14 октября 2019 г.

Мы в соц сетях:

+7 705 308 0767 +7 705 308 0767



«Осы сайлау әділ өтсе, қоғамның сайлауға деген көзқарасын өзгертеді» дейді Айдос Сарым

30 апрель 2019, 18:34
«Осы  сайлау әділ өтсе, қоғамның сайлауға деген көзқарасын өзгертеді» дейді Айдос Сарым
Қоғамда «бұл сайлау не шешеді, менің қатысқанымнан не өзгереді» деп қолды бір сілтей салушылық бар. Меніңше, ең күрделі, қауіпті үдеріс осы. Сайлаудан бас тарту айналып келгенде азаматтарды мемлекеттің денесінен бөлек ажыратып алады. Бұл туралы саясаттанушы Айдос Сарым президент сайлауына арналған отырыста айтты.

Оның айтуынша, биылғы президенттік сайлаудың басты ерекшелігі оған Нұрсұлтан Назарбаев қатыспайды. Бұл саяси алаңның біршама жаңаруына, жаңа кейіпкерлердің, қайраткерлердің пайда болуына жол ашады.

«Осы жолы сан-алуан саяси идеология өкілдерінің өзі туралы мәлімдеме жасап, сайлауға өздерін ұсынып жатқанын айтқан жөн. Оның ішінде ұлттық бағыттың азаматтары бар, дәстүрлі саяси партиялардың өкілдері де бар.

2006-2007 жылдардан бері тұңғыш рет демократиялық оппозициялық күштердің өкілдері сайлауға түсіп жатыр. Егер қол жинау науқаны дұрыс өтетін болса, Қазақстан тарихында тұңғыш рет сайлауға әйел адам түсейін деп отыр.

«Ақ жол» партиясынан Дания Еспаеваны айтып отырмын. Мұның өзі қоғамның біршама жаңаруына, әйел затына деген көзқарастардың өзгеруін көрсетеді. Сонымен қатар бұл әйел адамдардың болашақта түрлі сайлауларға қатысуына жол ашатын жақсы мүмкіндік деп білемін», - дейді саясаттанушы.

Жастарға мүмкіндік беруіміз қажет

Сонымен қатар саясаттанушы Айдос Сарым қазіргі қоғамға 1990-2000 жылдардағы ережелерді білмейтін, оларды мойындай бермейтін жаңа тәуелсіз ұрпақ келгенін және олардың талап, міндеттеріне де құлақ асу қажеттігін жеткізді.

«Олардың сайлауға деген және сайлау институтына деген құрметі, сенімі қала ма, жоқ па деген мәселе тұр. Соңғы кездері Алматыда, елорда да жастардың қатысуымен болып жатқан жайттарға көңіл аудару қажет.

Бұл да өзін-өзі іздеу. «Бізде бармыз, осындай қоғамның ішінде жүрміз, бізге не дейсіздер» деген талап. Менің ойымша, егер біз ақылды қоғам болатын болсақ, ақылды билік болатын болсақ осы жастарды итермей, керісінше ішке тартып, олардың сайлау мәдениетін қалыптастыруға, олардың жалпы саясатқа араласуына, басқасына мүмкіндік беруіміз керек», - дейді ол.

Саясаттанушының айтуынша, 19 наурыз күні қоғам ішінде зор үміт пайда болды, осы үмітті қоғамның энергиясына айналдыра білуіміз керек.

«Қоғамның елдегі түрлі мәселеге, кәсіпкерлікке, әлеуметтік басқа да мәселелерге араласуға деген ынтасын арттыру. Билік өзінің жалғыз кандидатын ұсынып, өз бірлігін дәлелдеді.

Бәрі бірауыздан осы адамды ұсынамыз деп қоғамға сигнал берді. Ендігі мәселе осы сайлау дұрыс өтетін болса, онда біз әлемге Қазақстан қоғамы бір екенін дәлелдей алатын жақсы мүмкіндік аламыз және болашақта сайлауға деген жалпы қоғамның көзқарасын өзгертеміз», - дейді Айдос Сарым.

Сайлауда ең маңыздысы жақсы идеялар, ұрандар мен саяси бағдарламалар

Сонымен қатар ол, сайлауға түсіп жатан адамдардың тек бет-әлпеті ғана бізді қызықтырмау керектігін, олар қандай бастамамен шығып жатқаны басты орында тұру керектігін айтты.

«Олар қоғамға және кәсіпкерлерге не береді, қандай мәселені қалай шешпек деген сұрақтар мазалау қажет.

Егер осы сайлаудың нәтижесінде жақсы идеялар, ұрандар, саяси бағдарламалар пайда болатын болса, ол болашақ Парламент сайлауларының өзегі болатын, оны алдыға қарай қозғайтын дүниеге айналады. Меніңше сайлауда осы мәселелер бірінші орында тұру керек», - дейді ол.

Сондай-ақ ол, билік транзиті өте күрделі мәселе екенін, ертең не болатынын ешкім дөп басып айта алмайтындығын жеткізді.

Билік транзиті өте күрделі мәселе

«Көптеген елдердің жағдайына қарасақ, мәселен Африка, Азия елдері, Латын Америка елдерінде транзитті осыдан 30-40 жыл бұрын бастап, аяқтай алмай келе жатқан елдер де бар.

Алысқа бармай-ақ қояйық, көрші Қырғызстан, кешегі Украинадағы сайлаулар транзиттің басталып, әлі мәресіне жетпегенін көрсетеді.

Украинада тіптен қызық жағдай болып жатыр. Зеленский факторы деген мәселе жалпы қоғамның саяси тап аталуы, кез-келген партия мен кәсіби саясаткерге наразылығын танытты.

Егер осындайға жеткізбейміз дейтін болсақ, сайлаулар әділ өтуі керек. Екіншіден, қоғам оларға сенуі керек әрі олардыңдауысы шығу қажет, оны билік есепке алу керек. Сондықтан транзитке кіру оңай, ал одан қалай шыға аламыз?

Біздің конституциямыз жаман болсын, жақсы болсын біздің саяси құрылым, осыны қамтамасыз етуге жарай ма, жарамай ма деген мәселелер бар. Ертең сайлау аяқталып, басқа да жағдайлар туындаған кезде осы конституциямыздың әлеуеті жете ме деген мәселелер бар», - дейді саясаттанушы.

Оның айтуынша, қоғамның өз мәдениеті де үлкен мәселе болып отыр. Ұзақ жылдар бойы саяси үдерістерден сырылып келген қоғам, енді қайтадан саясатқа араласу бастады әрі оның белсенділігі бұрынғыдан өзгеше.

«Қоғамның билік атауына, табиғатына деген көзқарастары өзгерді. Біз осыған дайынбыз ба? Осы өзгерістер айналып келгенде ертең түсініксіз жағдайлар орын алғанда мемлекет ұстап қала ала ма? Елдің тұтастығын, бірлігін ұстап қалуға бізде саяси мәдени жауапкершілік бар ма, жоқ па деген мәселе тұр.

Біз Кеңес үкіметінің тарихын көп айтамыз, сол үкімет қираған кезде ешбір жан қолына күрек алып «айналайындар бұл менің мемлекетім, бұл мемлекет үшін кез-келген нәрсеге дайынмын», деп ешкім шыққан жоқ. Біздің қоғам ішінде осындай жауапкершілік бар ма? Дұрыс сайлаулар осыны қалыптастыра алады», - дейді ол.

Саясаттанушы сайлауға енжарлық танытпауға шақырды

Сондай-ақ, ол қоғам ішінде сайлауға, жалпы елдегі түрлі саяси жағдайларға енжарлық танытатындар қатары өкінішке қарай көбейіп келе жатқанын да жеткізді.

«Қоғамда «бұл сайлау не шешеді, менің қатысқанымнан не өзгереді» деп қолды бір сілтей салушылық бар. Меніңше, ең күрделі, қауіпті үдеріс осы. Сайлаудан бас тарту айналып келгенде азаматтарды мемлекеттің денесінен бөлек ажыратып алады.

«Біз елімізде болып жатқан мәселелердің барлығына қатысымыз бар» дегенді қалыптастыруымыз керек. Бір қуанарлығы кешегі наразылық танытып жүрген жастар жиналып, сайлауға бақылаушы боламыз деп мәлімдепті. Меніңше, бұл тамаша.

Сондай мүмкіндікті беру керек. Азаматтарды өсіретін, саяси тапқа айналдыратын бірнеше мектеп бар, біреуі осы», - дейді Айдос Сарым.

Дереккөз: Baq.kz

Просмотров материала: 1 012

Поделиться материалом


13:07 Акимы в соцсетях: Баталов взялся за старое... 537 Просмотров

10:34 В Арыси при уничтожении боеприпасов погиб военнослужащий... 420 Просмотров

10:05 Прогноз погоды на 12 октября: ночные заморозки ожидаются на... 476 Просмотров

22:55 Токаев не единственный?... 597 Просмотров

22:42 Назарбаев: Токаев советуется со мной... 642 Просмотров

22:34 Н.Назарбаев Қазақстанның ең қазақи қаласын атады... 825 Просмотров

17:23 Подборка фильмов про Америку... 643 Просмотров

17:22 Кокшетауская компания "Блэк" открыла деревообрабатывающую... 593 Просмотров

17:01 Honeywell открыла новый центр автоматизации в Казахстане... 644 Просмотров

14:43 Куандык Бишимбаев вышел на свободу... 698 Просмотров

13:51 В Алматы улицу Жандосова расширят до шести полос... 667 Просмотров

12:45 В Казахстане только 3% всех случаев обращений по фактам... 763 Просмотров

12:36 "Иттың баласы": Мужчина подал в суд на женщину за... 721 Просмотров

12:16 Теракты планировали устроить в торговых центрах Алматы... 679 Просмотров

11:31 Картина «Томирис» не прошла отбор на «Оскар»... 831 Просмотров

10:19 Обнародована преступная схема вице-министра Суханбердиевой... 961 Просмотров

09:38 "Свидетелей Иеговы" подозревают в педофилии в Алматы... 403 Просмотров

09:21 Курс валют на 11 октября... 369 Просмотров

18:44 Спасибо народу, который все эти годы меня избирал -... 2 025 Просмотров

18:34 Дело Сыроежкина продолжает негативную тенденцию, связанную... 699 Просмотров

18:19 "Это заказ", - Мухтар Кул-Мухаммед об интимном видео с... 730 Просмотров

18:06 Родительские долги по налогам не повлияют на допуск к ЕНТ... 366 Просмотров

18:02 В МВД начали проверку из-за лекции Тазабека полицейским... 384 Просмотров

17:57 В Таразе работник отлова направил оружие на ребенка... 374 Просмотров

17:45 Узнай своего депутата: Нурлан Дулатбеков... 331 Просмотров

17:26 Политолог-китаист Сыроежкин осужден на 10 лет за госизмену... 376 Просмотров

17:17 Форум первичных профсоюзных организаций прошел в СКО... 325 Просмотров

16:51 "Соседка живет в коттедже и получает АСП" - чиновник... 327 Просмотров

15:44 Казахстанцам продают названия звезд за 2,6 млн тенге... 295 Просмотров

15:01 Многодетные семьи получили незаконно более 100 млн тенге... 444 Просмотров

14:13 Самые коррумпированные врачи в Кызылординской области -... 326 Просмотров

13:08 Как в Астана LRT похищали миллионы... 431 Просмотров

12:51 ТОП-10 крупнейших налогоплательщиков страны пополнили... 331 Просмотров

12:26 Қарағандыдағы атыс: Автобус жүргізушісі аялдамада болған... 285 Просмотров

12:15 В текущем году преступность сократилась на 15%, - глава МВД... 231 Просмотров

12:09 Место для строительства Диснейленда ищет акимат в... 221 Просмотров

11:27 Более 30 рабочих из Китая могут выдворить из Казахстана... 255 Просмотров

11:26 Реальное изучение истории Казахстана и родного края... 1 210 Просмотров

11:13 Государственные коммуникации в Казахстане: где искать... 222 Просмотров

10:49 Аружан Саин ищет детей-попрошаек... 255 Просмотров





Опрос


«    Октябрь 2019    »
ПнВтСрЧтПтСбВс
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
28293031