19 июня 2019 г.

Мы в соц сетях:

+7 705 308 0767 +7 705 308 0767



ҚАЗАҚТЫҢ ҰЛТТЫҚ ТАҒАМЫ "БЕСБАРМАҚТЫ" "АТАДӘМ" ДЕП АТАУ ҰСЫНЫЛДЫ

18 январь 2018, 1:07
Күннің суық кезінде жұрттың қуатты тағамдарға ден қоятыны белгілі. Біз, қазақтар бұл кезде етті көбірек жейміз. Ал оны бір жерлерде «ет ауқат» деп, енді бір жерде «қамыр тамақ» деп те жатады. Көбірек қолданылатын атауы – бесбармақ. Дегенмен бұл атаудың дұрыс емес екені белгілі, ол жөнінде айтылып та, жазылып та жүр, деп хабарлайды zakon.kz Замана газетіне сілтеме жасап.

Ал халқымыздың бұл ұлттық тағамын «Атадәм» деп атасақ қалай болар еді? Сөздік қорымызда «атажұрт», «атамекен», «Ата заң», «ата салт», «ата мұра», «ата-баба», «Қамбар ата», «Шопан ата», «Сексек ата» деген сияқты құлаққа жағымды атаулар жиі кездеседі емес пе? Сол сияқты, атадан келе жатқан ұлттық тағамымызға «Атадәм» деген ат қойсақ, біздіңше, жарасып-ақ кетер еді. «Алдымызға атадәм тартылды», «атадәмнен алып отырыңыз» деген сөздердің өзі-ақ құлаққа жағымды естілер еді. Өйткені оның бізге атамыздан қалған, ұрпақтан-ұрпаққа мирас болып келе жатқан дәм екені рас қой.

Таяуда қолымызға 2012-жылы Алматыдағы «Слон» баспасынан шыққан «Қазақтың этнографиялық категориялары, ұғымдары мен атауларының дәстүрлі жүйесі» деп аталатын энциклопедиялық еңбектің 2-томы түскен еді. Соны оқып отырып, ұлттық тағамымызға қатысты бүгінде архаизмге айналып кеткен көптеген деректерді ұшырастырдық.

Мысалы, онда етке қосылып пісірілетін қамырды оңтүстікте «қамыр», «күлшетай» десе, Көкшетау жақта «құлақ нан» деп, батыста – «ет наны», солтүстікте – «жұқа нан», Батыс Қазақстан облысы өңірінде – «іңкәп», еліміздің шығыс өңірінде, Қытайдағы, Монғолиядағы қазақтар арасында – «шелпек», Қарақалпақстан мен Түркіменстан қазақтарында «күртік» деп атайтыны туралы айтылыпты. Сондай-ақ «бесбармақ» деген сөздің тілдік қорымызға орыс отаршыларының кемсітіп атауымен енгені жөнінде сөз болады. Яғни оны орыс шенеуніктері ойлап шығарған екен.
Ендеше біздің неге ата дәмімізді әлі күнге дейін осы атаудан арылтқымыз келмей жүр? Оның несін қимаймыз?

Ұлттық тағамымызды «Атадәм» деп атайық, ағайын! Біздің бұл ұсыныс-бастамамызды қолдайтындар қазақ арасынан көптеп табылады деген сенімдеміз.

Бекен Елубайұлы
Просмотров материала: 2 596

Поделиться материалом


20:37 О непраздном вопросе бытия... 250 Просмотров

18:31 Ахмет БАЙТУРСЫНОВ. Казахские приметы и пословицы... 355 Просмотров

18:04 В Риддере ВКО многодетные семьи получили квартиры... 218 Просмотров

18:02 Подозреваемый в хищениях Ербол Омаров уволился две недели... 332 Просмотров

17:55 Конные полицейские патрулируют дачи Петропавловска... 214 Просмотров

17:41 Аскар Жумагалиев назначен министром цифрового развития... 220 Просмотров

17:16 В сети появилось видео драки полицейских в Уральске... 250 Просмотров

16:58 Больше половины казахстанских больниц изношены... 254 Просмотров

16:48 Село Калачи, в котором больше никто не "спит"... 250 Просмотров

16:16 На солиста "Дос-Мукасан" Мурата Кусаинова завели уголовное... 299 Просмотров

16:15 Квартиры на территории ЭКСПО продались за три дня... 251 Просмотров

16:08 Следует предметно изучить ситуацию вокруг строительства LRT... 270 Просмотров

16:07 Электронная система оценки состояния водителей появится в... 231 Просмотров

15:52 "Крис-П" запрещен в городах и селах - МВД... 261 Просмотров

15:52 Глава "КазАвтоЖол" в Мангистау подозревается в хищении... 270 Просмотров

15:43 Айтыс ұйымдастырушылары Ринатты айтыстан алуды сұрады –... 769 Просмотров

15:32 Шестеро казахстанских детей из многодетных семей поедут на... 304 Просмотров

14:26 Чем будет заниматься новый советник президента... 179 Просмотров

14:08 Повышение зарплат: сколько денег будут получать бюджетники... 223 Просмотров

13:42 С 19 июня на дорогах РК вводится дифференцированный тариф... 174 Просмотров

13:31 Рейтинг по итогам ЕНТ не нужен, - министр образования и... 307 Просмотров

13:19 ОСМС опробуют в Карагандинской области... 186 Просмотров

13:14 Аномальные дожди привели к подтоплению в Павлодаре... 176 Просмотров

13:14 Данияр Джумадилов о стрит-фуде: Не все так весело... 230 Просмотров

13:03 Врачи ВКО за год выполнили почти 120 тысяч новых... 73 Просмотров

12:32 Выпускники не должны ждать ЕНТ под палящим солнцем, - глава... 2 831 Просмотров

12:32 "Не травмировать детей": Глава СКО потребовал не переходить... 191 Просмотров

12:14 В Казахстане разработана трехуровневая система медицинского... 206 Просмотров

12:04 Во время митингов были задержаны 4 тысячи человек - МВД... 212 Просмотров

11:49 Объявлен конкурс на лучший проект гостиницы на Алаколе... 184 Просмотров

11:42 Туристік агенттік шәй беріп, елордалықтарды 13 милионн... 201 Просмотров

11:42 Таксисты-убийцы: стали известны детали нападения на... 172 Просмотров

11:34 Планируем создать мониторинговые группы с участием НПО и... 453 Просмотров

11:30 Кумар Аксакалов переназначен акимом Северо-Казахстанской... 177 Просмотров

11:24 Митинги 9-12 июня: пострадали более 300 полицейских... 232 Просмотров

11:18 Антикоррупционщики ВКО приглашают на митинг... 273 Просмотров

10:37 В Казахстане выросли объемы производства нефтепродуктов... 149 Просмотров

10:02 Местные бюджеты пополнились на рекордную сумму... 170 Просмотров

09:43 «Приемная на дороге» - безопасность на дороге, прежде всего... 175 Просмотров

09:42 Я солдат, я на службе. Куда пошлют, там и работаю, -... 211 Просмотров





Опрос


«    Июнь 2019    »
ПнВтСрЧтПтСбВс
 12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930