23 марта 2019 г.

Мы в соц сетях:

+7 705 308 0767 +7 705 308 0767



ҚАЗАҚТЫҢ ҰЛТТЫҚ ТАҒАМЫ "БЕСБАРМАҚТЫ" "АТАДӘМ" ДЕП АТАУ ҰСЫНЫЛДЫ

18 январь 2018, 1:07
Күннің суық кезінде жұрттың қуатты тағамдарға ден қоятыны белгілі. Біз, қазақтар бұл кезде етті көбірек жейміз. Ал оны бір жерлерде «ет ауқат» деп, енді бір жерде «қамыр тамақ» деп те жатады. Көбірек қолданылатын атауы – бесбармақ. Дегенмен бұл атаудың дұрыс емес екені белгілі, ол жөнінде айтылып та, жазылып та жүр, деп хабарлайды zakon.kz Замана газетіне сілтеме жасап.

Ал халқымыздың бұл ұлттық тағамын «Атадәм» деп атасақ қалай болар еді? Сөздік қорымызда «атажұрт», «атамекен», «Ата заң», «ата салт», «ата мұра», «ата-баба», «Қамбар ата», «Шопан ата», «Сексек ата» деген сияқты құлаққа жағымды атаулар жиі кездеседі емес пе? Сол сияқты, атадан келе жатқан ұлттық тағамымызға «Атадәм» деген ат қойсақ, біздіңше, жарасып-ақ кетер еді. «Алдымызға атадәм тартылды», «атадәмнен алып отырыңыз» деген сөздердің өзі-ақ құлаққа жағымды естілер еді. Өйткені оның бізге атамыздан қалған, ұрпақтан-ұрпаққа мирас болып келе жатқан дәм екені рас қой.

Таяуда қолымызға 2012-жылы Алматыдағы «Слон» баспасынан шыққан «Қазақтың этнографиялық категориялары, ұғымдары мен атауларының дәстүрлі жүйесі» деп аталатын энциклопедиялық еңбектің 2-томы түскен еді. Соны оқып отырып, ұлттық тағамымызға қатысты бүгінде архаизмге айналып кеткен көптеген деректерді ұшырастырдық.

Мысалы, онда етке қосылып пісірілетін қамырды оңтүстікте «қамыр», «күлшетай» десе, Көкшетау жақта «құлақ нан» деп, батыста – «ет наны», солтүстікте – «жұқа нан», Батыс Қазақстан облысы өңірінде – «іңкәп», еліміздің шығыс өңірінде, Қытайдағы, Монғолиядағы қазақтар арасында – «шелпек», Қарақалпақстан мен Түркіменстан қазақтарында «күртік» деп атайтыны туралы айтылыпты. Сондай-ақ «бесбармақ» деген сөздің тілдік қорымызға орыс отаршыларының кемсітіп атауымен енгені жөнінде сөз болады. Яғни оны орыс шенеуніктері ойлап шығарған екен.
Ендеше біздің неге ата дәмімізді әлі күнге дейін осы атаудан арылтқымыз келмей жүр? Оның несін қимаймыз?

Ұлттық тағамымызды «Атадәм» деп атайық, ағайын! Біздің бұл ұсыныс-бастамамызды қолдайтындар қазақ арасынан көптеп табылады деген сенімдеміз.

Бекен Елубайұлы
Просмотров материала: 2 280

Поделиться материалом


11:55 Токаев в Twitter: Поручил перенести повышение зарплат... 238 Просмотров

11:35 Қасым-Жомарт Тоқаев: Қазақстан “орыс әлемі” емес... 1 092 Просмотров

11:30 Глава государства поздравил казахстанцев с праздником Наурыз... 206 Просмотров

01:16 МАХАМБЕТШЕ про KZ (часть седьмая): Четыре Назарбаева: кто... 513 Просмотров

18:30 Земляки Елбасы гордятся им и поддерживают его... 368 Просмотров

17:51 Neoline приглашает казахстанцев отпраздновать Наурыз... 631 Просмотров

17:15 Қазақстан астанасының атауы Нұрсұлтан деп өзгерді... 939 Просмотров

17:10 Пост Токаева в Сенате заняла Дарига Назарбаева... 666 Просмотров

17:05 Фильмы про праздники и семейные традиции... 627 Просмотров

14:28 Решение принято: Астана будет переименована в Нурсултан... 820 Просмотров

13:38 Нурсултан Назарбаев удостоен звания "Халык Кахарманы" и... 842 Просмотров

12:52 Наша столица должна называться Нурсултан, - Касым-Жомарт... 733 Просмотров

12:33 Напишу книгу о Назарбаеве "глазами помощника", - Карим... 702 Просмотров

12:17 Касым-Жомарт Токаев вступил в должность Президента... 696 Просмотров

12:13 Куда переедет Нурсултан Назарбаев из Акорды... 853 Просмотров

11:36 Сахнада әнді мазақ еткен Кентал жұрттың ашуын тудырды... 587 Просмотров

11:20 В ЦИК сделали заявление о полномочиях Касым-Жомарта Токаева... 602 Просмотров

10:21 Нурсултан Назарбаев встретился с послом Китая в Казахстане... 546 Просмотров

10:13 Правительство и Нацбанк обратились к казахстанцам... 605 Просмотров

09:59 Мемлекет басшылары Назарбаевтың отставкасын қалай қабылдады... 271 Просмотров

09:26 Назарбаев сделал очень много, но за тридцать лет устает... 628 Просмотров

09:11 Сегодня на большей части Казахстана сохранится погода без... 221 Просмотров

08:57 Курс валют на 20 марта... 361 Просмотров

20:02 В мае в Алматы установят памятник Денису Тену... 399 Просмотров

19:58 Нурсултан Назарбаев остается главой Совбеза и партии Nur... 461 Просмотров

19:25 Касым-Жомарт Токаев будет временно исполнять обязанности... 788 Просмотров

19:24 Сенат төрағасы Тоқаев президент міндетін уақытша атқарады... 614 Просмотров

19:20 Нұрсұлтан Назарбаев президенттік өкілеттігін тоқтатты... 649 Просмотров

19:14 Нурсултан Назарбаев заявил о прекращении своих полномочий... 388 Просмотров

18:04 Кайрат Кожамжаров стал депутатом Сената... 359 Просмотров

17:57 Малик Мурзалин стал заместителем руководителя администрации... 344 Просмотров

17:46 Ұйғыр ауданының ауылшаруашылық көлемі 103,3 пайызды көрсетті... 330 Просмотров

17:41 Акимом Акмолинской области назначен Ермек Маржикпаев... 308 Просмотров

17:33 50 туш сайги с отпиленными рогами нашли в Карагандинской... 371 Просмотров

17:25 Жалақы жыл сайын ең кем дегенде инфляцияның деңгейінде... 417 Просмотров

17:14 Сегодня в 19:00 Нурсултан Назарбаев выступит с обращением к... 518 Просмотров

17:07 Алдағы 10 жылда «Қазпошта» бөлімшелері болмауы мүмкін -... 285 Просмотров

16:52 Фотовыставка памяти Дениса Тена пройдет в Японии... 312 Просмотров

15:31 За что арестовали главу Комитета по водным ресурсам... 179 Просмотров

13:32 Әлеуметтік көмектің мөлшері 50 500 теңгеге дейін көбейетін... 353 Просмотров





Опрос


«    Март 2019    »
ПнВтСрЧтПтСбВс
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031