31 мая 2020 г.

Мы в соц сетях:



Қазақстан тарихына қатысты жаңа деректер жарыққа шықты

Орталық мемлекеттік архивінің конференц-залында архив қызметкерлері Ш.Уәлиханов атындағы Тарих және этнология институтымен бірігіп жарыққа шығарған «Национально-освободительное движение казахского народа в конце XVIII – в начале XX веков» атты архив құжаттары мен материалдары жинағының тұсаукесер рәсімі өтті. Жаңа жинақтың ерекшелігі – қазақ халқының ұлт-азаттық көтерілісіне байланысты бұған дейін жарияланбаған, ғылыми айналымда болмаған деректерді қамтуы.

Қазақстан Республикасы Мәдениет және спорт министрлігі мен Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің өзара келісімшарты негізінде Орталық мемлекеттік архив қызметкерлері ғалымдармен бірлесе отырып, Ресей архивтерінен қазақ тарихына қатысты құжаттардың көшірмелерін әкелген болатын.

Аталған басылымда қазақ халқының XVIІІ ғасырдың аяғы – ХХ ғасырдың басындағы ұлт-азаттық көтерілісінің тарихын бейнелейтін архивтік құжаттар көрініс тапқан. Жинақ үш бөлімнен тұрады: Батыс Қазақстандағы 1785-1871 жж. азаттық күресінің барысы, 1837-1847 жж. Кенесары Қасымов бастаған көтеріліс және 1916 жыл оқиғалары.

Жиналған материалдардың деректері Қазақстан және Ресей Федерациясының архивтерінен алынған. Жинақтағы деректердің басым көпшілігі қазақстандық зеттеушілердің бұған дейін жарияланған еңбектерінде кездеспейді. Мәселен, Орынбор архивінің құжаттарына сәйкес, Кенесарының Бопайдан басқа Балсара деген қарындасы болған.

Тарихшы Рашид Оразовтың айтуынша, 1916 жылы Жетісуда болған көтерілістің зардаптарын жою үшін Ресей Мемлекеттік думасы 11 млн 150 мың рубль бөлген. «Архивте сол ақшаның тағдыры туралы құжаттарға тап болдық. Ол қаржының 6 миллионы орыс елді мекендеріне, 5 миллионы қазақ елді мекендеріне бөлінген. Осы қаражатты бөлу кезінде құрбандықтар да болған» деді Р.Оразов.

Жинақты құрастырушылар қазақ халқы үшін ауыр кезең болған XVIІІ ғасырдың аяғы – ХХ ғасырдың басындағы тарихты дұрыс әрі біртұтас зерттеу қажет деп санайды. Жинақта барлығы 270 құжат қамтылған. Жинақты құрастырушылар – М.Жылысбаева, Р.Оразов, М.Сатенова және Н.Жетпісбай.

Орталық мемлекеттік архив директоры А.Қарымсақов архив қызметкерлерінің тарихшы ғалымдармен бірлесіп кітап шығаруының жөні бөлек екенін айтты. Бұл шығармашылық байланыс алдағы уақытта жалғасатын болады.

Сондай-ақ, архив директоры 2019 жылы архивке 30 мың құжат қосылғанын және 10 мың құжаттың көшірмесі сатып алынғанын жеткізді. Ресейдің Мәскеу, Санкт-Петербор, Омбы архивтерінен әкелінген құжаттардың көшірмелері арнайы көрмеге қойылған. Сондай-ақ, Қазақстан тарихына қатысты бірегей құжаттарды сақтап отырған архивтен еш жерде кездеспейтін түпнұсқа деректерді табуға болады.

Автор: Дина Имамбаева







Просмотров материала: 2 378

Поделиться материалом


13:03 Алтай Кульгинов рассказал, как не попасть в список... 215 Просмотров

12:40 Темп прироста КВИ колеблется в пределах 3-5% в Казахстане -... 242 Просмотров

12:30 Мужчина напал с ножом на жену и тещу в Актюбинской области... 260 Просмотров

12:19 Родственники смогут наблюдать за своими подопечными в... 245 Просмотров

12:02 Сотрудник акимата заразился коронавирусом в ЗКО... 326 Просмотров

11:51 Многодетная мать инсценировала свое похищение в ЗКО... 247 Просмотров

11:38 Автомобиль перевернулся в результате ДТП в Алматы... 281 Просмотров

11:25 8-летнего ребенка сбили на пешеходном переходе в Костанае... 238 Просмотров

11:13 К.Токаев поручил создать комиссию по реабилитации жертв... 256 Просмотров

11:01 По делу происшествия на заводе в Актобе задержан брат... 256 Просмотров

10:47 Избиение детей в интернате Павлодара: Центр работал... 250 Просмотров

10:26 Мир не теряет красок: Фильмы с неповторимой эстетикой и... 232 Просмотров

10:13 Влияет ли цвет волос на манеру управления автомобилем?... 228 Просмотров

09:59 Число заразившихся COVID-19 в Казахстане превысило 10 000... 292 Просмотров

22:21 Ни одно дерево в Иле-Алатауском нацпарке не будет срублено... 335 Просмотров

18:07 Жұмысқа кірісетін балабақшаларға қандай талап қойылды... 253 Просмотров

18:04 Беспорядки в Кордае: 8 фигурантов дела освобождены из-под... 248 Просмотров

17:55 Қордай оқиғасы кезінде қираған нысандар күзге дейін... 249 Просмотров

17:50 Мать рассказала свою версию похищения 8-летнего сына в... 265 Просмотров

17:39 Қазақстанда жасөспірімдер тәтті сусынға құмар болып барады... 370 Просмотров

17:30 Сотрудника акимата уволили за оскорбление сельчанина в... 312 Просмотров

17:20 В Петропавловске задержан водитель автобуса, перевозивший... 260 Просмотров

17:20 Шешем мені арқалап алып кетіп, қарындасымды қасқырлар жеді... 441 Просмотров

17:07 Санврачи и акиматы могут оставить локальные блокпосты... 213 Просмотров

17:06 Полицейский спас многодетную женщину от мужа-тирана в... 242 Просмотров

17:02 Қазақстанда кинотеатрлар қашан ашылады... 224 Просмотров

16:51 Санврачи и акиматы могут оставить локальные блокпосты... 294 Просмотров

16:45 Алматыда қағаз қоймасы отқа оранды... 207 Просмотров

16:39 К.Токаев ознакомился с ходом весенне-полевых работ... 437 Просмотров

16:28 Стало известно, когда откроют тренажерные залы в Казахстане... 232 Просмотров

16:27 Мемлекет басшысы көктемгі егіс жұмыстарымен танысты... 118 Просмотров

16:17 Кинотеатры заработают с 15 июня в Казахстане... 148 Просмотров

16:11 ШҚО-да карантин ұзартылды... 101 Просмотров

16:07 До 13 июня продлили карантин в ВКО... 308 Просмотров

15:57 В Казахстане планируют возобновить полеты в Китай и Южную... 136 Просмотров

15:55 Қазақстан коронавирус алғаш табылған Қытайға ұшу мәселесін... 135 Просмотров

15:46 Запуск поездов будет осуществляться в три этапа в Казахстане... 140 Просмотров

15:38 Қостанай вокзалы қоршауға алынды... 115 Просмотров

15:32 Алаколь будет доступен для туристов с 19 июня... 94 Просмотров

15:22 Еліміз шегірткеден зардап шеге ме?... 112 Просмотров





Опрос


«    Май 2020    »
ПнВтСрЧтПтСбВс
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031