23 февраля 2019 г.

Мы в соц сетях:

+7 705 308 0767 +7 705 308 0767



Ұстаздық еткен... жалығар, қоғамның көңілі қамығар...

Білуімізше, биологтардың өзі эксперимент жасағанда алдымен тышқандар мен құрбақаларға жасап көретін еді ғой. Олай болса, біздің билік неге ең сорақы әрі сұмдық реформаларын мұғалім мен мектеп оқушыларынан бастайды?!


Дереккөз: Facebook


Арғы күні – 1 қыркүйек, Білім күні. Дәл осы күні барлығы – президенттен бастап, ауыл әкіміне дейін – мектеп мұғалімдерін, барша ұстаздар қауымын салтанатты түрде құттықтап, жылына үш рет қана еститін (қазан айындағы Ұстаздар күні мен «Соңғы қоңырау» тағы бар емес пе?) жаттанды да жауыр болып кеткен жылы сөздер айтады.

Оны ұстаздар қауымы өздерінің табиғи болмысына, тәлім-тәрбие мен тектілігіне тән мәдениеттілік пен әдептілік танытып, тиісінше қабылдайды: ұстаз болсаң, кішік бол! Өздерінің мардымсыз жалақысы мен әлеуметтік әлеуетінің әлсіздігі, әлжуаздығы туралы тіс жармай, керісінше, үкімет пен партияға алғысын жаудырып, осы екі институт мүлдем бағаламайтын еңбегін одан сайын еселей түсетіні туралы уәде беріп жатады.

Бұға берсең, сұға беретін билік оған да бойы үйренген секілді: өз жағдайына наразылық танытып, бас көтеріп жатқан ұстаздар да некен-саяқ. Ондай ішкі оппозиционер шыға қалса, бүкіл мемлекеттік машина оған қарсы жұмылады.

Ертеректе, біз оқып жүрген кезде, мектеп мұғалімі ауыл-аймақтағы ең құрметті, қадірлі, сыйлы адам болатын. Той-томалақтың төрінде қазіргідей шенділер мен жергілікті байшыкештер емес, дәл осы ұстаз отыратын. Оны өсіп келе жатқан бала-шаға көріп өсетін. Содан «мұғалім боламын, дәл осы сыйлы азамат сияқты балаларды оқытып, тәлім-тәрбие беремін» деп армандайтын.

Ал қазіргі заманның «геройлары» кім? Шенеунік, банкир, прокурор мен судья. Асып кетсе, не той-шоуының көрнекті өкілдері, не табысын басқалардың аузынан жырып алатын бандит-бизнесмен. Осы табысты мамандықтарды теледидар да күні-түні талмай насихаттап жатса, ондай тренд қалыптаспағанда, не істейді?! Бір сөзбен айтсам, «алтын алма, білім ал» талабы салтанат құрған замандар келмеске кеткен болар. Ұлағатты ұстаз беделінің бүгінде ұштығы түгіл, пұштығы да жоқ.

Бүгінгі мұғалім дегеніңіз кім?

Ол (ұлы мамандық иелері кешірсін!) барып тұрған бейшара. Ұрты солған, ұстараның жүзінде отырған ұстаздар. Ешбір құқығы мен еркіндігі жоқ қоғамдық жаратылыс. Директордың, қала берді, жергілікті әкімдіктің қара құлы. Барып кел, шауып келіне айналған қолбаласы. Арқалағаны алтын, жегені жантақ, әлеуметтік жағынан еш қорғалмаған тұтас бір тап.

Мектеп секілді моральдық және адамгершілік тұрғыдан алғанда биік тұруға тиіс институт ағымдағы саяси конъюнктураның құрбаны боп кеткелі қашан. Мәселен, кезінде әлемге паш етіліп, Қазақстанның ерекше трендіне айналуы тиіс «100 мектеп, 100 аурухана» бағдарламасының аяғы неге сиырқұйымшақтанып кетті? Ол тамаша жобаның орындалуы не орындалмауы туралы неге ресми есеп берілмейді? Мектеп пен медицина мекемелерін білмеймін, соңғы кездегі елде етек жайып кеткен әкімшілік-бөлінушілік бастамалар осы құтханаларды емес, әкімдердің және олардың қол астындағы шенеуніктердің ғимараттарын салуға ұласып кеткен жоқ па?! Соларға жаңа кеңсе салып берудің не керегі бар?

Мектептің мұңы мен мұқтажы ұзын елдің үйіріне, қысқа елдің қиырына кеткелі қашан. Қазір екінің бірі білім саласындағы жөнсіздіктерді айтып, мектепке түбегейлі де түпкілікті реформа керек деп жатыр. Меніңше, реформаны мынадай басты екі қадамнан бастау керек.

Біріншісі – мұғалімнің, ұстаздың абыройы мен беделін арттыру қажет. Ол құрметті қауымды интеллектуалды итаршы етуді қою керек. Ол дегеніңіз – арнайы қабылдануы тиіс тұтас бір бағдарлама. Және де мәселе тек қана олардың жалақысын көтеріп, әлеуметтік мәселелерін шешумен шектелмейді.
Бұл жұмысты мұғалімнің қоғамдағы моральдық рөлін арттырумен қатар жүргізу керек.

Ең алдымен оны атқарушы биліктің – жергілікті әкімдіктердің – тікелей бағыныштылығынан шығару керек. Ол үшін міндетті түрде мектепті десаясиландыру, департияландыру қажет. XXI ғасырдың рухани, саяси, іскерлік жағынан бәсекеге қабілетті жас ұрпақты тәрбиелеу үшін ұстаздар жастайынан олардың құлағына бір ғана «Нұр Отанның» бағдарламасы мен басшысын емес, адамзаттық игілікке айналған экономикалық, әлеуметтік, дүниетанымдық, қоғамдық құндылықтарды сіңдіре беруі шарт. Қазақ балалары дәл осындай өркениетті әрі бейпартиялық білім мен тәрбие алып жатқан ағылшын не неміс оқушыларынан еш кем болмауы тиіс.

Елде 10 мыңға тарта учаскелік сайлау комиссиясы бар. Соның барлығы дерлік мұғалімдер мен дәрігерлерден құралған. Ал олардың бәрі дерлік билік партиясы – «Нұр Отанның» мүшесі. Сайлау кезінде де билік басқаның қолымен от көсегендей, сол науқандағы барлық бассыздықты, шынтуайтына келгенде, саяси қылмысты дәл осы қауымның қатысуымен атқарады.
Ол үшін сайлау комиссиялары құрамында мұғалім қауымы болмауы тиіс.

Кей кезде ұстаздар да ұзақтай шулап, өз мұң-мұқтажын айтқысы кеп жатады. Меніңше, бізге мұғалімдердің мықты әрі әлеуетті, үкімет пен тиісті министрлікпен терезесі тең келіссөз жүргізе алатын кәсіподағы қажет. Сол кезде біз оқу басқармалары мен мұғалімге өзінің құлы ретінде қарайтын директорлардың диктатынан біржолата құтыламыз.

Екіншісі – білім министрлігін дербес орган ретінде қайта құрып, оның басшысы етіп еңбек жолын қарапайым мұғалімнен бастап, қызметтік карьера жасаған, өзін қайраткер ретінде таныта білген танымал тұлғаны тағайындау керек.

Дәл осындай, білікті әрі өзінің кәсіби ортасында беделді басшы болмауы бұл саланың соншалықты берекесіз боп кетуіне тікелей әсер етті. Тәуелсіздіктің 27 жылында 14 білім министрі ауысты деген сөздің өзі не тұрады?! Министрлердің тұрақтамауы – мемлекет өмірінің аса маңызды, ел болашағын анықтайтын саласына, қала берді, мектепте оқып жатқан өз қаракөздерімізге тұрақты жанашарлық болмады деген сөз.

Білуімізше, биологтардың өзі эксперимент жасағанда алдымен тышқандар мен құрбақаларға жасап көретін еді ғой. Олай болса, біздің билік неге ең сорақы әрі сұмдық реформаларын мұғалім мен мектеп оқушыларынан бастайды?! Мұндай саясатты не деп атауға болады? Мәселен, барша қазақ баласының басын қатырып, әбден дүмбілез етіп жіберген «үш тілділік» бағдарламасы ше? Ол туралы зиялы қауым қаншама жар салып, қарсы шығып жатса да, билік осы бір берекесіз бастамасынан бас тартар емес. Барша мұғалімді бір жаздың ішінде ағылшын тілінде сабақ бере алатындай ететін жалған ұраншылдық, науқаншылдық тағы бар. Оған жыл сайын ауысып, балаларымыздың басын қатырып жатқан «жаңа» оқулықтарды қосып қойыңыз.

Кейде «осы арам ойы бар баз біреулер біздің жылдар бойына қалыптасып, аяққа тұруы тиіс оқу-ағарту ісімізді әдейі, біз біле бермейтін бір мақсатпен тұқыртып, жарамсыз етіп жатқан жоқ па?» деген ой да келіп қалады. Бір сөзбен айтқанда, 1 қыркүйек күні бізге бүкіл халық болып Қазақстандағы оқу-білім саласының рөлі мен маңызы туралы келелі әңгімені ұзын арқан, кең тұсауға салмай, дереу бастауымызға бір себеп болып тұр.

Бірақ тек қана жоғарғы жаққа жағымды пікір айтып, оң есеп беруге бойы үйреніп кеткен біздің билік осы ойларға, мұғалім қауымының жанайқайына құлақ тігер ме екен? Ол жағынан менің күмәнім мен күдігім зор.

Әміржан Қосанов,
арнайы «Жас Алаш» үшін

30 тамыз 2018 жыл
Просмотров материала: 1 443

Поделиться материалом


11:34 Директор птицефабрики раскрыл секрет "резиновых яиц" (ВИДЕО)... 483 Просмотров

10:42 Астанада өз-өзін жармақ болған азамат жауапқа тартылды... 336 Просмотров

10:35 "Я стал ненужным": Раненный при теракте в Актобе сержант... 145 Просмотров

10:14 Покушение на замакима Толебийского района: обвиняемых... 144 Просмотров

18:10 Астанада бөлім басшысы 414 млн теңге бюджет қаражатын... 347 Просмотров

17:47 Казахстан ввёл запрет на ввоз бензина из России... 532 Просмотров

17:37 О старте молодежной программы «Ақмола жастары» заявил Малик... 409 Просмотров

17:10 Развитие пригородной зоны Астаны на особом контроле, -... 330 Просмотров

16:09 Бұдан былай еліміздегі банкноттар мен монеталар орыс... 2 524 Просмотров

15:56 Как избежать сожалений после окончания роста... 347 Просмотров

15:41 Neoline представляет: лучшая защита автомобиля... 325 Просмотров

15:07 Бұл Үкімет тарихта «әйелдер кетірген Үкімет» деп қалады –... 498 Просмотров

14:38 Семья из семи человек отравилась угарным газом в Алматы... 361 Просмотров

13:01 Планы Даниала Ахметова или дорога ложка к обеду…... 973 Просмотров

10:45 Станут ли казахи есть искусственное мясо?... 416 Просмотров

10:37 АДГСПК : Один поезд приносит до 3 млн тенге взяток в месяц... 399 Просмотров

10:28 Атыраудағы атышулы төбелес ісі: полиция қызметкерлері... 391 Просмотров

10:05 Как нам обеспечить себя недорогими овощами и фруктами в... 454 Просмотров

09:52 Соңғы 10 жылда 1,5 млн жұп отбасын құрып, солардың 500 мыңы... 215 Просмотров

08:44 Наш Президент — великий созидатель нашего времени, -... 776 Просмотров

08:36 Халқымыз баянды бүгіні мен жарқын болашағын тек қана... 286 Просмотров

20:07 Обязанности премьер-министра временно возложены на Аскара... 595 Просмотров

19:34 Нурсултан Назарбаев: Правительство должно уйти в отставку... 856 Просмотров

18:05 Соцпомощь многодетным матерям увеличим вдвое, - Кумар... 366 Просмотров

17:56 Крупнейшее в мире неосвоенное месторождение олова запустят... 381 Просмотров

17:53 Десятки дольщиков вышли в Астане с требованием возобновить... 379 Просмотров

16:49 Даниал Ахметов: 81% знают госязык, – где они, где эти люди?... 694 Просмотров

15:20 Әкімдер спортшыларға үйдің кілтін береді де, кейін қайтарып... 1 106 Просмотров

14:40 Данияр Акишев ответил на запрос "Народных коммунистов" по... 410 Просмотров

13:43 Бірінші сыныпқа баратын оқушыларға қатысты жаңа заң күшіне... 888 Просмотров

13:21 Тех, кто уже повесил "серую тарелку" мы преследовать не... 433 Просмотров

13:01 Қазақстан мен Өзбекстан арасында стратегиялық сауда... 47 Просмотров

12:49 Дарига Назарбаева - журналистам: Идите, сами работайте... 719 Просмотров

12:42 Енді Алматыда 2 процентпен ипотека алуға болады... 483 Просмотров

11:32 Замакима выехал на отдых в Турцию и хотел купить там... 1 033 Просмотров

11:20 Солдат погиб "от огнестрела" в Карагандинской области... 346 Просмотров

11:13 The World's Вest: Димаш пен Данэлия тағы да топ жарды... 357 Просмотров

10:42 "Баланы іздеудің орнына бізді тергеді". Астанада құдыққа... 1 382 Просмотров

10:25 На женское предпринимательство направим еще один миллиард... 231 Просмотров

09:51 Алматыда супермаркетте өртеніп кеткен әйелдің туыстары... 759 Просмотров





Опрос


«    Февраль 2019    »
ПнВтСрЧтПтСбВс
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728