22 февраля 2020 г.

Дежурный по стране

Говорят, дуракам везет...
Марат Баккулов, директор АВЗ

Мы в соц сетях:



«Осы сайлау әділ өтсе, қоғамның сайлауға деген көзқарасын өзгертеді» дейді Айдос Сарым

30 апрель 2019, 18:34
«Осы  сайлау әділ өтсе, қоғамның сайлауға деген көзқарасын өзгертеді» дейді Айдос Сарым
Қоғамда «бұл сайлау не шешеді, менің қатысқанымнан не өзгереді» деп қолды бір сілтей салушылық бар. Меніңше, ең күрделі, қауіпті үдеріс осы. Сайлаудан бас тарту айналып келгенде азаматтарды мемлекеттің денесінен бөлек ажыратып алады. Бұл туралы саясаттанушы Айдос Сарым президент сайлауына арналған отырыста айтты.

Оның айтуынша, биылғы президенттік сайлаудың басты ерекшелігі оған Нұрсұлтан Назарбаев қатыспайды. Бұл саяси алаңның біршама жаңаруына, жаңа кейіпкерлердің, қайраткерлердің пайда болуына жол ашады.

«Осы жолы сан-алуан саяси идеология өкілдерінің өзі туралы мәлімдеме жасап, сайлауға өздерін ұсынып жатқанын айтқан жөн. Оның ішінде ұлттық бағыттың азаматтары бар, дәстүрлі саяси партиялардың өкілдері де бар.

2006-2007 жылдардан бері тұңғыш рет демократиялық оппозициялық күштердің өкілдері сайлауға түсіп жатыр. Егер қол жинау науқаны дұрыс өтетін болса, Қазақстан тарихында тұңғыш рет сайлауға әйел адам түсейін деп отыр.

«Ақ жол» партиясынан Дания Еспаеваны айтып отырмын. Мұның өзі қоғамның біршама жаңаруына, әйел затына деген көзқарастардың өзгеруін көрсетеді. Сонымен қатар бұл әйел адамдардың болашақта түрлі сайлауларға қатысуына жол ашатын жақсы мүмкіндік деп білемін», - дейді саясаттанушы.

Жастарға мүмкіндік беруіміз қажет

Сонымен қатар саясаттанушы Айдос Сарым қазіргі қоғамға 1990-2000 жылдардағы ережелерді білмейтін, оларды мойындай бермейтін жаңа тәуелсіз ұрпақ келгенін және олардың талап, міндеттеріне де құлақ асу қажеттігін жеткізді.

«Олардың сайлауға деген және сайлау институтына деген құрметі, сенімі қала ма, жоқ па деген мәселе тұр. Соңғы кездері Алматыда, елорда да жастардың қатысуымен болып жатқан жайттарға көңіл аудару қажет.

Бұл да өзін-өзі іздеу. «Бізде бармыз, осындай қоғамның ішінде жүрміз, бізге не дейсіздер» деген талап. Менің ойымша, егер біз ақылды қоғам болатын болсақ, ақылды билік болатын болсақ осы жастарды итермей, керісінше ішке тартып, олардың сайлау мәдениетін қалыптастыруға, олардың жалпы саясатқа араласуына, басқасына мүмкіндік беруіміз керек», - дейді ол.

Саясаттанушының айтуынша, 19 наурыз күні қоғам ішінде зор үміт пайда болды, осы үмітті қоғамның энергиясына айналдыра білуіміз керек.

«Қоғамның елдегі түрлі мәселеге, кәсіпкерлікке, әлеуметтік басқа да мәселелерге араласуға деген ынтасын арттыру. Билік өзінің жалғыз кандидатын ұсынып, өз бірлігін дәлелдеді.

Бәрі бірауыздан осы адамды ұсынамыз деп қоғамға сигнал берді. Ендігі мәселе осы сайлау дұрыс өтетін болса, онда біз әлемге Қазақстан қоғамы бір екенін дәлелдей алатын жақсы мүмкіндік аламыз және болашақта сайлауға деген жалпы қоғамның көзқарасын өзгертеміз», - дейді Айдос Сарым.

Сайлауда ең маңыздысы жақсы идеялар, ұрандар мен саяси бағдарламалар

Сонымен қатар ол, сайлауға түсіп жатан адамдардың тек бет-әлпеті ғана бізді қызықтырмау керектігін, олар қандай бастамамен шығып жатқаны басты орында тұру керектігін айтты.

«Олар қоғамға және кәсіпкерлерге не береді, қандай мәселені қалай шешпек деген сұрақтар мазалау қажет.

Егер осы сайлаудың нәтижесінде жақсы идеялар, ұрандар, саяси бағдарламалар пайда болатын болса, ол болашақ Парламент сайлауларының өзегі болатын, оны алдыға қарай қозғайтын дүниеге айналады. Меніңше сайлауда осы мәселелер бірінші орында тұру керек», - дейді ол.

Сондай-ақ ол, билік транзиті өте күрделі мәселе екенін, ертең не болатынын ешкім дөп басып айта алмайтындығын жеткізді.

Билік транзиті өте күрделі мәселе

«Көптеген елдердің жағдайына қарасақ, мәселен Африка, Азия елдері, Латын Америка елдерінде транзитті осыдан 30-40 жыл бұрын бастап, аяқтай алмай келе жатқан елдер де бар.

Алысқа бармай-ақ қояйық, көрші Қырғызстан, кешегі Украинадағы сайлаулар транзиттің басталып, әлі мәресіне жетпегенін көрсетеді.

Украинада тіптен қызық жағдай болып жатыр. Зеленский факторы деген мәселе жалпы қоғамның саяси тап аталуы, кез-келген партия мен кәсіби саясаткерге наразылығын танытты.

Егер осындайға жеткізбейміз дейтін болсақ, сайлаулар әділ өтуі керек. Екіншіден, қоғам оларға сенуі керек әрі олардыңдауысы шығу қажет, оны билік есепке алу керек. Сондықтан транзитке кіру оңай, ал одан қалай шыға аламыз?

Біздің конституциямыз жаман болсын, жақсы болсын біздің саяси құрылым, осыны қамтамасыз етуге жарай ма, жарамай ма деген мәселелер бар. Ертең сайлау аяқталып, басқа да жағдайлар туындаған кезде осы конституциямыздың әлеуеті жете ме деген мәселелер бар», - дейді саясаттанушы.

Оның айтуынша, қоғамның өз мәдениеті де үлкен мәселе болып отыр. Ұзақ жылдар бойы саяси үдерістерден сырылып келген қоғам, енді қайтадан саясатқа араласу бастады әрі оның белсенділігі бұрынғыдан өзгеше.

«Қоғамның билік атауына, табиғатына деген көзқарастары өзгерді. Біз осыған дайынбыз ба? Осы өзгерістер айналып келгенде ертең түсініксіз жағдайлар орын алғанда мемлекет ұстап қала ала ма? Елдің тұтастығын, бірлігін ұстап қалуға бізде саяси мәдени жауапкершілік бар ма, жоқ па деген мәселе тұр.

Біз Кеңес үкіметінің тарихын көп айтамыз, сол үкімет қираған кезде ешбір жан қолына күрек алып «айналайындар бұл менің мемлекетім, бұл мемлекет үшін кез-келген нәрсеге дайынмын», деп ешкім шыққан жоқ. Біздің қоғам ішінде осындай жауапкершілік бар ма? Дұрыс сайлаулар осыны қалыптастыра алады», - дейді ол.

Саясаттанушы сайлауға енжарлық танытпауға шақырды

Сондай-ақ, ол қоғам ішінде сайлауға, жалпы елдегі түрлі саяси жағдайларға енжарлық танытатындар қатары өкінішке қарай көбейіп келе жатқанын да жеткізді.

«Қоғамда «бұл сайлау не шешеді, менің қатысқанымнан не өзгереді» деп қолды бір сілтей салушылық бар. Меніңше, ең күрделі, қауіпті үдеріс осы. Сайлаудан бас тарту айналып келгенде азаматтарды мемлекеттің денесінен бөлек ажыратып алады.

«Біз елімізде болып жатқан мәселелердің барлығына қатысымыз бар» дегенді қалыптастыруымыз керек. Бір қуанарлығы кешегі наразылық танытып жүрген жастар жиналып, сайлауға бақылаушы боламыз деп мәлімдепті. Меніңше, бұл тамаша.

Сондай мүмкіндікті беру керек. Азаматтарды өсіретін, саяси тапқа айналдыратын бірнеше мектеп бар, біреуі осы», - дейді Айдос Сарым.

Дереккөз: Baq.kz

Просмотров материала: 1 101

Поделиться материалом


20:00 Вопрос закрыт, - Нурлан Нигматулин о вывозе органов за... 135 Просмотров

19:34 В МВД показали проект новой формы полицейских... 141 Просмотров

18:30 Баспанасыз қайдағы патриотизм?... 132 Просмотров

17:42 Наурыз мейрамы қатарынан 9 күн тойлануы керек – ұсынысты... 149 Просмотров

17:34 Қару-жарақ алып қашқан әскери сарбаздың сыбайластары... 110 Просмотров

17:15 Министр Қордайда ақсақалды ұрған адамның қандай жауапқа... 158 Просмотров

16:55 Түркістан облысында 1,1 миллион тұрғын газбен қамтылған... 120 Просмотров

16:38 Демалыс күндері қазақстандықтарды қандай ауа райы күтіп тұр?... 109 Просмотров

16:19 «Полицейлер күзетші емес». ІІМ өкілдері қосымша қызметтен... 136 Просмотров

16:01 Жер салығы өсуі мүмкін... 136 Просмотров

15:42 Қызметкерін қылқындырған "Қазтелерадио" АҚ филиалы... 121 Просмотров

15:24 Бір ғана жеке куәлікпен жұмысқа орналасуға болады –... 307 Просмотров

15:16 Ақтау тұрғыны бір топ қоқиқазды көктен видеоға түсірді... 129 Просмотров

15:03 Наурызды қайткенде жалпыхалықтық мерекеге айналдырамыз?... 127 Просмотров

14:43 Қазақстанда әр азаматтың әлеуметтік ID картасы болады... 146 Просмотров

14:24 Мемлекет басшысы Әзірет-Сұлтан мешітіне барды... 98 Просмотров

14:02 Бас прокуратура: Аблязовтың көксегені – еліміздің тыныштығы... 161 Просмотров

13:53 Генпрокуратура об Аблязове: Он платит вам украденными у вас... 168 Просмотров

13:38 Еще семь голливудских фильмов выйдут в прокат на казахском... 135 Просмотров

12:55 Сотрудник филиала "Казтелерадио" обвинил директора в... 134 Просмотров

12:33 Қабанбай Қуанышев: Елімізде заңсыз қарыз беретін 700-ге... 141 Просмотров

12:32 Расходы казахстанцев на сигареты растут на 20% в год... 120 Просмотров

12:14 Қарттарға тамақты еденге қойып береді... 127 Просмотров

11:58 Ерлан Нұрғалиевті өлтірген үш ер адам өмір бойына бас... 210 Просмотров

11:53 Смерть защитника сайги: обвиняемые получили пожизненные... 130 Просмотров

11:33 12 адамның өлімін менің мойныма іліп жібермекші - Bek Air... 4 130 Просмотров

11:32 Bek Air разрушили мой дом и еще хотят взвалить вину за... 122 Просмотров

11:04 Назарбаев тағы бір маңызды жиын өткізеді... 323 Просмотров

10:47 20.02.2020: кеше Алматыда некелескендер саны күндегіден... 122 Просмотров

10:42 Сбежавшего из части с оружием солдата задержали... 106 Просмотров

10:28 Қайрат Рахымов – Энергетика вице-министрі... 180 Просмотров

10:13 "Цифрлық Қазақстан" бағдарламасы іске асқан кезде неге қол... 165 Просмотров

09:56 За год казахстанские театры посетили почти 3 миллиона... 111 Просмотров

09:51 Талдықорғанда ұры жүргізушілерге үндеу жасады(ВИДЕО)... 123 Просмотров

09:39 Сапарбаев Жамбыл облысының аудандарын аралауды бастады... 138 Просмотров

09:36 Если считаешь, что не в той стране родился...... 200 Просмотров

09:21 Нұр-Сұлтан тұрғыны: Жеті балаға 139 мың теңге жәрдемақы... 266 Просмотров

09:13 Туман и усиление ветра ожидаются на большей части... 167 Просмотров

09:00 Бүгін еліміздің басым бөлігінде қар жауады... 113 Просмотров

08:46 Курс валют на 21 февраля... 175 Просмотров





Опрос


«    Февраль 2020    »
ПнВтСрЧтПтСбВс
 12
3456789
10111213141516
17181920212223
242526272829