19 сентября 2019 г.

Мы в соц сетях:

+7 705 308 0767 +7 705 308 0767



Қазақстандықтар зейнетақы туралы нені білулері тиіс?

18 июль 2018, 15:28
Қазақстандықтар зейнетақы туралы нені білулері тиіс? Қазақстанда 2018 жылдың 1 шілдесінен бастап зейнетақы төлеу тәртібі өзгерді. Енді базалық зейнетақының мөлшері азаматтардың еңбек өтілі мен зейнетақы жүйесіне қатысу ұзақтығына тәуелді болады.

Қазақстанда зейнетақы мөлшері қалай есептеледі? Зейнетке кімдер ерте шығуға құқылы? Осы және өзге де сұрақтардың жауабын Sputnik Қазақстан материалынан таба аласыздар.

Зейнетақы неден құралады?

Зейнетақы төлемі үш деңгейден құралады:
• Базалық зейнетақы
• Ынтымақты немесе еңбек зейнетақысы (1998 жылдың 1 қаңтарына дейінгі еңбек өтіліне байланысты)
• Жинақтаушы зейнетақы (1998 жылдың 1 қаңтарынан кейін қорға аударылып отырған жарна есебінен)

Базалық зейнетақы

Бұған дейін Қазақстанда базалық зейнетақы барлық зейнеткерге бірдей мөлшерде төленетін, яғни 15 274 теңге шамасында. 2018 жылдың 1 шілдесінен бастап базалық зейнетақыны тағайындау әдістемесі өзгерді. Енді оның мөлшері азаматтардың еңбек өтілі мен зейнетақы жүйесіне қатысу ұзақтығына тәуелді болады. 2018 жылдың 1 қаңтарынан бастап базалық зейнетақы 6%-ға өсті.

Егер бүгінде барлық зейнеткерге базалық зейнетақы ең төменгі күнкөріс деңгейінің 54% мөлшерінде немесе 15 274 теңге төленсе, онда 1 шілдеден бастап оның мөлшері зейнетақы жүйесіне қатысу өтіліне байланысты артты.

Егер зейнеткердің еңбек өтілі 10 жыл немесе одан кем, не мүлде болмаса оған ең төменгі күнкөріс деңгейінің 54%, яғни 15 мың 274 теңге төленеді. Яғни 10 жылға дейін – бұл кепілдендірілген көлем. Қазақстанда базалық зейнетақыны бұл сомадан төмен ешкім алмайды. Ал егер еңбек өтілі 10 жылдан асса, онда тағы 2% үстеме қосылады. Мәселен, 11 жыл еңбек өтілі барлар төменгі күнкөріс деңгейінің 56% алатын болады. Ал еңбек өтілі 33 жыл немесе одан да көп азаматтарға ең төменгі күнкөріс деңгейінің жоғары мөлшері – 100% немесе 28 284 теңге төленеді.

Қазіргі таңда Қазақстанда базалық зейнетақы алатын 2 млн 148 мың зейнеткер бар. Тоғыз жүз қырық мыңға тарта зейнеткерге базалық зейнетақы 100%, яғни 28 284 теңге төленеді. Тағы 43-44%-ы, яғни 931 мыңы 74%-тен 90%-ке дейін алады. Ал 120 мың зейнеткерге күнкөріс деңгейінің 54%-і, яғни 15 274 теңге төленеді.

Ынтымақты (еңбек) зейнетақы

Ынтымақты жүйеде 1998 жылдың 1 қаңтарына дейінгі еңбек өтілі есептеледі және ол еңбек өтілі мен жалақыға тәуелді болады. Егер еңбек өтілі болып, бірақ зейнетақы есептеу үшін табысы жеткілікті болмаса (жалақысы төмен болды), онда ең төменгі зейнетақы төленеді – 33 745 теңге.
Ынтымақты зейнетақы 1995 жылғы 1 қаңтардан бастап жұмыс өтілі бар азаматтарға жұмыстағы үзiлiстерге қарамастан, қатарынан кез келген үш жыл iшiндегi орташа айлық табысы негізінде есептеледі. Басқаша айтқанда, азаматтардың зейнетақы мөлшері оның қатарынан тұрған үш жылғы табысын есептеу арқылы, яғни 36 ай бойы жұмыстан түскен табыстың жалпы сомасы 36 айға бөлу арқылы есептелінеді.
Ынтымақты зейнетақының мөлшері орташа айлық табыстың 60%-ын құрайды.

Орташа айлық табыстың жоғарғы шегі 46 айлық есептік көрсеткішпен шектеледі. Бұл 2018 жылдағы жағдай бойынша – 110 мың 630 теңге.
Ынтымақты зейнетақыны толық алу үшін еңбек өтілі ерлерде 25 жылдан, ал әйелдерде 20 жылдан кем болмауы тиіс. Ал 1998 жылдың 1 қаңтарына дейінгі қажетті еңбек өтілінен артық жұмыс істеген адамға әрбір толық жыл үшін зейнетақы төлемдерінің мөлшері 1 процентке өсіріледі, бірақ ол зейнетақы есептеу үшін ескерілетін табыстың 75%-дан аспауы керек.


Жинақтаушы зейнетақы

Әр жұмыс беруші қызметкердің ай сайынғы табысының 10%-ын міндетті зейнетақы жарнасы ретінде тұрақты түрде аударып отыруы керек. Ақша жұмысшының Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорында ашылған жеке зейнетақы шотына аударылады.

БЖЗҚ зейнетақы активтерін басқаруды Ұлттық банк ҚР президенті жанындағы зейнетақы активтерін басқару кеңесімен бірлесіп жүзеге асырады. Бүгінде қорда міндетті зейнетақы жарнасы бойынша 9,6 миллионан астам шот ашылған. Осы жылдың 1 маусымындағы жағдай бойынша қорда 8 трлн теңгеден астам ақша жатыр.


Жинақтаушы зейнетақы жүйесіне қатыса алмаған азаматтарға жасалатын жеңілдік

Белгілі бір себептермен жинақтаушы зейнетақы жүйесіне қатыса алмаған азаматтарға жұмыссыз жүрген жылдар еңбек өтілі болып жазылады.

• Бала күтімімен үш жыл үйде отырып қалғандар, бірақ бұл уақыт 12 жылдан аспауы тиіс.

• І және ІІ мүгедектерді, 16 жасқа дейінгі мүгедек баласын, сондай-ақ, 80 жастан асқан қарияларды бағып отыратындар.

• Қызмет бабымен басқа бір жерге жіберілген әскери адамдардың жұбайлары. Егер оған сол жерде жұмыс табылмаса, онда жұмыссыз жүрген уақыт еңбек өтілі деп жазылады.

• Дипломаттардың жұбайлары


Зейнетке кімдер ерте шыға алады?

Қазіргі таңда зейнетке ерте шығатын бірнеше топ бар.

• 1949 жылғы 29 тамыздан бастап 1963 жылғы 5 шілдеге дейінгі кезеңде төтенше және жоғары радиациялық қауіпті аймақтарда тұрған азаматтар: ерлер – 50 жаста, әйелдер – 45 жаста.

• бес немесе одан да көп баланы өмірге әкеліп, оларды сегіз жасына дейін тәрбиелеген аналар. Олар зейнетке 53 жасында шыға алады.

• зейнетақы аннуитетін сатып алған жағдайда, ер азаматтар – 55 жасында, әйелдер – 50 жасында.



Зейнетақы қорындағы ақша қандай жағдайда толық көлемде төленеді?

1. Егер Қазақстан азаматы басқа елге қоныс аударып, сол мемлекеттің азаматтығын алса;

2. Азамат қайтыс болған жағдайда, отбасы мұрагер ретінде алты айдан кейін ақшаны алуға құқылы;

3. Зейнетақы аннуитеті арқылы. Ол үшін қорда жинақталған зейнетақы жарнасының сомасы аннуитетті сатып алуға жеткілікті болуы керек.
Аннуитет үшін ерлердің шотында – 9 млн, әйелдерде 13 млн теңге болуы керек.


Зейнет жасы

Бүгінде зейнет жасы ерлер үшін – 63 жас, әйелдер үшін – 58 жас және алты ай. Алайда жыл сайын әйелдердің зейнет жасы артып отырады, өзгерістер 1960-1964 жылдар аралығында туған әйелдерді қамтиды.

Әйелдер үшін зейнет жасының кезең-кезеңмен артуы:

2018 жылдың 1 қаңтарынан — 58,5 жас;
2019 жылдың 1 қаңтарынан — 59 жас;
2020 жылдың 1 қаңтарынан — 59,5 жас;
2021 жылдың 1 қаңтарынан — 60 жас;
2022 жылдың 1 қаңтарынан — 60,5 жас;
2023 жылдың 1 қаңтарынан — 61 жас;
2024 жылдың 1 қаңтарынан — 61,5 жас;
2025 жылдың 1 қаңтарынан — 62 жас;
2026 жылдың 1 қаңтарынан — 62,5 жас;
2027 жылдың 1 қаңтарынан — 63 жас.
Просмотров материала: 2 442

Поделиться материалом


21:27 Китайскую военную технику провезут через Казахстан... 212 Просмотров

21:19 Конфликт из-за намордника перешел в спецоперацию силовиков... 177 Просмотров

20:59 Боги будущего: какая религия ждет нас завтра?... 218 Просмотров

20:59 Токаев рекомендовал Касымбека на пост акима Карагандинской... 144 Просмотров

20:47 Токаев прокомментировал назначения Скляра и Атамкулова... 157 Просмотров

19:46 Мухтар Тлеуберди назначен министром иностранных дел... 183 Просмотров

19:43 Роман Скляр назначен заместителем премьер-министра... 205 Просмотров

19:38 Атамкулова выдвинули на должность министра индустрии... 200 Просмотров

19:07 Крымбек Кушербаев назначен госсекретарем... 199 Просмотров

19:02 Ерлан Кошанов возглавил Администрацию Президента... 242 Просмотров

18:59 Заслуги Нурсултана Назарбаева решили увековечить лидеры... 170 Просмотров

17:40 За неуплату налогов штрафовать не будут, - комитет... 278 Просмотров

17:28 ЧП с поездом в Шамалгане: полицейские ищут очевидцев... 197 Просмотров

17:21 8 фильмов, которые здорово смотреть в осеннее время... 266 Просмотров

17:01 Құдаларды қайтару операциясы. Бас прокуратура мәлімдеме... 1 041 Просмотров

16:43 Пойманные на допинге спортсмены будут возвращать подаренные... 218 Просмотров

16:36 Празднование юбилея Абая должно нести идеологический смысл... 189 Просмотров

16:35 Два варианта газификации предложили в СКО... 181 Просмотров

16:32 "Лоб в лоб" столкнулись патрульный автомобиль и легковушка... 229 Просмотров

16:28 Трое детей попали под колеса авто близ школы в Алматы... 200 Просмотров

16:20 Елордада Қарттар күніне орай бір реттік төлем беріледі... 238 Просмотров

16:08 "Весенний верблюд нюхал рельсы и линял": очередной казус в... 208 Просмотров

15:45 Учебники в луже возмутили жителя Атырау (ВИДЕО)... 175 Просмотров

15:30 Хамитованың туыстары министр Тұрғымбаевтың сөзін жоққа... 228 Просмотров

15:30 Мошенники "обчистили" депозит клиента Halyk Bank... 195 Просмотров

15:16 Е.Есимханов: Свадьбы в Казахстане – это апофеоз... 331 Просмотров

15:15 Свадьба атырауских олигархов: 50 айфонов раздали гостям... 173 Просмотров

14:45 Дариға Назарбаевa жаңа қызметіне кірісті... 204 Просмотров

14:15 Сбежавших в Украину нужно вернуть на родину и привлечь к... 182 Просмотров

14:07 В столице временно закрыли "Байтерек"... 147 Просмотров

13:30 3,5 тысяч человек подали заявки в президентский кадровый... 196 Просмотров

13:03 Экстремизм и терроризм все еще являются частью повестки дня... 193 Просмотров

12:56 Сможет ли Акжаркын Турлыбай вернуться в Казахстан, ответили... 214 Просмотров

12:36 Материалы по Аблязову и Храпунову передадут зарубежным... 191 Просмотров

12:28 Президенту показали ванны петропавловского производства... 217 Просмотров

12:20 В Алматы вынесли приговор полковнику, сотрудничавшему с... 188 Просмотров

12:09 Осужденный в Акмолинской области зашил себе рот (ВИДЕО)... 180 Просмотров

11:54 Жанар Хамитова не совершала суицид - родные... 260 Просмотров

11:24 Внедорожник провалился под брусчатку в Актау (ВИДЕО)... 186 Просмотров

11:06 К.Токаев ознакомился с продукцией завода им. С.М. Кирова... 182 Просмотров





Опрос


«    Сентябрь 2019    »
ПнВтСрЧтПтСбВс
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
30