20 августа 2019 г.

Мы в соц сетях:

+7 705 308 0767 +7 705 308 0767



«Осы сайлау әділ өтсе, қоғамның сайлауға деген көзқарасын өзгертеді» дейді Айдос Сарым

30 апрель 2019, 18:34
«Осы  сайлау әділ өтсе, қоғамның сайлауға деген көзқарасын өзгертеді» дейді Айдос Сарым
Қоғамда «бұл сайлау не шешеді, менің қатысқанымнан не өзгереді» деп қолды бір сілтей салушылық бар. Меніңше, ең күрделі, қауіпті үдеріс осы. Сайлаудан бас тарту айналып келгенде азаматтарды мемлекеттің денесінен бөлек ажыратып алады. Бұл туралы саясаттанушы Айдос Сарым президент сайлауына арналған отырыста айтты.

Оның айтуынша, биылғы президенттік сайлаудың басты ерекшелігі оған Нұрсұлтан Назарбаев қатыспайды. Бұл саяси алаңның біршама жаңаруына, жаңа кейіпкерлердің, қайраткерлердің пайда болуына жол ашады.

«Осы жолы сан-алуан саяси идеология өкілдерінің өзі туралы мәлімдеме жасап, сайлауға өздерін ұсынып жатқанын айтқан жөн. Оның ішінде ұлттық бағыттың азаматтары бар, дәстүрлі саяси партиялардың өкілдері де бар.

2006-2007 жылдардан бері тұңғыш рет демократиялық оппозициялық күштердің өкілдері сайлауға түсіп жатыр. Егер қол жинау науқаны дұрыс өтетін болса, Қазақстан тарихында тұңғыш рет сайлауға әйел адам түсейін деп отыр.

«Ақ жол» партиясынан Дания Еспаеваны айтып отырмын. Мұның өзі қоғамның біршама жаңаруына, әйел затына деген көзқарастардың өзгеруін көрсетеді. Сонымен қатар бұл әйел адамдардың болашақта түрлі сайлауларға қатысуына жол ашатын жақсы мүмкіндік деп білемін», - дейді саясаттанушы.

Жастарға мүмкіндік беруіміз қажет

Сонымен қатар саясаттанушы Айдос Сарым қазіргі қоғамға 1990-2000 жылдардағы ережелерді білмейтін, оларды мойындай бермейтін жаңа тәуелсіз ұрпақ келгенін және олардың талап, міндеттеріне де құлақ асу қажеттігін жеткізді.

«Олардың сайлауға деген және сайлау институтына деген құрметі, сенімі қала ма, жоқ па деген мәселе тұр. Соңғы кездері Алматыда, елорда да жастардың қатысуымен болып жатқан жайттарға көңіл аудару қажет.

Бұл да өзін-өзі іздеу. «Бізде бармыз, осындай қоғамның ішінде жүрміз, бізге не дейсіздер» деген талап. Менің ойымша, егер біз ақылды қоғам болатын болсақ, ақылды билік болатын болсақ осы жастарды итермей, керісінше ішке тартып, олардың сайлау мәдениетін қалыптастыруға, олардың жалпы саясатқа араласуына, басқасына мүмкіндік беруіміз керек», - дейді ол.

Саясаттанушының айтуынша, 19 наурыз күні қоғам ішінде зор үміт пайда болды, осы үмітті қоғамның энергиясына айналдыра білуіміз керек.

«Қоғамның елдегі түрлі мәселеге, кәсіпкерлікке, әлеуметтік басқа да мәселелерге араласуға деген ынтасын арттыру. Билік өзінің жалғыз кандидатын ұсынып, өз бірлігін дәлелдеді.

Бәрі бірауыздан осы адамды ұсынамыз деп қоғамға сигнал берді. Ендігі мәселе осы сайлау дұрыс өтетін болса, онда біз әлемге Қазақстан қоғамы бір екенін дәлелдей алатын жақсы мүмкіндік аламыз және болашақта сайлауға деген жалпы қоғамның көзқарасын өзгертеміз», - дейді Айдос Сарым.

Сайлауда ең маңыздысы жақсы идеялар, ұрандар мен саяси бағдарламалар

Сонымен қатар ол, сайлауға түсіп жатан адамдардың тек бет-әлпеті ғана бізді қызықтырмау керектігін, олар қандай бастамамен шығып жатқаны басты орында тұру керектігін айтты.

«Олар қоғамға және кәсіпкерлерге не береді, қандай мәселені қалай шешпек деген сұрақтар мазалау қажет.

Егер осы сайлаудың нәтижесінде жақсы идеялар, ұрандар, саяси бағдарламалар пайда болатын болса, ол болашақ Парламент сайлауларының өзегі болатын, оны алдыға қарай қозғайтын дүниеге айналады. Меніңше сайлауда осы мәселелер бірінші орында тұру керек», - дейді ол.

Сондай-ақ ол, билік транзиті өте күрделі мәселе екенін, ертең не болатынын ешкім дөп басып айта алмайтындығын жеткізді.

Билік транзиті өте күрделі мәселе

«Көптеген елдердің жағдайына қарасақ, мәселен Африка, Азия елдері, Латын Америка елдерінде транзитті осыдан 30-40 жыл бұрын бастап, аяқтай алмай келе жатқан елдер де бар.

Алысқа бармай-ақ қояйық, көрші Қырғызстан, кешегі Украинадағы сайлаулар транзиттің басталып, әлі мәресіне жетпегенін көрсетеді.

Украинада тіптен қызық жағдай болып жатыр. Зеленский факторы деген мәселе жалпы қоғамның саяси тап аталуы, кез-келген партия мен кәсіби саясаткерге наразылығын танытты.

Егер осындайға жеткізбейміз дейтін болсақ, сайлаулар әділ өтуі керек. Екіншіден, қоғам оларға сенуі керек әрі олардыңдауысы шығу қажет, оны билік есепке алу керек. Сондықтан транзитке кіру оңай, ал одан қалай шыға аламыз?

Біздің конституциямыз жаман болсын, жақсы болсын біздің саяси құрылым, осыны қамтамасыз етуге жарай ма, жарамай ма деген мәселелер бар. Ертең сайлау аяқталып, басқа да жағдайлар туындаған кезде осы конституциямыздың әлеуеті жете ме деген мәселелер бар», - дейді саясаттанушы.

Оның айтуынша, қоғамның өз мәдениеті де үлкен мәселе болып отыр. Ұзақ жылдар бойы саяси үдерістерден сырылып келген қоғам, енді қайтадан саясатқа араласу бастады әрі оның белсенділігі бұрынғыдан өзгеше.

«Қоғамның билік атауына, табиғатына деген көзқарастары өзгерді. Біз осыған дайынбыз ба? Осы өзгерістер айналып келгенде ертең түсініксіз жағдайлар орын алғанда мемлекет ұстап қала ала ма? Елдің тұтастығын, бірлігін ұстап қалуға бізде саяси мәдени жауапкершілік бар ма, жоқ па деген мәселе тұр.

Біз Кеңес үкіметінің тарихын көп айтамыз, сол үкімет қираған кезде ешбір жан қолына күрек алып «айналайындар бұл менің мемлекетім, бұл мемлекет үшін кез-келген нәрсеге дайынмын», деп ешкім шыққан жоқ. Біздің қоғам ішінде осындай жауапкершілік бар ма? Дұрыс сайлаулар осыны қалыптастыра алады», - дейді ол.

Саясаттанушы сайлауға енжарлық танытпауға шақырды

Сондай-ақ, ол қоғам ішінде сайлауға, жалпы елдегі түрлі саяси жағдайларға енжарлық танытатындар қатары өкінішке қарай көбейіп келе жатқанын да жеткізді.

«Қоғамда «бұл сайлау не шешеді, менің қатысқанымнан не өзгереді» деп қолды бір сілтей салушылық бар. Меніңше, ең күрделі, қауіпті үдеріс осы. Сайлаудан бас тарту айналып келгенде азаматтарды мемлекеттің денесінен бөлек ажыратып алады.

«Біз елімізде болып жатқан мәселелердің барлығына қатысымыз бар» дегенді қалыптастыруымыз керек. Бір қуанарлығы кешегі наразылық танытып жүрген жастар жиналып, сайлауға бақылаушы боламыз деп мәлімдепті. Меніңше, бұл тамаша.

Сондай мүмкіндікті беру керек. Азаматтарды өсіретін, саяси тапқа айналдыратын бірнеше мектеп бар, біреуі осы», - дейді Айдос Сарым.

Дереккөз: Baq.kz

Просмотров материала: 954

Поделиться материалом


18:21 Аким СКО поручил усилить профилактику лесных пожаров... 226 Просмотров

18:14 Изнасилование в Тальго: потерпевшая подала жалобу в МВД на... 301 Просмотров

17:57 Назарбаев принял акима столицы Кульгинова... 217 Просмотров

17:33 Убрать велодорожки по Байтурсынова и Кунаева преложили в... 225 Просмотров

17:09 Нурсултан Назарбаев принял Премьер-Министра Аскара Мамина... 226 Просмотров

17:04 21 тысяча на ребенка: как будут наказывать недобросовестных... 271 Просмотров

16:48 На Аль-Фараби и ВОАД вернут скоростной режим в 80... 288 Просмотров

16:41 Зарплата директоров школ будет зависеть от результатов их... 1 947 Просмотров

16:39 Видео спецоперации КНБ в Мангистауской области появилось в... 236 Просмотров

16:29 Спасение альпинистов в Тянь-Шае: спасательная операция еще... 237 Просмотров

16:22 Сколько тратит Нацбанк на командировки своих сотрудников... 274 Просмотров

16:11 Токаев похвалил министра экологии за очистку от мусора 79... 236 Просмотров

15:52 В акимате Алматы ответили на сообщения в Сети о... 276 Просмотров

15:39 Ерлан Кожагапанов стал заместителем акима Алматы... 235 Просмотров

15:30 Главу Huawei Technologies Kazakhstan заподозрили в... 263 Просмотров

14:47 Подростков осудили на 5 лет за изнасилование одноклассницы... 223 Просмотров

14:38 Павлодар облысына Моңғолиядан 80 адам көшіп келді... 189 Просмотров

14:28 Мужчина изнасиловал родную дочь и скрылся с места... 313 Просмотров

13:45 В Алматы не хватает земли для строительства новых школ... 124 Просмотров

13:38 В Петропавловске запустили производство вагонов-термосов... 161 Просмотров

13:26 Нигматулин открыл свою личную страницу в Twitter... 180 Просмотров

13:22 Рейтинг детских садов появится в Казахстане (ВИДЕО)... 155 Просмотров

12:59 В Казахстане получить права стало проще... 144 Просмотров

12:58 Өз құқығын білетін ұрпақ ғана жемқорлықты жояды - Айгүл... 301 Просмотров

12:36 Эффективной мерой контроля распространения ВИЧ-инфекции... 174 Просмотров

12:31 Как алматинцы не платят за парковку... 148 Просмотров

12:22 Капитан сборной альпинистов отправился на поиски пропавших... 177 Просмотров

12:07 В Казахстане более 3000 грантов остались неосвоенными... 269 Просмотров

12:06 Без воды могут остаться 130 тысяч сельчан в Кызылординской... 119 Просмотров

11:55 Полиция СКО задержала иностранца за попытку ввести... 117 Просмотров

11:25 Сибирская язва в Акмолинской области: в столице отсутствует... 115 Просмотров

11:24 Токаев не закон: Аким Костанайской области не намерен... 611 Просмотров

11:08 Альпинисты из Алматы застряли в горах Тянь-Шаня. Родные... 162 Просмотров

10:58 Супругов-сутенеров задержали в Актау (ВИДЕО)... 123 Просмотров

10:44 Повышение зарплаты воспитателям в детских садах рассмотрят... 122 Просмотров

10:32 Почему русские массово покидают Казахстан?... 302 Просмотров

10:22 В Казахстане преобразуют 27 вузов в некоммерческие... 142 Просмотров

10:19 Қымыздан балмұздақ: семейлік жас кәсіпкердің жобасы... 107 Просмотров

10:11 Дональд Трамп поблагодарил девочку из Казахстана... 181 Просмотров

09:54 Жамбылская "сердцеедка" обманывала пожилых и одиноких мужчин... 150 Просмотров





Опрос


«    Август 2019    »
ПнВтСрЧтПтСбВс
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031