5 июня 2020 г.

Мы в соц сетях:



Ұмыт бола бастаған қазақ дәстүрлері

09 октябрь 2019, 13:47
Ұмыт бола бастаған қазақ дәстүрлері
Көпшілік адамдар халқымыздың ғасырлар бойы ұстанып келе жатқан асыл дәстүрлерін білсе де, оларды күнделікті өмірде мүлдем қолданбайды. Сондықтан да біз қолданыстан шығып қалған дәстүрлердің кейбірін еске алуды жөн санадық.

Ерулік

Ерулік — бұл жаңа қонысқа көшіп келгендерді үйге шақыру дәстүрі. Жаңа көшіп келгендердің тосырқамай, өздеріне тез үйреніп кетуі үшін жасалатын ырым. Ерулік көршілердің арасын жақындастырады. Шақырушы тарап қонақтарды жылқы етінің ең сүбелі болып есептелетін қазы-қарта, жал-жаясын, сондай-ақ қой етін беріп сыйлайды.

Ат тергеу

Қазақ дәстүрі бойынша әйелдер күйеуінің туыстарының атын атамаған. Бұл сыйластықтықтың көрінісі. Қазақ әйелі күйеуінің аға және әпкелеріне, ет жақын туыстарына көпшілік жағдайда «мырза қайнаға», «бай атам», «би аға», «тентегім», «еркежан», «шебер шешей», «ақ әже», «сырғалым», «шашбаулым» деген сияқты ат қойған.

Құрсақ той

Құрсақ той, құрсақ шашу — бұл өзінің келінінің аяғы ауыр екендігін білген ене достарын, туыстарын, көрші-қолаңдарын шақырып, мол дастархан жаю дәстүрі.

Бұл шараның мақсаты жүкті болған келіннің көңілін аулау. Үлкендер жағы болашақ анаға баталарын берсе, құрбылары, жеңгелері өздерінің өмірлік тәжірибелерімен бөліседі.

Жарыс қазан

Аяғы ауыр әйелдің қиналмай босануы үшін жасалатын ырым. Ырымға сәйкес оның ет жақын туыстары, көпшілігі әйелдер қонақтарға арнап ет асулары керек. Қазанға салынған ет піскенше әйел де босанады деген сенім қалыптасқан.

Сүйек жаңғырту

Сүйек жаңғырту дегеніміз құдалықты жалғастыру, яғни бір құда тағы да бір рет құдаласу дәстүрі. Дәстүр қыз бен жігіттің келісімі бойынша жүргізіледі.

Селт еткізер

Қандай да бір салтанатты шара алдында қыз өзі ұнатқан жігітке Ұйқыашар тағамын береді. Мұның қайтарымы ретінде жігіттер жағы қыздарға айна, тарақ пен әшекей бұйымдар сыйлайды.

Абысын асы

Бұрыңғы кезде қазақ келіндері ерлерінің рұқсатынсыз көңіл көтермеген. Ерлері тойға, айтқа кеткен кезде ауылда тек әйелдер ғана қалған. Осы кезде олар дәмді еттерін асып, самауырынға шәйлерін қойып, бастарын бір жерге қосып әзіл-әңгімелерін жарастырған. Бұл қазақ әйелдерінің береке-бірлігін, татулығын арттырған. «Абысын асы» әйелдердің татулықта өмір сүруіне тәрбиелейді.

Асату

Көпшілік аузы дуалы, елге сыйлы ақсақалдар өз қолымен табақтың түбінде қалған асты өзінің балаларына берген. Бұрыңғы кезде балалар қонақ шақырған үйді айналшықтап жүрген, өйткені оларды кез келген уақытта асқа шақырып қалуы мүмкін. Әйгілі жазушы Сәбит Мұқанов өзінің шығармаларында бұл дәстүрлі насихаттаған болатын.

Дереккөз: bilim-all.kz
Просмотров материала: 483

Поделиться материалом


20:07 Мы со своим «не пущать» никогда не реализуем туристический... 236 Просмотров

18:00 Жесткий карантин - не решение проблемы, - Е.Биртанов... 254 Просмотров

17:49 В Казахстане зарегистрировано 12 124 случая заражения... 215 Просмотров

17:42 Бір мұғалім – бір камера: Биыл мұғалімдер ұлттық... 339 Просмотров

17:40 37 человек с КВИ умерли от сопутствующих заболеваний -... 186 Просмотров

17:26 Қазақстанда "StopMusor" әлеуметтік жобасы басталды... 222 Просмотров

17:23 Дело о наезде на полицейских на блокпосту в Алматы передали... 219 Просмотров

17:13 Сотрудники Авиационной администрации Казахстана заразились... 239 Просмотров

17:10 Оқулықтарды сараптаумен тек тәуелсіз мамандар айналысады... 287 Просмотров

17:02 Давид Лория назначен президентом федерации футбола... 221 Просмотров

16:55 "Халық емханаға бармайды": денсаулық сақтау министрлігі... 490 Просмотров

16:50 Экс-руководитель горздрава Алматы получил новую должность... 365 Просмотров

16:39 Биыл тамыз-қазан айларында партияішілік праймериз өтеді –... 211 Просмотров

16:37 Из-за чего произошел массовый конфликт на комбинате в СКО... 293 Просмотров

16:26 До 5 июня возобновятся все внутриобластные автобусные... 222 Просмотров

16:25 Алматыда жолаушылар автобусы өртенді... 239 Просмотров

16:13 Пассажирский автобус загорелся в Алматы... 181 Просмотров

16:10 Таразда пәтер кезегіндегі 90 отбасы баспаналы болды... 119 Просмотров

15:56 Тоқаев Ұлттық қауіпсіздік комитеті алқасының кеңейтілген... 127 Просмотров

15:52 Президент Казахстана провел заседание коллегии КНБ... 232 Просмотров

15:41 Ушла из жизни известный казахстанский дирижер Раиса Садыкова... 115 Просмотров

15:39 Бейсен Құранбек басқарған "Жетісу" телеарнасына жаңа басшы... 376 Просмотров

15:29 Один из самых влиятельных людей Казахстана освобожден от... 261 Просмотров

15:23 Қызылорда облысында 180 отбасыға пәтер кілті табысталды... 136 Просмотров

15:17 На 30 миллионов тенге обманули мошенники жителей ВКО... 196 Просмотров

15:09 Қазақстанда қаржы пирамидасына қатысы бар қанша қылмыстық... 136 Просмотров

15:03 Более 9 тысяч казахстанцев стали жертвами незаконной... 114 Просмотров

14:55 Бауыржан Серікбай: "Байқоңырдың" тағдыры Ресейдің қолында... 139 Просмотров

14:48 В каком формате начнется новый учебный год в Казахстане... 162 Просмотров

14:40 2025 жылға қарай Қазақстан мектептерінде 500 мың орын... 236 Просмотров

14:33 Более 53 тысяч грантов выделено вузам в Казахстане... 192 Просмотров

14:27 Ауылдағы мұғалімдердің жалақы алу жүйесін өзгерту ұсынылды... 364 Просмотров

14:16 Айзат Молдагасимова назначена директором Научного Центра... 148 Просмотров

14:13 Аймағамбетов: ЖОО оқытушылары еңбекақысын ұлғайтуға... 249 Просмотров

14:06 Государственный флаг подняли волонтеры на сопке Букпа... 160 Просмотров

14:00 Атырауда қайтыс болған науқас бір апта үйінде емделген... 242 Просмотров

12:57 К.Токаева наделят дополнительными полномочиями... 168 Просмотров

12:47 60 сотрудников скорой помощи заразились COVID-19 в Алматы... 249 Просмотров

12:40 Парламент лотереяның заңсыз жарнамасына айыппұл салуға... 146 Просмотров

12:36 У отдыхающих на Алаколе будут требовать справки о... 188 Просмотров





Опрос


«    Июнь 2020    »
ПнВтСрЧтПтСбВс
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
2930