17 апреля 2021 г.

Мы в соц сетях:



Ләззат алудың кері жағы да бар

16 март 2020, 15:39
Ләззат алудың кері жағы да бар
Адамның ләззат алуға деген ықыласы оны өмір бойына тастай алмайтын әдеттерге апарып, денсаулығына ауыр зиян келтіреді. Олар адамның мүмкіндіктерінің барлық әлеуетін жылдам жұмсауға жұмсауға, ерте қартаю мен тұрақты ауруларды алуға ықпал етеді.

Кез-келген жаман әдет- бұл адамның ерік-жігеріне, оның өзінен жоғары тұру қабілетіне қарсы тұруы. Алайда, әр жаман әдеттен өз бетімен арылу мүмкін емес. Жақында Парижде өткен зиянды азайту жөніндегі халықаралық конференцияда әлемнің жетекші онкологтары, пульмонологтары, дерматологтары, психологтары мен әлеуметтанушылары осылай деді.

Зиянды азайту негізінде адамның мінез-құлқының өзгеруі жатыр. Біз оған қаншалықты әсер ете аламыз? Егер адам өзінің зиянды әдеттерін Өзгертуді қаламаса, қалай болады?

Тамақ гедонизмі

Конференцияда ғалымдар тағамнан ләззат алу кезінде мүмкіндігінше одан келетін зиянды да азайту керек деген тұжырымға келді. Олар қайтадан фаст-фуд, қызыл ет, қант, тұз, алкогольді тұтынуды азайтуға және омега-3 бар тағамдарды тұтынуды ұлғайтуға шақырды, сонымен қатар дұрыс және дұрыс тамақтанудың ережелерін сақтауды ұсынды.

Конференцияда «тамақ гедонизмі» деген ұғым тамақтану ләззаты ретінде айтылды. Жақсы тамақтану тек табақтың құрамын ғана емес, сонымен қатар тамақтану кезінде атмосфераны да құрайтындығы айтылды. Сауалнамаларға сәйкес, француздар басқа елдердің тұрғындарына қарағанда үстелге көбірек уақыт жұмсайды. Тамақтану рәсімдері мәдениеттің ажырамас бөлігі болып табылады және дұрыс тамақтану үшін өте маңызды. Жол үстінде және тез тамақтану тамақтың семіздік пен қант диабетімен ауыру қаупімен байланысты және теледидар немесе компьютер қосылған кезде тағамның құны төмендейді. Компанияда тамақтану, отбасылық түскі ас ұйымдастыру ұсынылады. Өздігінен пісіру оның сапасын жақсартады, оны әртараптандырады және пайдалы етеді.

Өкпе обырының алдын алу

Конференция бағдарламасында өкпе обырының алдын алу мәселесі басты назарда болды. Осы күні 90% жағдайда оның даму қаупінің басты факторы темекі шегу болып табылады.

Францияда темекі жарнамасына және жоғары акциздерге ең қатаң шектеулерге қарамастан, ересек тұрғындардың жартысына жуығы темекі шегеді. Ресейде темекі шегудің таралуы жоғары. Онколог дәрігер және РҒА корреспондент-мүшесі Давид Заридзе өз сөзінде атап өткендей, 2009 жылы Ресейде ерлердің 60%- ы мен әйелдердің 22%- ы темекі шегіп, 2017 жылы бұл сандар тиісінше 45% және 15%- ды құрады. Бұл ретте соңғы онжылдықта елімізде темекіні тұтыну өскеніне қарамастан, өкпе обырынан өлім-жітімі, керісінше, төмендегеніне қарамастан парадоксалды көрініс байқалады.

Заридзенің пікірінше, бұл темекі шайырының рұқсат етілген деңгейінің төмендеуімен байланысты: «2009 жылға дейін темекі сатудың күрт өсуі байқалды, яғни темекі шегудің таралуы артты. Сонымен қатар, өкпе обырынан өлім төмендеді. Неліктен? 1986 ж. біз шылым шегудің зияны туралы халықаралық конференция өткіздік және кеңес папиростары мен темекілерде шайыр мөлшері 30 мг-нан асып кеткенін көрсеттік, ал Еуропада бұл деңгей темекіге 12 мг- ды құрағанын көрсетті. Конференция шайыр мен никотин деңгейін бақылауды ұсынды, ал 1987 жылы КСРО-да сатылатын темекінің құрамын 15 мг-ға, содан кейін 12 мг-ға дейін төмендетуді міндеттейтін ережелер қабылданды. Нәтижесінде 1993 жылдан 2016 жылға дейін өкпе обырынан болатын өлім 40% төмендеді- 100 мың адамға шаққанда 73-тен 43 жағдайға дейін. Біз 200 мың адамды өлімнен құтқардық. Бұл конференцияға арналған зиянды азайтудың әдеттегі жағдайы. Темекідегі никотиннің рұқсат етілетін мөлшерін де азайту керек, өйткені осылайша никотинге тәуелділік азаяды және адамның шылым шегуден бас тартуға мүмкіндігі бар.

Заридзенің пайымдауынша, никотинді жеткізудің электрондық жүйелері темекі шегуден бас тарту үшін неғұрлым тиімді және зияны да төмен, өйткені оларда канцерогендік және уытты заттар едәуір аз. Мысал ретінде ол Қазан мемлекеттік университетінде өткізілген темекіні қыздыру жүйесін зерттеу туралы айтты. Олар адам ағзасына қарапайым темекі шегуге қарағанда темекіні қыздыру жүйесін пайдалану кезінде уытты және канцерогендік заттар аз түсетінін дәлелдеді. Өйткені, полициклді хош иісті көмірсулар мен басқа да темекі құрамындағы заттардың пиролизі канцерогендердің пайда болуы тек жоғары температураларда, яғни жану кезінде ғана болады және қызған кезде дерлік жоқ. «Өндіруші ұсынған өнімнің сипаты қаншалықты ақиқатқа сәйкес келетіндігін білу үшін темекіні тестілеу керек», - деді Заридзе.

Э. Волфсон жатындағы Тель-Авив университеті медициналық орталығының жүрек- қан тамырлары зерттеу институтының директоры прфессор Реувен Цимлихман, темекі шегу жүрек-қантамыр ауруларының даму қауіпінің факторы болып табылатынын атап өтті. Миокард инфарктінің жиілігі әйелдерде 6 есе жоғары, ал ешқашан темекі шекпейтіндермен салыстырғанда күніне бір қораптан артық темекі шегетін ерлерде бұл көрсеткіш үш есе. Екінші жағынан, бірінші инфаркттан кейін темекіні тастағандардағы қайта инфаркт қаупі бір жыл ішінде екі есе төмендейді,ал екі жылдан кейін темекі шекпейтіндердегідей болады. «Темекіні тастай алмайтын науқасқа дәстүрлі темекіге балама ұсынбауға болмайды. Дәрігердің міндеті-темекі шегушіге денсаулығына зиянсыз никотин бар өнімдер туралы ақпарат беру», - деді профессор Цимлихман.

Зиянды төмендету

Осылайша, барлық сарапшылар тамақ, алкоголь, темекі шегу немесе есірткіге тәуелділіктен ләззат алудың барлық салдарларынан келетін зиянды азайту керек деп бірауыздан келіседі.

Қазақстанда ЖЕА көздерінен зиянды азайту тұжырымдамасын 2018 жылы «Аман-Саулық» қоғамдық ұйымы ұсынды. Қоғамдық денсаулық сақтау мәселелерін бақылау және үйлестіру үшін 16 сарапшыдан тұратын жұмыс тобы құрылды, оның құрамына қоғамдық ұйымдардың өкілдері, қоғамдық денсаулық сақтау және экономика саласындағы ұлттық сарапшылар, мемлекеттік құрылымдар мен денсаулық сақтау министрлігінің өкілдері кіреді .

«Адам денсаулығы құқығын қорғаумен ұзақ уақыт айналыса отырып , мен кез келген тыйым салу проблеманы шешпейтінін түсіндім. Есірткіні, алкоголь мен темекіні саналы түрде қолданатын адамдар, әдетте, осы зиянды әдеттерден арылу өте қиын. Сондықтан зиянды төмендету тәсілін қолданып, қоғам олардың таңдау құқығын құрметтей отырып, зиянды балама ұсына алады», - деді дәрігер, «Аман-Саулық» қоғамдық ұйымының президенті Бақыт Түменова.

Просмотров материала: 719

Поделиться материалом


12:55 Бала бейтаныс кісімен өзін қалай ұстануы қажет: ата-анаға... 133 Просмотров

12:35 Мир находится в самом разгаре борьбы - А.Цой... 107 Просмотров

12:12 Сколько алматинцев за сутки получили вакцину от COVID-19... 108 Просмотров

11:51 14,6 тонны рыбы изъяли у браконьеров в Атырауской области... 128 Просмотров

11:38 В Нур-Султане разъезжал автомобиль с надписью "Заказные... 126 Просмотров

11:25 Спасатель пропал во время поисков девушки в Жамбылской... 148 Просмотров

11:15 4-летнего мальчика сбили насмерть в Нур-Султане... 142 Просмотров

11:14 Өзінен 19 жас кіші жігітпен көңіл қосқан елорда тұрғыны... 409 Просмотров

11:06 Ақ "Аудиге" мінген: Жамбыл облысында 23 жастағы келіншек... 172 Просмотров

10:59 В Актобе взбунтовались арендаторы центрального рынка... 146 Просмотров

10:54 Ақтөбеде базар саудагерлері заңсыз саудаға қарсы шу шығарды... 153 Просмотров

10:50 8 регионов остаются в "красной" зоне в Казахстане... 127 Просмотров

10:31 Пять нарколабораторий выявили в Казахстане... 148 Просмотров

10:20 Коронавирус пен пневмониядан 37 адам көз жұмды... 150 Просмотров

10:19 37 казахстанцев умерли от коронавируса и пневмонии за сутки... 138 Просмотров

10:05 2822 случаев коронавируса зарегистрировано в Казахстане за... 98 Просмотров

18:06 Түркістанда құдалыққа жиналған қауым тарқатылды... 436 Просмотров

18:02 Вышло новое постановление главного санврача Алматинской... 371 Просмотров

17:50 Мошенники подстраивали ДТП ради страховых выплат в Алматы... 323 Просмотров

17:48 Павлодарда 16-шы қабаттан секірмек болған ер адам құтқарылды... 390 Просмотров

17:36 Африкада аң аулап жүрген қазақтардың видеосы елдің жағасын... 445 Просмотров

17:31 Участник ДТП кинулся на полицейских с ножом в Актобе... 290 Просмотров

17:25 БҚО-да күнбағыс майы күрт қымбаттады... 340 Просмотров

17:18 Продажа туров в Турцию приостановлена в Казахстане... 295 Просмотров

17:13 Атырау-Алматы пойызынан бір жолаушы күштеп түсірілді... 313 Просмотров

17:00 Қазір бәрі блогер болғысы келеді. Неге?... 330 Просмотров

17:00 Мужчина при задержании порезал себя ножом в Актобе... 282 Просмотров

16:40 Обвиненного в коррупции чиновника освободили от уголовной... 336 Просмотров

16:36 Шымкенттің бас дәрігері жұқпалы аурулар ауруханасындағы... 1 669 Просмотров

16:25 Житель Уральска обманул бизнесменов на полмиллиарда тенге... 255 Просмотров

16:18 Тамаша табиғат. Маңғыстаудың құм даласы гүлге оранды... 312 Просмотров

16:15 Алматыда 17 сәуірден бастап кинотеатрлар жұмыс істей... 188 Просмотров

16:10 В Актау кладбище превратили в мусорную свалку... 162 Просмотров

15:58 Численность населения РК на 1 марта составила 18 917,2... 198 Просмотров

15:55 Вакцина сотталғандарға да тегін салынып жатыр... 211 Просмотров

15:44 Как будут работать кинотеатры в Алматы... 165 Просмотров

15:38 Қазақстан халқының саны 19 миллионға жуықтады... 225 Просмотров

15:25 Сапар Нұрашев өзінің ұсталғандығы туралы қауесетке қатысты... 216 Просмотров

15:22 Один млрд тенге выплатит "АрселорМиттал Темиртау" за... 197 Просмотров

15:09 Қырғыз дәрігерлері ковид науқастарды құпия тәсілмен емдеп,... 200 Просмотров





Опрос


«    Апрель 2021    »
ПнВтСрЧтПтСбВс
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
2627282930