18 января 2019 г.

Мы в соц сетях:

+7 705 308 0767 +7 705 308 0767



ҚАЗАҚТЫҢ ҰЛТТЫҚ ТАҒАМЫ "БЕСБАРМАҚТЫ" "АТАДӘМ" ДЕП АТАУ ҰСЫНЫЛДЫ

18 январь 2018, 1:07
Күннің суық кезінде жұрттың қуатты тағамдарға ден қоятыны белгілі. Біз, қазақтар бұл кезде етті көбірек жейміз. Ал оны бір жерлерде «ет ауқат» деп, енді бір жерде «қамыр тамақ» деп те жатады. Көбірек қолданылатын атауы – бесбармақ. Дегенмен бұл атаудың дұрыс емес екені белгілі, ол жөнінде айтылып та, жазылып та жүр, деп хабарлайды zakon.kz Замана газетіне сілтеме жасап.

Ал халқымыздың бұл ұлттық тағамын «Атадәм» деп атасақ қалай болар еді? Сөздік қорымызда «атажұрт», «атамекен», «Ата заң», «ата салт», «ата мұра», «ата-баба», «Қамбар ата», «Шопан ата», «Сексек ата» деген сияқты құлаққа жағымды атаулар жиі кездеседі емес пе? Сол сияқты, атадан келе жатқан ұлттық тағамымызға «Атадәм» деген ат қойсақ, біздіңше, жарасып-ақ кетер еді. «Алдымызға атадәм тартылды», «атадәмнен алып отырыңыз» деген сөздердің өзі-ақ құлаққа жағымды естілер еді. Өйткені оның бізге атамыздан қалған, ұрпақтан-ұрпаққа мирас болып келе жатқан дәм екені рас қой.

Таяуда қолымызға 2012-жылы Алматыдағы «Слон» баспасынан шыққан «Қазақтың этнографиялық категориялары, ұғымдары мен атауларының дәстүрлі жүйесі» деп аталатын энциклопедиялық еңбектің 2-томы түскен еді. Соны оқып отырып, ұлттық тағамымызға қатысты бүгінде архаизмге айналып кеткен көптеген деректерді ұшырастырдық.

Мысалы, онда етке қосылып пісірілетін қамырды оңтүстікте «қамыр», «күлшетай» десе, Көкшетау жақта «құлақ нан» деп, батыста – «ет наны», солтүстікте – «жұқа нан», Батыс Қазақстан облысы өңірінде – «іңкәп», еліміздің шығыс өңірінде, Қытайдағы, Монғолиядағы қазақтар арасында – «шелпек», Қарақалпақстан мен Түркіменстан қазақтарында «күртік» деп атайтыны туралы айтылыпты. Сондай-ақ «бесбармақ» деген сөздің тілдік қорымызға орыс отаршыларының кемсітіп атауымен енгені жөнінде сөз болады. Яғни оны орыс шенеуніктері ойлап шығарған екен.
Ендеше біздің неге ата дәмімізді әлі күнге дейін осы атаудан арылтқымыз келмей жүр? Оның несін қимаймыз?

Ұлттық тағамымызды «Атадәм» деп атайық, ағайын! Біздің бұл ұсыныс-бастамамызды қолдайтындар қазақ арасынан көптеп табылады деген сенімдеміз.

Бекен Елубайұлы
Просмотров материала: 2 003

Поделиться материалом


11:12 Казахстанский борец получит медаль за Олимпиаду-2012... 30 Просмотров

10:55 В МВД прокомментировали информацию о вознаграждении за... 68 Просмотров

10:15 Произошла утечка более 700 миллионов адресов электронной... 64 Просмотров

10:14 Томирис Байсафаның анасы Путиннен көмек сұрап хат жазды... 76 Просмотров

10:10 Қостанай облысында әкімнің қолынан пәтер кілтін алғандар ол... 90 Просмотров

10:02 Асанәлі Әшімов полицейдің ақшасын алып қойды... 97 Просмотров

09:55 В Минобразования раскрыли подробности январского ЕНТ... 100 Просмотров

09:35 За взятку задержан аким одного из районов Акмолинской... 126 Просмотров

09:26 Курс валют на 18 января... 64 Просмотров

09:18 Прогноз погоды на 18 января... 102 Просмотров

20:54 Финская школа: 5000 евро зарплата учителя и никаких "тупых"... 748 Просмотров

20:30 Куда уходят деньги? Огласите весь список, господа!... 308 Просмотров

18:20 Түркістан облысында кішкентай қызға азғындық жасамақ болған... 450 Просмотров

18:07 Денис Теннің анасы сот үкімінен кейін басқа есіктен шығып... 2 353 Просмотров

18:00 Дайджест макроэкономических событий: колоссальный удар по... 262 Просмотров

17:53 Еженедельный обзор сырьевого рынка: Торговый оптимизм... 289 Просмотров

17:40 Частный вертолет разбился в Алматы... 471 Просмотров

17:31 Денис Тенді өлтіргендерге сот үкімі шықты... 396 Просмотров

17:21 Приговор вынесли обвиняемым в убийстве Дениса Тена... 469 Просмотров

17:11 Непривитые от кори дети заболевают в Атырауской области... 584 Просмотров

16:50 Известного врача насмерть сбили в Уральске... 523 Просмотров

16:26 Опыт РК по созданию интеллектуальных школ намерены перенять... 295 Просмотров

15:31 Министр Касымов раскрыл подробности нападения браконьеров... 325 Просмотров

15:24 Ендігі Қазақстанда балаларға Манту сынамасын салмайды... 268 Просмотров

15:11 С иностранцами может произойти что угодно, — спасенная... 478 Просмотров

15:10 На фельдшера скорой помощи напали с ножом в Астане... 140 Просмотров

14:27 Асанәлі Әшімовтің әйелі актердің өміріндегі ең қиын күнді... 180 Просмотров

13:56 70-летний «телефонный террорист» почти час держал в... 210 Просмотров

13:46 Предмет «Основы ЗОЖ» предложили ввести в казахстанских... 166 Просмотров

13:35 Курят, пьют и ведут половую жизнь: детский омбудсмен... 179 Просмотров

12:55 Депутат предложил ввести налог для скупщиков металлолома... 184 Просмотров

12:43 Сдали подельники: установлены личности браконьеров, убивших... 422 Просмотров

12:37 Громкое поражение Мэй укрепляет фунт стерлингов... 83 Просмотров

12:32 Сборка вертолётов будет налажена в Казахстане... 153 Просмотров

12:02 Вкладчики Эксимбанка получат свои деньги через Казпочту... 168 Просмотров

11:28 Астаналық шенеуніктердің жалақысы 330 мың теңгеге өсті... 169 Просмотров

11:27 Люди опасаются выходить на улицу: в поселке Енбек... 190 Просмотров

11:03 Казахстан и Таджикистан планируют усилить сотрудничество в... 187 Просмотров

10:29 Денис Теннің өліміне күдікті Толыбаева сотқа дейін өзін... 455 Просмотров

10:28 Как получить 10 соток под ИЖС. Советы юриста... 248 Просмотров





Опрос


«    Январь 2019    »
ПнВтСрЧтПтСбВс
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
28293031