28 января 2020 г.

Мы в соц сетях:

+7 705 308 0767 +7 705 308 0767



Қазақстан тарихына қатысты жаңа деректер жарыққа шықты

Орталық мемлекеттік архивінің конференц-залында архив қызметкерлері Ш.Уәлиханов атындағы Тарих және этнология институтымен бірігіп жарыққа шығарған «Национально-освободительное движение казахского народа в конце XVIII – в начале XX веков» атты архив құжаттары мен материалдары жинағының тұсаукесер рәсімі өтті. Жаңа жинақтың ерекшелігі – қазақ халқының ұлт-азаттық көтерілісіне байланысты бұған дейін жарияланбаған, ғылыми айналымда болмаған деректерді қамтуы.

Қазақстан Республикасы Мәдениет және спорт министрлігі мен Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің өзара келісімшарты негізінде Орталық мемлекеттік архив қызметкерлері ғалымдармен бірлесе отырып, Ресей архивтерінен қазақ тарихына қатысты құжаттардың көшірмелерін әкелген болатын.

Аталған басылымда қазақ халқының XVIІІ ғасырдың аяғы – ХХ ғасырдың басындағы ұлт-азаттық көтерілісінің тарихын бейнелейтін архивтік құжаттар көрініс тапқан. Жинақ үш бөлімнен тұрады: Батыс Қазақстандағы 1785-1871 жж. азаттық күресінің барысы, 1837-1847 жж. Кенесары Қасымов бастаған көтеріліс және 1916 жыл оқиғалары.

Жиналған материалдардың деректері Қазақстан және Ресей Федерациясының архивтерінен алынған. Жинақтағы деректердің басым көпшілігі қазақстандық зеттеушілердің бұған дейін жарияланған еңбектерінде кездеспейді. Мәселен, Орынбор архивінің құжаттарына сәйкес, Кенесарының Бопайдан басқа Балсара деген қарындасы болған.

Тарихшы Рашид Оразовтың айтуынша, 1916 жылы Жетісуда болған көтерілістің зардаптарын жою үшін Ресей Мемлекеттік думасы 11 млн 150 мың рубль бөлген. «Архивте сол ақшаның тағдыры туралы құжаттарға тап болдық. Ол қаржының 6 миллионы орыс елді мекендеріне, 5 миллионы қазақ елді мекендеріне бөлінген. Осы қаражатты бөлу кезінде құрбандықтар да болған» деді Р.Оразов.

Жинақты құрастырушылар қазақ халқы үшін ауыр кезең болған XVIІІ ғасырдың аяғы – ХХ ғасырдың басындағы тарихты дұрыс әрі біртұтас зерттеу қажет деп санайды. Жинақта барлығы 270 құжат қамтылған. Жинақты құрастырушылар – М.Жылысбаева, Р.Оразов, М.Сатенова және Н.Жетпісбай.

Орталық мемлекеттік архив директоры А.Қарымсақов архив қызметкерлерінің тарихшы ғалымдармен бірлесіп кітап шығаруының жөні бөлек екенін айтты. Бұл шығармашылық байланыс алдағы уақытта жалғасатын болады.

Сондай-ақ, архив директоры 2019 жылы архивке 30 мың құжат қосылғанын және 10 мың құжаттың көшірмесі сатып алынғанын жеткізді. Ресейдің Мәскеу, Санкт-Петербор, Омбы архивтерінен әкелінген құжаттардың көшірмелері арнайы көрмеге қойылған. Сондай-ақ, Қазақстан тарихына қатысты бірегей құжаттарды сақтап отырған архивтен еш жерде кездеспейтін түпнұсқа деректерді табуға болады.

Автор: Дина Имамбаева







Просмотров материала: 2 024

Поделиться материалом


23:57 В чем сила фейка?... 100 Просмотров

21:56 Останки древней цивилизации раскопали в Казахстане... 160 Просмотров

21:45 90% форумов и мероприятий отменены по поручению президента... 227 Просмотров

21:04 Кыргызские "праворульки" легализовать невозможно - МВД РК... 232 Просмотров

20:15 Туристка скончалась от коронавируса на Хайнане... 309 Просмотров

19:34 Алыс аудандарда кинотеатр ашылатын болады... 150 Просмотров

18:23 По вине женщины в результате травли клопов в Актау... 185 Просмотров

18:15 30-градусные морозы придут на смену буранам в Казахстане... 248 Просмотров

18:06 Правительство Казахстана сократило квоту приема оралманов... 187 Просмотров

17:32 Коронавирус: Шығыста шекара жабылды... 156 Просмотров

16:36 Қазақстанда дінге қатысты жаңа стратегиялық құжат әзірленуде... 170 Просмотров

16:32 Биыл қоныс аударатын қандастардың санын кемітті... 111 Просмотров

15:32 Елімізде дін саласына қатысты жаңа стратегиялық құжат... 138 Просмотров

15:26 Ремонт компьютерной и бытовой техники в Казахстане выросли... 193 Просмотров

14:50 Пресс-службы госорганов сидят и ждут, когда начнется... 435 Просмотров

14:10 Казахстанцы стали ездить больше на автобусе... 144 Просмотров

14:09 Жүкті әйелі келісімін бермесе, ажырасуы мүмкін емес па?... 176 Просмотров

13:54 Сельских акимов подозревают в коррупции при выдаче... 169 Просмотров

13:26 Нет электронной счет-фактуры - нет "освобождения" от КПН... 206 Просмотров

12:59 Режим ЧС из-за погодных условий объявлен в Нур-Султане... 115 Просмотров

11:58 Касым-Жомарт Токаев прибыл с официальным визитом в ОАЭ... 152 Просмотров

11:39 Руководство ГАСК акимата СКО подозревают в получении взятки... 144 Просмотров

10:52 Пробивка проспекта Абая: в Алматы началась активная фаза... 187 Просмотров

10:40 Среднедушевые доходы населения с учётом инфляции выросли на... 159 Просмотров

10:07 Прибыль микрокредитных организаций выросла на треть за год... 147 Просмотров

09:42 Курс валют на 27 января... 163 Просмотров

09:15 Cнег, метель и сильный ветер ожидаются в большинстве... 148 Просмотров

16:34 Байбек пройдется по аулам... 409 Просмотров

16:24 Токаев поручил правительству не допустить распространения... 364 Просмотров

11:10 Токаев акимам: Усилить работу с обращениями и жалобами... 346 Просмотров

15:01 Акиматы в соцсетях: неделя 3-я – Актобе и Туркестан... 606 Просмотров

13:02 Трассы закрыты в Нур-Султане и пяти областях... 512 Просмотров

12:30 Эксперты объяснили появление волков в Павлодарской области... 1 880 Просмотров

11:59 Президент облыс әкіміне той тойлауға ақша шашпауға кеңес... 538 Просмотров

11:40 Прогноз погоды в Казахстае на 25 января: ожидаются осадки,... 496 Просмотров

11:14 Касым-Жомарт Токаев провел совещание с акимами... 543 Просмотров

10:32 Қытайда тарап жатқан індет теңге бағамына теріс әсер етуі... 33 Просмотров

10:32 Бірнеше ауыл әкімі сыбайлас жемқорлық бойынша күдікке... 38 Просмотров

10:32 98 казахстанских студентов остаются в китайском Ухане... 489 Просмотров

10:32 В Мангыстау учительница бросила книгу в ученика (ВИДЕО)... 519 Просмотров





Опрос


«    Январь 2020    »
ПнВтСрЧтПтСбВс
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031