Денсаулық вице-министрі коронавирустың екінші толқыны... 118 Просмотров

15:19 Талдықорғанда карантин кезінде жезөкшелер қызмет еткен... 114 Просмотров

15:17 Мошенники наживаются на госпрограммах жилья в Алматы... 113 Просмотров

15:06 Зона отдыха работала, несмотря на карантин в Алматы... 177 Просмотров

15:06 Тиран күйеу әйеліне "аузыңды кесіп тастаймын, бензинмен... 116 Просмотров

14:56 Алматыда демалыс аймағының иесіне 640 мың теңгеге жуық... 127 Просмотров

14:40 Ауылдық жердегі жастардың көбі еңбек еткісі келмейді –... 129 Просмотров

14:26 Атырауда жоғалып кеткен 40 жастағы әйел мен бір жарым жасар... 130 Просмотров

14:12 COVID-19. Қазақстанда ең алдымен кімдерге вакцинация... 135 Просмотров

14:03 Денсаулық сақтау министрлігі маска бағасын 60 теңгеге дейін... 140 Просмотров

13:59 В ТОО "СК-Фармация" прокомментировали жалобы на стоимость... 142 Просмотров

13:52 Мужчина жестоко избил сожительницу и её детей в Алматинской... 143 Просмотров

13:40 Глава "СК-Фармация" рассказал о своей заработной плате... 150 Просмотров

13:32 Новый прогноз по второй волне коронавируса представит... 158 Просмотров

13:20 Глава "СК-Фармации" объяснил фото с Ксенией Собчак в... 205 Просмотров

13:12 Казахстанцев с сахарным диабетом и гипертонией будут... 136 Просмотров

13:08 "Шынымен бұрмалау" - ДСМ Damumed қосымшасындағы жалған... 149 Просмотров

13:00 Минздрав прокомментировал отставание статистики... 139 Просмотров

12:50 "СК-Фармация" басшысы атышулы фотосын не себепті алып... 151 Просмотров





Опрос


«    Август 2020    »
ПнВтСрЧтПтСбВс
 12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
31