11 декабря 2019 г.

Дежурный по стране

Токаев не поставил ТОЧКУ Году молодежи, больше похоже на ЗАПЯТУЮ...
Мурат Абенов, председатель Национальной палаты образования и инноваций "Серпін"

Мы в соц сетях:

+7 705 308 0767 +7 705 308 0767



Қазақта қызға құда түсуге келген жаушыны ауыл қалай таныған?

29 ноябрь 2019, 9:51
Қазақта қызға құда түсуге келген жаушыны ауыл қалай таныған?
Қыз бен жігіт отау құрарда екі жақ түрлі дәстүр өткізген. Қыз айттыруға келген жаушының, сырға салынған қыздың өзіндік белгілері болған. Этнограф Болат Бопайұлы Tengrinews.kz тілшісіне екі жақтың құда болуына қатысты дәстүрлер мен ырымдар жайлы айтып берді.

Жаушының өз белгісі болған

Маманның сөзінше, қыз бен жігіт табысқаннан кейін екі жақ та жеңгесі арқылы әке-шешесіне жеткізеді екен.

"Кейін бірінші жігіт жақ жаушы жібереді. Жаушы бір балағын сыртқа шығарып, бір балағын етігінің қонышының ішіне салып, қыз жаққа барады. Жаушы шешен, беделді, білімді, дәстүрді білетін адам болуы керек. Жаушы есіктен кіре берісімен, бәрі балағына қарап-ақ қыздың ата-анасы, туыстары оның құдалық туралы сөйлесуге келгенін бірден аңғарған. Содан жаушы "Сіздерде қыз бар, бізде ұл бар, екі жасты үйлендіруге жаушылыққа келгенмін" деп айтады. Қыз жақ жаушыны күтіп, ақсарбас малын сойып, құдалық күнін бекітеді", - дейді ол.

Жаушы жібергеннен кейін жігіттің жағы құда түсуге барады. Қызға сырға салынғанда да, оның ұзатылатынын білдіретін арнайы бас киім беріледі екен.

"Кейін жігіттің жағы құдалық сөйлесуге барады. Сол кезде жігіттің жағы китпен, кәдежолымен келеді. Құдалық тәтті болсын деп түрлі тәттілер, бауырсақ, құрт-ірімшік апарады. Кейін қызға сырға тағуға барғанда аяқ киім, көйлек, жүзік, білезік, алқа алып барады. Қыздың басына бергек дейтін бас киім кигізіп кетеді. Ол сәукеледен кішілеу болады. Сол бас киімді киіп жүргенде, көрші-қолаң оған құда түсіп қойған екен деп бірден таниды. Кейін қыз ұзатылып, сәукеле киетін кезде, сол бергекті сіңлісіне сыйлап кетеді", - дейді этнограф.

Келінді оң аяғымен кіргізеді

Айтуынша, кейін жігіт жақ құда-құдағиын от жаққан жерді көрсетеміз деп өз аулына шақырады.

"Сонда ақсарбас мал сойып, көрші-қолаңдарын, туыстарын шақырып, шағын той өткізеді. "Құда болғанша құл тегіңді сұрас, Құда болғаннан кейін құл да болса, сырлас" деген сөз бар. "Құда құрдасындай, құдағи сырласыңдай" болсын деген тілек айтылады. Құдалар келген кезде құйрық бауыр асады. Сол жолы құдалықтың барлық жұмысын бекіту үшін үлкен кеңес өтеді", - дейді Бопайұлы.

Құдалық біткен соң екі жақ ұзату мен үйлену тойына дайыналады.

"Кейін жігіт жақ қыз алуға барады. Сол кезде қыз жақта той болады. Сыңсу, жар-жар, табалдырық жыры айтылады. Содан кейін қызды ұзатып алып келеді де, жігіт жақта беташар өтеді. Сөйтіп, дүркіретіп той жасайды. Келінді қара шаңыраққа не арнайы жасалған ақ отауға кіргізеді. Оң аяғымен кіргізіп, отқа май тамғызады. Осы күннен бастап ол келін атанады", - дейді ол.

Құдалар ауыр талап қоймаған Сондай-ақ этнограф тойға дайындыққа дейінгі бірқатар дәстүр туралы айтып өтті.

"Ортасында ұрын бару деген дәстүр өтеді. Ұрын барған кезде өлі-тірі жүргізеді, ірі қарадан мал береді. Одан бөлек, ақшалай, алтын-күмістен жасалған заттай, көйлек, шапан сыйлайды. Одан қалды, атаның күш ақысы, ананың сүт ақысы бар. Оған да лайық сыйлығын береді", - дейді маман.

Болат Бопайұлы қазақтың "құдасын құдайындай сыйлайтынын" айтты.

"Қазақта "Құда мың жылдық, күйеу жүз жылдық" деген сөз бар. Ол береке-бірліктің, ынтымақтың сақталуы. Құдалықтың мың жылдық болатыны мәңгілік байланған татулықтың белгісі. "Құда ренжісе, құдайы ренжиді" деген сөз бар. Бірақ құдалар бір-біріне ауыр талап қоймаған, себебі екі жастың бақытты болуын ойлаған", - дейді маман.
Просмотров материала: 776

Поделиться материалом


20:11 НК «Казахстан инжиниринг»: вчера и сегодня       ... 225 Просмотров

18:33 "Айтпақшы, біздің әкім кім еді?" (ВИДЕО)... 231 Просмотров

17:47 Бюджеты растрачены, как и доверие молодежи - М.Абенов... 225 Просмотров

17:41 Сколько стоят билеты в кино в регионах Казахстана?... 229 Просмотров

17:29 В ЗКО массово требуют отставки главы ДП после ряда... 243 Просмотров

17:02 Булат Утемуратов купил облигации «Казатомпрома» на 70 млрд... 298 Просмотров

16:34 В Алматы наградят победителей Первого республиканского... 261 Просмотров

16:04 В Алматы судят мужа певицы Ксении Ашигалиевой... 251 Просмотров

15:53 Появилось видео задержания насильника-рецидивиста в... 241 Просмотров

15:43 Скончался бывший мэр Москвы Юрий Лужков... 248 Просмотров

15:18 Казахстанские сенаторы усомнились в эффективности новой АСП... 268 Просмотров

14:31 Растет количество neet молодежи, которая не хочет ни... 307 Просмотров

13:53 Почему мы есть мы, они есть они...... 299 Просмотров

13:38 Некоторые вузы превратились в конторы по "печатанию"... 990 Просмотров

13:34 Вышедший по УДО педофил и насильник приставал к ребенку в... 275 Просмотров

13:27 12 футбольных полей отремонтировали во дворах домов в Атырау... 195 Просмотров

13:20 Аким Карагандинской области пообещал Головкину восстановить... 208 Просмотров

13:10 Узнай своего депутата: Иван Клименко... 180 Просмотров

12:59 Нужны реальные общественные инициативы и проекты, -... 232 Просмотров

12:34 Повысить стипендию студентам в Казахстане на 25% поручил... 203 Просмотров

12:27 Экс-замдиректор Национального центра тестирования... 166 Просмотров

11:56 В Алматы такси разрешат движение по автобусным полосам... 213 Просмотров

11:52 11 декабря – Всемирный день борьбы с бронхиальной астмой... 235 Просмотров

11:49 Американцы в Казахстане построят заводы по производству мяса... 444 Просмотров

10:57 "Пытали плоскогубцами": родная мать и отчим издевались над... 241 Просмотров

10:47 Назначен суд над задержанным в ходе беспорядков в Гонконге... 169 Просмотров

10:15 Акимат Костаная задолжал бизнесмену 80 миллионов тенге... 188 Просмотров

09:59 В Уральске полицейский сбил насмерть мать четверых детей... 193 Просмотров

09:45 Аким Каркаралинского района уволился сразу же после суда... 221 Просмотров

09:37 Нацбанк переедет в Нур-Султан весной 2020 года - Е.Досаев... 193 Просмотров

09:32 Курс валют на 10 декабря... 168 Просмотров

09:28 Погода на сегодня: в Туркестанской и Кызылординской... 191 Просмотров

18:51 Минсельхоз упростил порядок выхода из кредитных товариществ... 370 Просмотров

18:21 Ребенок умер после прививки от кори в Нур-Султане... 418 Просмотров

17:11 Будут ли казахстанцы платить 10% налога при продаже... 472 Просмотров

17:06 Двое маленьких детей угорели в Костанайской области... 387 Просмотров

16:47 Вакцинация: почему нужно делать прививки?... 490 Просмотров

16:27 16-летний хакер из Актобе через WhatsApp украл деньги и... 400 Просмотров

15:50 Принятие подарков равноценно грубейшему нарушению... 384 Просмотров

15:38 Полицейский сбил человека и скрылся с места аварии в ЗКО... 417 Просмотров





Опрос
Сколько вы зарабатываете?


Просмотреть результаты


«    Декабрь 2019    »
ПнВтСрЧтПтСбВс
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031