10 декабря 2019 г.

Мы в соц сетях:

+7 705 308 0767 +7 705 308 0767



Қазақстанда жыл сайын 38,71 миллиард теңгені инфекциялық емес ауруларды азайтуға жұмсауға болады

18 ноябрь 2019, 20:37
Қазақстандық қоғам белсенділері мемлекеттік бюджеттен қазақстандықтардың еміне қаншалықты үнемдеуге болатынын айтты.

«Аман-саулық» ҚҚ ҚР Денсаулық сақтау министрлігі жанындағы ЖЕА (жұқпалы емес ауруларының) қауіп факторларын төмендету бойынша жұмыс тобы сарапшыларының жүргізген инфекциялық емес аурулардан келген экономикалық залалды зерттеу нәтижелерін талқылауға арналған іс-шара өткізді.

Іс-шара аясында «Аман-саулық» ҚҚ президенті Бақыт Түменова, ҚР Парламенті Мәжілісінің экономикалық реформа және өңірлік даму комитетінің мүшесі Айгүл Соловьева және ҚР Үкіметі жанындағы кәсіпкерлік мәселелері жөніндегі ведомствоаралық комиссияның сараптамалық тобы жетекшісінің орынбасары Гүлнар Құрбанбаева қазақстандағы ЖЕА байланысты экономикалық шығынды бағалау мақсатында жүргізілген зерттеу нәтижелерін ұсынды.

Зерттеу Қазақстанда 2018 жылы қабылданған инфекциялық емес аурулар көздерінен зиянды азайту тұжырымдамасының қолданбалы бөлігі болып табылады. ЖЕА негізгі көздері болып алкоголь, темекі шегу, тамақтану, физикалық инерттілік, нашақорлық және репродуктивті денсаулық анықталған.

«Қазақстанда инфекциялық емес аурулар өлім-жітімнің 98,9% себебі болып табылады, ал жұқпалы аурулардан болатын өлім-жітім үлесі небәрі 1,05% құрайды. Әлемнің кез-келген басқа мемлекеттеріндегі сияқты, Қазақстан Үкіметі инфекциялық емес ауруларға қарсы күрес бойынша шаралар қабылдауда. Денсаулық сақтау бюджетінің шамамен 11% - ы инфекциялық емес аурулар санатына жататын ауруларды емдеуге жұмсалады. Тұжырымдама тұтынушыларға қоғаммен бірігіп, зиянды азайтуға, өмір сүру сапасын жақсартып деннің саулығын сақтауға бағытталған шығынды азайтуға қабілетті.», - деп атап өтті Гүлнар Құрбанбаева.

2019-2030 жылдар кезеңінде Қазақстан Республикасында 4 негізгі дереккөзге қатысты инфекциялық емес аурулардан (ЖЕА) келетін зиянды азайту тұжырымдамасын іске асырудан болатын жалпы экономикалық тиімділік: жыл сайын 387,1 млрд.теңгені немесе 38,71 млрд. теңгені құрайды.

Дұрыс тамақтанбау- бүкіл әлемдегі аурулардың пайда болатын маңызды құрамдас бөліктерінің бірі. Құрамында қаныққан майлар мен энергияны көп қажет ететін тамақ өнімдері бар тамақтану рационы семіздіктің, қатерлі ісіктің және жүрек-қантамыр ауруларының себепшісі болып келеді. 2018 жылдың мәліметтері бойынша Қазақстанда тамақтану проблемаларына байланысты 25 000 ерте өлім жағдайы тіркелген.

Дұрыс тамақтанбау факторларының өлім статистикасына үлесі зерттеуде 20%-ға бағаланады.Дұрыс тамақтанбаудан экономикалық шығындарды бағалау кезіндегі негізгі болжам дұрыс тамақтану зиянды елу пайызға қысқартуға себепші болуы мүмкін. Дұрыс тамақтану мәдениетін қалыптастырудан және тұтынушыларды неғұрлым дені сау азық-түлікке немесе одан аз тұтынушыларды зиянды тамақтардың баламасына ауыстырудан болатын жалпы экономикалық тиімділік 2019-2030 жылдар аралығында 218,7 млрд.теңгеге деин оңтайлы нәтиже әкелуі мүмкін.

Осыған байланысты, дұрыс тамақтану бойынша жалпы ұсыныстар мыналар болып табылады: әртүрлі тамақты тұтыну; дене салмағын қалыпты ұстап тұру; қаныққан майлар мен холестериннің төмен тұтынылуы; рациондарда витаминдердің (көкөністер, жемістер, дәнді дақылдар) жеткілікті болуы; қант, тұз және натрий қабылдауды шектеу.

Темекіні пайдалану адам денсаулығына әкелетін қауіп-қатердің бірі болып табылады. Қазақстанда 2 478 544 темекі шегушілер бар. 2018 жылдың мәліметтері бойынша темекі шегу 20 900 адамның ерте қайтыс болуына себеп болды, олардың ішінде 16 533 ер және 4 367 әйел.

Есептеулер 2019 жылдан 2030 жылға дейінгі кезеңде темекі шегушілерді темекінің балама түрлеріне жыл сайынғы ауыстыру 85,7 млрд.теңгені құрап, оң экономикалық тиімділікті көрсетпек. Темекі шегуге қарсы күрес мақсатындағы тұжырымдама дәстүрлі темекілердің барлық тұтынушыларын темекінің жану процесі жоқ никотинді жеткізудің балама түрлеріне және зиянды, канцерогендік компоненттердің едәуір аз мөлшеріне ауыстырып қосу бойынша тәсілді ұсынады.

«Көп жылдық тәжірибесі бар дәрігер ретінде мен шылым шегуге қарсымын, себебі бүгінгі күні темекі шегу бірқатар ауруларды тудырып өлімге әкеліп жатқандығы дәлелденді. Менің ойымша, бұл мәселемен күресу керек. Сауал басқада, қалай күресеміз? Шылым шегуден болатын зиянды азайтудың ең тиімді жолы одан түбегейлі бас тарту. Бірақ, темекі шегу мәселесі маскүнемдік пен нашақорлық сияқты тыйымдармен шешілмейді. Менің ойымша, басқа да, зияны аз балама ұсыну қажет. Оның үстіне, нарық жаңа инновациялық өнімдерді ұсынады, онда жану процесі жоқ. Адамдар никотинге үйреніп, оған тәуелділікті сезінеді, ал негізгі зиян жану өнімдерінен яғни,дәстүрлі темекі шегуге ілесе жүретін үрдістен басталады. Никотинді жеткізудің инновациялық балама жүйесі дәстүрлі темекілермен салыстырғанда 95% - ға аз зиян келтіреді», - деп атап өтті Бақыт Түменова.

Алкоголизм - қоғамның әлеуметтік-экономикалық тіршілігін елеулі түрде бұзатын ауқымды әлеуметтік проблема. Сонымен қатар, алкогольды шамадан тыс пайдалану түрлі аурулардың үдеп өлім мен қылмыстың белең алуына әкеліп соқтырады.

ҚР Қаржы министрлігі Мемлекеттік кірістер комитетінің ақпараты бойынша 2018 жылы алкоголь өнімін өткізу көлемі 2017 жылмен салыстырғанда 4% - ға артты (2017 жылы 467 256 761-ден 2018 жылы 486 585 797-ге дейін).):

- сыра 2% (2017 ж. 402 021 073-тен 2017 ж. 411 183 746-ге дейін 2018 ж.);

- арақ 7% (2017ж.);

- шарап 17% - ға (2017 ж. 22 383 068 - ден 2018 ж. 26 923 876-ға дейін);

- ликер-арақ 16% - ға (2017ж. );

- коньяк 23% - ға (2017 жылы 7 785 902-ден 2018 жылы 10 127 601-ге дейін).

Тұжырымдама алкогольді ішімдіктерді тұтыну мәдениетін өзгертуді және этил спиртінің аз мөлшері бар күшті ішімдіктерден әсері төмен ішімдіктерге көшуді қамтитын алкогольді тұтыну моделін пысықтауды ұсынады. Фискалдық саясатты қолданып, мысалы, ақпараттық-ағартушылық сипаттағы шаралармен күшті және әлсіз алкогольді ішімдіктерге акциз мөлшерін саралау орынды болмақ. Осындай алкоголь саясатын іске асыру 2019-2030 жылдар кезеңінде 25,9 млрд. теңге мөлшерінде таза экономикалық тиімділікке қол жеткізуге мүмкіндік береді.

Есірткіге тәуелділік мемлекет, қоғам және жалпы әлем үшін, жеке адамдар үшін зор ауыртпалық болып табылады. Опиоидты пайдалану салдарынан психикалық және мінез-құлықтық бұзылулары бар наркологиялық есепте тұрған адамдардың ең көп саны 11453, каннабиноидтарды 8483 құрайды. Есірткі заттарын біріктіріп тұтынушы (көп тәуелділік) 4618 адам. Ал Қазақстанда нашақордың орташа жасы 32 .

Тұжырымдамаға сәйкес, демеуші алмастыру терапиясы (ДАТ) есірткіні тұтынудың теріс салдарынан келетін зиянды төмендетудің халықаралық медициналық қоғамдастығы ұсынған құралы болып табылады. Есептеулер 2019-2030 жылдар аралығындағы кезеңде әдістемелік терапия бюджетке әлеуетті табыс түрінде 56,8 млрд. теңге мөлшерінде экономикалық үлес қосуға мүмкіндік беретінін көрсетеді.

Қазақстанда 2008 жылдан бастап сироп түріндегі «Метадон гидрохлорид» препараты қолданылады. Қазақстанда (ДАТ) опиоидты тәуелділікті емдеудің тиімді әдістерінің бірі ретінде қарастырылып, ол психоәлеуметтік кеңес беруді, жұмысқа орналасуға жәрдемдесуді, кәсіби дағдыларды алуда, психологтың көмегін қамтиды. (ДАТ) ұсынумен нарколог дәрігерлерінен, психологтерден, әлеуметтік қызметкерлерден, медбикелерден тұратын мультидисциплинарлық командалар айналысады. Қазіргі уақытта Қазақстанның 9 облысында және Алматы қаласында 13 демеуші алмастыру терапиясын ұсыну пункті жұмыс істейді.

«Қорытынды жасай отырып, тұжырымдамада қарастырылған негізгі тәсіл- бұл мінез-құлықты түзету арқылы адамның өмір сүру салтына әсер ету, сондай-ақ зиянды затқа баламаны саналы таңдау үшін ақпарат ұсыну болмақ. Мұндай тәсіл индивидуумның ой- пікірін, орныққан мінез-құлық моделін қозғамай және индивидуумның өмір сүру салтына дөрекі араласуды жүзеге асырмай, ЖЕА даму тәуекелдерін төмендету бойынша ұсынылған шешімдерді қабылдауы тұрғысынан қисынды негізделген», - деп атап өтті Айгүл Соловьева.

Өмір сапасы мен оның ұзақтығы денсаулық жағдайына тікелей байланысты. Деннің саулығы біздің не ішіп, не жейтімізге, ұстанған өмір салтына, сондай-ақ медициналық қызметтердің сапасы мен қол жетімділігіне байланысты.

Зерттеудің толық мәтіні «Аман-саулық» ҚҚ сайтында жарияланады.
Просмотров материала: 577

Поделиться материалом


18:51 Минсельхоз упростил порядок выхода из кредитных товариществ... 235 Просмотров

18:21 Ребенок умер после прививки от кори в Нур-Султане... 266 Просмотров

17:11 Будут ли казахстанцы платить 10% налога при продаже... 302 Просмотров

17:06 Двое маленьких детей угорели в Костанайской области... 257 Просмотров

16:47 Вакцинация: почему нужно делать прививки?... 276 Просмотров

16:27 16-летний хакер из Актобе через WhatsApp украл деньги и... 260 Просмотров

15:50 Принятие подарков равноценно грубейшему нарушению... 264 Просмотров

15:38 Полицейский сбил человека и скрылся с места аварии в ЗКО... 290 Просмотров

15:32 Жаңа жылдан кейін кейбір отбасылар атаулы әлеуметтік... 309 Просмотров

15:25 Скончавшийся ребенок в Актау не состоял на медучете... 276 Просмотров

14:56 Почти полумиллиону казахстанцам перестали выплачивать АСП... 282 Просмотров

14:51 Меньше 1% казахстанцев смогут потратить пенсионные... 316 Просмотров

14:44 Стамбул и Туркестан свяжут авиасообщением... 288 Просмотров

14:40 Почему и насколько вырастет цена на электроэнергию в 2020... 288 Просмотров

13:59 Димаш Құдайберген Ресейде «Жылдың ең үздік әншісі» атанды... 300 Просмотров

13:33 У нас выросла плеяда зрелых и ответственных бизнесменов и... 319 Просмотров

13:25 В Казахстане малый бизнес будет освобожден от проверок на... 214 Просмотров

13:10 Самолеты крупнейшего лоукостера из Малайзии начнут летать в... 182 Просмотров

13:04 Выплата АСП привела к дефициту доярок на селе - глава... 186 Просмотров

12:57 «Оттепель» коснулась лишь участников элитных разборок»... 307 Просмотров

12:04 В действиях сотовых операторов нашли признаки... 189 Просмотров

11:53 В Карагандинской области подвели итоги Года молодёжи... 182 Просмотров

11:45 Казахстанцы стали больше тратить на салоны красоты... 183 Просмотров

11:42 Сосед изнасиловал девушку-инвалида в Алматы... 251 Просмотров

11:31 Уголовное дело в отношении Олеси Кексель прекращено –... 187 Просмотров

11:23 Фанаты Димаша Кудайбергена "оккупировали" аэропорт в... 298 Просмотров

11:13 В Алматы снесут Никольский рынок... 271 Просмотров

11:06 В аэропорту Алматы отменили рейсы из-за сильного тумана... 202 Просмотров

10:57 Эко-герой нового поколения... 127 Просмотров

10:47 В WhatsApp появилась новая функция... 170 Просмотров

10:38 Дұшпан емес, достар табуға бағытталған саясат... 374 Просмотров

10:30 Курс валют на 9 декабря... 209 Просмотров

10:16 Стали известны новые подробности гибели годовалого ребенка... 204 Просмотров

10:06 150 мың алатын шахтер салық төлейді, миллиондап табатын... 273 Просмотров

10:00 Разбой совершен на микрокредитную организацию в Караганде... 233 Просмотров

09:53 Жители Уральска вышли на митинг с требованием строгой... 201 Просмотров

09:45 10 летний алматинец Жан Маким борется за место в... 197 Просмотров

09:25 Прогноз погоды на сегодня: почти на всей территории... 171 Просмотров

12:48 "Олимп" собирается опротестовать решение суда о... 773 Просмотров

12:44 Более 100 казахстанцев разместили в пунктах обогрева из-за... 734 Просмотров





Опрос
Сколько вы зарабатываете?


Просмотреть результаты


«    Декабрь 2019    »
ПнВтСрЧтПтСбВс
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031