12 декабря 2019 г.

Мы в соц сетях:

+7 705 308 0767 +7 705 308 0767



Қазақ халқы туған күнді неге тойламаған? (ВИДЕО)

12 ноябрь 2019, 10:08
Қазақ халқы туған күнді неге тойламаған? (ВИДЕО)
Жазушылар мен этнограф ғалымдар Sputnik Қазақстан тілшісіне туған күнді тойлау мәдениетінің қайдан шыққанын және оның қоғамдық қатынастарға қалай әсер ететінін айтып берді.

Қазақ мүшел жасты ғана тойлаған

Танымал сатирик Көпен Әмірбек қазіргі тойлар ата-бабалардың салтынан ажырап барады деп санайды. Мәселен, бұрын қазақ халқы туған күн мен мерейтойды атап өтпеген.

"Біздің дәстүрімізде нәресте дүниеге келгенде шілдехана өткізеді. Сосын бесік тойы мен сүндет тойы бар, ал енді, жыл сайын туған күнді тойлайтындарды түсінбеймін. Дарақылық қой. Қазақтар өзінің мүшел жасын тойлаған. Алғашқы мүшел 13- те, ары қарай 12 жылдан қоса береді. Мүшел жастан аман-есен шықтым деп, қымбат киімін, затын садақа салтымен жұртқа береді. Сонда әр мүшелді тойлап тұрудың өзінде үлкен имандылық жатыр. Ал жыл сайын туған күнін тойлаған қазақ туралы қай кітаптан оқыдыңыз? ", - деді Әмірбек Sputnik Қазақстан тілшісіне берген сұқбатында.

Жазушының айтуынша, той өткізу жағынан ата-бабаларымыздың асықтай шашылып қалған әдет-ғұрпын мен салт-санасын жаңғырту қажет. Себебі оның үлкен тәрбиелік мәні бар.

"Қазақ халқы ұжымдық санаға мән берген"

Этнограф Досымбек Қатран қазақ салтында туған күн мен мерейтойды атап өту салтының болмағанын растап отыр. Оның бәрі еуропалық мәдениеттен келген.

"Кеңес заманында бірлі-жарым болған еді. Бірақ соңғы 20 жылда кәдімгідей дәстүрге айналып кетті. Ал қазақта туған күн тойламаудың себебі мынада, Наурыз мерекесінде бәрі бір-бірін құттықтап, "Жаңа жасыңыз құтты болсын!", "Бір жастарың құтты болсын!" деп тілек айтатын. Себебі ортақ сана, ұжымдық сана болатын. Қазіргі заманда соның бәрін ысырып қойып, индивидуализмге, эгоизмге бас ұрдық. "Туған күніммен құттықтамадың!" деп ренжитін аталар пайда болыпты", - дейді ғалым.

Оның сөзіне қарағанда, қазақ халқы ұжымдық санаға көп мән беретін. Себебі бұл – ұлтты біріктіруші фактор. Осылайша, Наурызда барлығы "жаңа жасты" тойлау арқылы бір мақсаттың аясында топтасатын. Енді, еуропалық мәдениеттің салдарынан осы бір үлкен салттан ажырап барамыз.

"Ашығын айту керек, қазір даңғаза, дақпырт, дабыра болған тойлар сәнге айналып кетті ғой. Адамдар бір-бірімен бәсекелесіп, қайдағы бір болмаған дүниелерді жаңғырттық деген сылтаумен оны тойға енгізіп жатады. Негізі, жөнсіз шашылу, бәсекелесу, ақша жұмсау түк қажеті жоқ нәрсе ғой. Бізде көп тойларды ет жақын туысқандармен өткізуге де болады. Отбасылық той бар, ағайынмен өткізетін шағын тойлар бар. Осыны, көп жағдайда, ескермей, жөнсіз ақша шашып жатамыз", - деп атап көрсетті Қатран.

Мемлекеттік реттеу керек пе?

Ал профессор Бибізия Қалшабаеваның ойынша, қазіргі тойларды мемлекеттік тұрғыда реттеу керек.

"Мысалы, Өзбекстан мен Тәжікстанда тойдың нақты уақытын белгілеп қойған. Сосын қонақ санына қарай шектеу енгізу керек деген ұсыныстар бар. Өйткені бүгінде 500-700 адам жиналатын тойлар аз емес. Әсіресе, оңтүстікте ондай жиындар көп. Бір жағынан көп адам отырған тойды басқару қиын. Ал кештің ортасында залдың жартысы кетіп қалады. Меніңше, кейбір тойларды жақын туыспен, көрші-қолаң, доспен атап өтуге де болады", - деді Қалшабаева.

Ғалымның айтуынша, тойларды бұрынғы салтпен өткізуге де болады. Мысалы, күндіз үлкендердің батасын алады, ал кешке қарай шағын құраммен бас қосады. Ондай тәртіп үлкен кісілерге де, жастарға да ыңғайлы.

"Мысалы, біз Түркияның қазақтарын зерттеуге барғанда сол жақтың тойын көрдік. Олар күндіз үлкендерді шақырады, сол жерде палау таратады, шәй береді. Ал кешке қарай мейрамханада тәтті тағамдармен отырыс өткізеді, басқа ештеңе жоқ. Сонда менің байқағаным, бай мен кедейдің айырмашылығы жоқ, дастарқаны бірдей. Ал бізде дастарқанды сынап отырады ғой. Өзара бәсеке мен ысырапшылық осыдан басталады", - дейді Қалшабаева.
Просмотров материала: 466

Поделиться материалом


11:33 Казахстан и Монголия будут передавать друг другу осужденных... 5 Просмотров

11:30 С 2020 года ломбарды в Казахстане будут подчиняться Нацбанку... 12 Просмотров

11:21 Когда и где зажгут главную елку Казахстана... 34 Просмотров

10:27 Президент наградил Розу Рымбаеву... 76 Просмотров

10:22 Два Димаша: полицейский и певец встретились в Нью-Йорке... 79 Просмотров

10:17 78 лиц привлечены к ответственности за двойное гражданство... 77 Просмотров

10:08 Инвестиции в сельское хозяйство по итогам десяти месяцев... 96 Просмотров

10:05 Вернувшимся из Сирии 14 казахстанцам вынесли приговор... 81 Просмотров

09:57 Младенец умер в больнице Нур-Султана: родные не согласны с... 93 Просмотров

09:48 Курс валют на 12 декабря... 96 Просмотров

09:45 "Прикрывать никого из начальников не будем" - глава МВД... 106 Просмотров

09:28 Прогноз погоды на 12 декабря: дождь и снег ожидаются почти... 93 Просмотров

21:31 Начаты расследования в отношении оптовых реализаторов угля... 239 Просмотров

21:09 К.Токаев выслушал предложения партии "Ауыл" по развитию... 292 Просмотров

20:49 Сириядан қайтарылған 14 қазақстандықтың ісі бойынша соттың... 289 Просмотров

18:23 Казахстанка выиграла международный конкурс красоты в США... 339 Просмотров

18:15 "Отказываюсь есть вместе с тараканами": роженица... 331 Просмотров

18:06 Apple лишилась статуса самой дорогой компании мира... 322 Просмотров

17:59 Названы самые коррумпированные регионы в Казахстане... 418 Просмотров

17:48 А.Аймагамбетов рассказал о грамотности казахстанцев... 301 Просмотров

17:31 К.Токаев принял лидера партии "Ауыл"... 286 Просмотров

16:21 «Оралман» заменят на «қандас» - Мажилис одобрил поправки в... 343 Просмотров

16:16 В Казахстане предлагают облегчить получение статуса... 318 Просмотров

16:11 Среди самих инвесторов нет однозначного понимания, что... 366 Просмотров

16:09 Авторы скандального памятника Маншук Маметовой украсят... 315 Просмотров

15:44 Что искали казахстанцы в Google в 2019 году... 305 Просмотров

15:35 Трудовых мигрантов обяжут платить налоги в Казахстане... 313 Просмотров

15:14 "Алматы любит тебя". Инсталляцию убрали с Арбата... 244 Просмотров

14:13 Н.Нигматулин возмутился незащищенностью школ и объектов... 240 Просмотров

14:08 Каждый четвертый выпускник - безработный, - Б.Сапарбаев... 294 Просмотров

13:19 Религиозные благотворительные фонды обяжут отчитываться по... 231 Просмотров

12:50 Ездить по выделенным полосам смогут только такси с шашками,... 226 Просмотров

12:43 Ярмарки пройдут в Нур-Султане ко Дню независимости... 212 Просмотров

12:16 Желтоқсан оқиғасын еске алу... 346 Просмотров

12:06 "Остается непонятным: имеют ли право пациенты получать... 375 Просмотров

12:03 Зачем нам вузы, которые готовят некомпетентных? -... 240 Просмотров

11:45 Овчарка насмерть загрызла мальчика в Алматинской области... 225 Просмотров

11:41 Землетрясение в 4,2 балла произошло в 374 километрах от... 219 Просмотров

11:35 Брата экс-акима СКО подозревают в хищении 500 миллионов... 242 Просмотров

10:54 Ұлттық тестілеу орталығындағы шу: Жақсыбеков 7 жылға... 273 Просмотров





Опрос
Сколько вы зарабатываете?


Просмотреть результаты


«    Декабрь 2019    »
ПнВтСрЧтПтСбВс
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031