28 мая 2020 г.

Дежурный по стране

Кредитное товарищество - это наиболее прозрачный механизм предоставления кредитов - Т.Рахимбеков
Кредитное товарищество - это наиболее прозрачный механизм предоставления кредитов....
Толеутай Рахимбеков, председатель правления НАО «Национальный аграрный научно-образовательный центр»

Мы в соц сетях:



Қазақта қызға құда түсуге келген жаушыны ауыл қалай таныған?

29 ноябрь 2019, 9:51
Қазақта қызға құда түсуге келген жаушыны ауыл қалай таныған?
Қыз бен жігіт отау құрарда екі жақ түрлі дәстүр өткізген. Қыз айттыруға келген жаушының, сырға салынған қыздың өзіндік белгілері болған. Этнограф Болат Бопайұлы Tengrinews.kz тілшісіне екі жақтың құда болуына қатысты дәстүрлер мен ырымдар жайлы айтып берді.

Жаушының өз белгісі болған

Маманның сөзінше, қыз бен жігіт табысқаннан кейін екі жақ та жеңгесі арқылы әке-шешесіне жеткізеді екен.

"Кейін бірінші жігіт жақ жаушы жібереді. Жаушы бір балағын сыртқа шығарып, бір балағын етігінің қонышының ішіне салып, қыз жаққа барады. Жаушы шешен, беделді, білімді, дәстүрді білетін адам болуы керек. Жаушы есіктен кіре берісімен, бәрі балағына қарап-ақ қыздың ата-анасы, туыстары оның құдалық туралы сөйлесуге келгенін бірден аңғарған. Содан жаушы "Сіздерде қыз бар, бізде ұл бар, екі жасты үйлендіруге жаушылыққа келгенмін" деп айтады. Қыз жақ жаушыны күтіп, ақсарбас малын сойып, құдалық күнін бекітеді", - дейді ол.

Жаушы жібергеннен кейін жігіттің жағы құда түсуге барады. Қызға сырға салынғанда да, оның ұзатылатынын білдіретін арнайы бас киім беріледі екен.

"Кейін жігіттің жағы құдалық сөйлесуге барады. Сол кезде жігіттің жағы китпен, кәдежолымен келеді. Құдалық тәтті болсын деп түрлі тәттілер, бауырсақ, құрт-ірімшік апарады. Кейін қызға сырға тағуға барғанда аяқ киім, көйлек, жүзік, білезік, алқа алып барады. Қыздың басына бергек дейтін бас киім кигізіп кетеді. Ол сәукеледен кішілеу болады. Сол бас киімді киіп жүргенде, көрші-қолаң оған құда түсіп қойған екен деп бірден таниды. Кейін қыз ұзатылып, сәукеле киетін кезде, сол бергекті сіңлісіне сыйлап кетеді", - дейді этнограф.

Келінді оң аяғымен кіргізеді

Айтуынша, кейін жігіт жақ құда-құдағиын от жаққан жерді көрсетеміз деп өз аулына шақырады.

"Сонда ақсарбас мал сойып, көрші-қолаңдарын, туыстарын шақырып, шағын той өткізеді. "Құда болғанша құл тегіңді сұрас, Құда болғаннан кейін құл да болса, сырлас" деген сөз бар. "Құда құрдасындай, құдағи сырласыңдай" болсын деген тілек айтылады. Құдалар келген кезде құйрық бауыр асады. Сол жолы құдалықтың барлық жұмысын бекіту үшін үлкен кеңес өтеді", - дейді Бопайұлы.

Құдалық біткен соң екі жақ ұзату мен үйлену тойына дайыналады.

"Кейін жігіт жақ қыз алуға барады. Сол кезде қыз жақта той болады. Сыңсу, жар-жар, табалдырық жыры айтылады. Содан кейін қызды ұзатып алып келеді де, жігіт жақта беташар өтеді. Сөйтіп, дүркіретіп той жасайды. Келінді қара шаңыраққа не арнайы жасалған ақ отауға кіргізеді. Оң аяғымен кіргізіп, отқа май тамғызады. Осы күннен бастап ол келін атанады", - дейді ол.

Құдалар ауыр талап қоймаған Сондай-ақ этнограф тойға дайындыққа дейінгі бірқатар дәстүр туралы айтып өтті.

"Ортасында ұрын бару деген дәстүр өтеді. Ұрын барған кезде өлі-тірі жүргізеді, ірі қарадан мал береді. Одан бөлек, ақшалай, алтын-күмістен жасалған заттай, көйлек, шапан сыйлайды. Одан қалды, атаның күш ақысы, ананың сүт ақысы бар. Оған да лайық сыйлығын береді", - дейді маман.

Болат Бопайұлы қазақтың "құдасын құдайындай сыйлайтынын" айтты.

"Қазақта "Құда мың жылдық, күйеу жүз жылдық" деген сөз бар. Ол береке-бірліктің, ынтымақтың сақталуы. Құдалықтың мың жылдық болатыны мәңгілік байланған татулықтың белгісі. "Құда ренжісе, құдайы ренжиді" деген сөз бар. Бірақ құдалар бір-біріне ауыр талап қоймаған, себебі екі жастың бақытты болуын ойлаған", - дейді маман.
Просмотров материала: 997

Поделиться материалом


16:44 Онкобольная жительница Уральска лишилась медицинской помощи... 24 Просмотров

16:32 Биыл ауыл тұрғындары ауыз сумен қамтамасыз етіледі... 31 Просмотров

16:32 Смертельное ДТП с возгоранием произошло на трассе... 32 Просмотров

16:20 Школы не имеют право тестировать первоклассников -... 41 Просмотров

16:15 Мемлекет басшысы Қорғаныс министрін қабылдады... 38 Просмотров

16:04 Новые случаи заражения КВИ выявлены среди сотрудников... 69 Просмотров

16:00 Талғар өзенінде балық қырылып, су қарайып кетті... 50 Просмотров

15:50 Жылу энергиясына тариф төмендейді - ҚР ҰЭМ... 57 Просмотров

15:40 Прекращено дело о смерти активиста Дулата Агадила... 45 Просмотров

15:36 Коронавирус: 59 адам емделіп шықты... 55 Просмотров

15:28 "Құдай басқа бермесін": вирусқа қарсы вакцина әзірлеген... 68 Просмотров

15:22 Он мог уснуть за рулем - Отец виновника смертельного ДТП у... 62 Просмотров

15:12 Еуропарламент Қазақстанның коронавируске қарсы шараларына... 66 Просмотров

15:00 Алакөл туристерді қабылдауға дайын... 66 Просмотров

14:59 На 4 года приговорили экс-главу компании "Транстелеком"... 108 Просмотров

14:45 ҰБТ кезінде телефонмен ұсталған түлек кейін ақылы түрде де... 72 Просмотров

14:44 Более 131 тысячи выпускников будут сдавать ЕНТ в Казахстане... 61 Просмотров

14:41 Что будет на месте сданных в аренду частной компании землях... 208 Просмотров

14:30 Серік Сәпиевтің орынбасары ұсталды(ВИДЕО)... 85 Просмотров

14:29 Пересмотрен порядок поступления на правоохранительную... 80 Просмотров

14:18 Сөмкесінен екі бума ақша шықты – әкімдіктің лауазымды... 96 Просмотров

14:17 Три крупных пожара произошли в ВКО... 62 Просмотров

14:06 ДТП со смертельным исходом произошло в Кызылординской... 62 Просмотров

14:00 «Самара-Шымкент» трассасында 1 адам қаза болып, 8-і... 64 Просмотров

13:05 Асқар Жұмағалиев смартфонға енгізілетін құжат түрлерін... 85 Просмотров

12:50 Әскерге қабылданғандардың барлығы ПЦР тесттен өтеді... 89 Просмотров

12:46 Военных будут помещать на карантин после призыва... 77 Просмотров

12:35 В крупном хищении подозревают главу центра поддержки... 87 Просмотров

12:35 Блок бекеттегі трагедия: күдіктінің әкесі полиция... 185 Просмотров

12:26 Жители Шымкента смогут оплатить проезд в автобусе онлайн... 87 Просмотров

12:20 Әркім қалтасына қарай баспана алады - министрлік жаңа заң... 100 Просмотров

12:12 Бывший и действующий замглавы Комитета спорта обвиняются в... 105 Просмотров

12:03 Биылғы ҰБТ барысын кез келген адам бақылай алады... 98 Просмотров

12:02 Родителей выпускников попросили не приходить на ЕНТ в Алматы... 85 Просмотров

11:49 140 млрд долларов выведено в офшоры из Казахстана... 94 Просмотров

11:47 Теміртауда жолаушылар автобусы жарға құлап кетті... 107 Просмотров

11:36 В Казахстане сократят операторов жилищных программ... 74 Просмотров

11:36 Не надо кошмарить детей, - аким СКО... 122 Просмотров

11:32 Жаңа заңнамалық нормалар парламенттік оппозицияға кепілдік... 99 Просмотров

11:24 Подробности о новых случаях заболевания COVID-19 в... 94 Просмотров





Опрос


«    Май 2020    »
ПнВтСрЧтПтСбВс
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031