Мы в соц сетях:

  • Matritca.kz в Facebook
  • Matritca.kz в Вконтакте
  • Matritca.kz в Twitter
Чего ждали финансисты в июле 2017 года?

Чего ждали финансисты в июле 2017 года?...

Почему реформы МОН вызывают скандалы?!

Почему реформы МОН вызывают скандалы?!...

Политика – это перепачканная в дерьме экономика

Политика – это перепачканная в дерьме экономика...

«Терра-инкогнито» в Красной Книге Казахстана

«Терра-инкогнито» в Красной Книге Казахстана...

Электоральный Кыргызстан: А кандидаты кто?

Электоральный Кыргызстан: А кандидаты кто?...

Следователь не боится прокурора?

Следователь не боится прокурора?...

Кому выгодно большое количество грантов?!

Кому выгодно большое количество грантов?!...

Регионы
Казахстана

Темы:


БАНКТІҢ ҚАҢСЫҒЫ - ХАЛЫҚТЫҢ ТАҢСЫҒЫ...

11 августа 2017, 11:58
БАНКТІҢ ҚАҢСЫҒЫ - ХАЛЫҚТЫҢ ТАҢСЫҒЫ...
Ұлттық банк осыдан 15 жыл бұрынғы бір шешімінің күшін жойыпты. Яғни қаржылық топтарға есімі белгілі Нұржан Сұбханбердинге 2002 жылы «Казкоммерцбанктің» акцияларының ірі көлемдегі иесі болуға берген рұқсатын қайтарып алыпты.

Кейінгі кезде қолдан-қолға көшіп, әбден мазасы қашқан бірегей қаржылық институтын о баста аяқтан тұрғызған тұлғаға қатысты құжат неліктен енді қайта қаралып жатыр? Меніңше, оның өзіндік бір себебі бар.

«Казкоммерцбанк» секілді іргелі қаржы ұйымының төңірегіндегі өзгерістердің шын мән-мазмұнын көзі ашық ағайын білетін болар: қысқа қайырып, бір сөзбен айтқанда, билікке талас банктер таласымен сырт көзге түсе бастады. Мұндай шешімдер биліктің ұшар басында шешілетіні айтпаса да түсінікті. Яғни банк сияқты нарықтық құрылымның тіршілігі саяси күрестің мүдделеріне тәуелді болып қалды.

Ал Сұбханбердинге қатысты құжаттың өз күшін жоюы пострақышев (посттасмағамбетов деп те оқи беріңіз!) жағдайындағы банктің алдағы жолы нақты анықталмағанын, биліктің екі ойлы болып жүргенін көрсетсе керек. Сұбханбердин банк төріне қайта шығуы әбден мүмкін деген сезік болса керек. Енді, міне, саяси шешім қабылданған сыңайлы.

Меніңше, ресми баспасөз көңіл аудармайтын осы шағын дерек айрықша талдауға сұранып тұр.

Экономикамыз олигархтық сипат алып, кешеге дейін жалпыхалықтық болып саналған шикізат, жердің асты-үсті байлығы бір күнде қалталы топтардың қолына тұтасымен өтіп кетті. Олар миллиардтаған қаржыға кенелді. Сосын сол қыруар ақшаны орналастыратын жер іздеді. Қаржыны басқа біреудің қолына сеніп тапсырайын десе, ертең не болары белгісіз. Оның үстіне қаржы кез келген уақытта қолжетімді жерде болуы тиіс. Міне, осыдан келіп әр қалталы әрі билікке жақын тұлға банк аша бастады.

Естеріңізде болса, 90-жылдардың ортасынан бастап бізде банктер жауыннан кейінгі саңырауқұлақтай қаптап, екінің бірі банкир атанды емес пе?!
Банк үшін табыс табудың жолы да оп-оңай екен: сыртқы нарықтан азғана пайызбен қарыз алып, оны еселеген пайызбен елге үлестіріп, қып-қызыл ақша тапты. Қазіргі банкирлер ренжімей-ақ қойсын: біздегі банк бизнесінің басты ұстыны әлі күнге дейін осы болып тұр.

Әрине, шетелден алған қаржыны жаратудың басқа да, өркениетті әрі заманауи жолдары бар. Бірақ біздің банктер оған аса көп бас ауыртпады, сол баяғы – арзан қарызды қымбат несие берумен жауып, үстінен пайда табу – сүрлеуімен жүре берді. Ол несие ұзақ мерзімді әрі нақты өндірісті қаржыландыруға салынбай, қысқа мерзімді сауда-саттық немесе күнделікті тұтынушылық сипат алып кетті. Мұндай жағдайда экономика алысқа бармайтыны белгілі еді.
Кейін ол банктердің дені банкротқа ұшырап, із-түзсіз (шоттарындағы қаржысыз!) жоғалып, көзден ғайып болды.

Нәтижесінде бюджет «еміп» аман қалған банктердің «элиталық» тізімі жасалды. Мемлекет жеке банктерге (!) ауық-ауық миллиардтаған доллар салып жатты. Ашық айтқанда, бұл жеке адамдарға берілген жәрдем ғой.

Қарапайым халық мұқтаж дүниеге азғантай қаржы бөлуге қатты қиналатын үкімет мемлекеттен миллиардтаған долларды оңай алатын банктердің артында кім тұрғанын, әрине, жақсы білді. Оларды бірақ халықтан жасыра алмады. Халықаралық қаржылық терминологияда «түпкілікті бенефициар» деген термин бар. Ол – ресми түрде бір адамның атына жазылған банк (не басқа қаржы, ұйым не мүлік) жеме-жемге келгенде кімдікі екенін анықтап беретін ұғым. Сөйтіп, сол бенефициарлар биліктің өз адамдары боп шығып жатыр. Осыдан келіп біздегі банк жүйесі биліктің сойылын соғушы, оған кіріптар құбылыс боп қалыптасты.
Билік пен оның айналасындағылардың банкке әуестігінің экономикалық себептен бөлек, тағы да бір реті бар. Оның аты – саясат, билік үшін талас.
Совет идеологиясы «дүниежүзілік пролетариаттың көсемі» атаған Ульянов (Лениннің) өзі революция жасар алдында «банк, поштамт, телеграф пен вокзалдарды басып алу» қажеттілігін айтқан жоқ па? Осы классикалық тұжырым қазір де өзекті әрі көкейкесті.

Біздегі олигархтар тағдырлары шешілер бір сілкіністің алдында тұр емес пе? Осы тұста олар банк сияқты қаржылық құрылымдарды өз қолыңда ұстап тұрғанды жөн көреді. Міне, Қазақстандағы банк жүйесінің ішкі этимологиясы мен генеалогиясы осындай.

Не істеу керек?

Екінші деңгейдегі банктерді ағымдағы саяси бәсеке мен тартыстан тәуелсіз ету керек. Олар билікке жақын адамдардың ойыншығы болмауы тиіс. Банктер биліктің нұсқауынсыз, таза нарық заңдарымен өмір сүруі шарт. Сонда ғана олар бюджетке тас кенедей жабыспай-ақ өз күнін өзі көріп, экономиканы шынымен қаржыландырып, дағдарыс сайын тәлтіректемей, масылдықтан арылып түзу жүретін болады.

Әміржан Қосанов

Дереккөз: Жас Алаш
Просмотров: (127), комментариев:(0)

Поделиться материалом


13:51 "Полицейская поножовщина" в Таразе: подполковник Умбеталиев... 229 Просмотров 0 Комментариев

13:35 Нурсултан Назарбаев осмотрел пахотные земли в Акмолинской... 114 Просмотров 0 Комментариев

13:20 Марк Цукерберг объявил об уходе в декретный отпуск... 108 Просмотров 0 Комментариев

13:13 Гибель жены и детей полицейского в ВКО потрясла весь... 405 Просмотров 0 Комментариев

12:44 «Крыше» нефтяного ОПГ в Актобе грозит 7 лет колонии... 214 Просмотров 0 Комментариев

11:57 70-летний юбилей отмечает город Курчатов... 113 Просмотров 0 Комментариев

11:50 "Обкуренный" водитель насмерть сбил девушку в Костанайской... 172 Просмотров 0 Комментариев

11:38 Джохара Утебекова хотят лишить лицензии... 104 Просмотров 0 Комментариев

10:40 В Алматы временно перекроют улицу Толе би... 166 Просмотров 0 Комментариев

10:34 Главу скандально закрытого туроператора Travelsystem... 118 Просмотров 0 Комментариев

10:25 Эрос Рамазотти спел с полицейским в Астане (ВИДЕО)... 152 Просмотров 0 Комментариев

10:19 Выпускники детдомов Актюбинской области могут остаться... 119 Просмотров 0 Комментариев

09:59 Нурсултан Назарбаев отметил необходимость повышения... 247 Просмотров 0 Комментариев

09:49 Свадебный кортеж устроил беспредел на дорогах Темиртау... 163 Просмотров 0 Комментариев

09:44 Кратковременные дожди ожидаются сегодня в Казахстане, лишь... 178 Просмотров 0 Комментариев

09:27 Перестрелка на границе с КР: задержаны все контрабандисты... 148 Просмотров 0 Комментариев

21:55 АСҚАР ОМАРОВ: ЖАҢҒЫРУ - ЖАҢҒЫРЫҒУ ЕМЕС... 152 Просмотров 0 Комментариев

19:14 На казахские деньги в Тбилиси и в Батуми построены шикарные... 1127 Просмотров 0 Комментариев

18:05 Жители Лесной поляны просят Асета Исекешева присоединить... 888 Просмотров 0 Комментариев

17:04 ҚАНДАЙ МАЛДЫ ҚҰРБАНДЫҚҚА ШАЛУҒА БОЛМАЙДЫ?... 218 Просмотров 0 Комментариев

16:41 АСТАНАЛЫҚТАР БАЛАЛАРЫН 300 МЫҢ ТЕҢГЕГЕ ДЕЙІН КИІНДІРУДЕ... 195 Просмотров 0 Комментариев

16:23 Родители живут по старым правилам, - педагоги объяснили... 226 Просмотров 0 Комментариев

15:48 По подозрению в хищении 32 миллионов тенге арестована... 205 Просмотров 0 Комментариев

15:27 ҚАЗАҚСТАНДА ӨНЕРКӘСІП ҚАЛДЫҚТАРЫНЫҢ МӨЛШЕРІ АРТЫП БАРАДЫ... 73 Просмотров 0 Комментариев

15:16 МИД: Среди пострадавших от теракта в Барселоне казахстанцев... 156 Просмотров 0 Комментариев

15:07 Право на ошибку в декларации о доходах дадут кандидатам на... 183 Просмотров 0 Комментариев

14:50 Четверых детей госпитализировали после ДТП в Алматы... 316 Просмотров 0 Комментариев

14:31 САРАЙШЫҚ ШАҺАРЫ АШЫҚ АСПАН АСТЫНДАҒЫ МҰРАЖАЙҒА АЙНАЛУЫ... 76 Просмотров 0 Комментариев

13:50 АҚТӨБЕДЕ ЛАГЕРДЕ ДЕМАЛЫП ЖАТҚАН БАЛАЛАР ЖҰҚПАЛЫ АУРУХАНАҒА... 129 Просмотров 0 Комментариев

13:32 Центризбирком РК предлагает внести изменения в закон о... 199 Просмотров 0 Комментариев

13:14 Жители Актобе усмотрели в свежевыкрашенном доме пропаганду... 235 Просмотров 0 Комментариев

13:01 В РК сокращается количество молодежи на рынке труда... 174 Просмотров 0 Комментариев

12:55 АСТАНА МАҢЫНДАҒЫ ОРМАНДЫ АЛҚАПТАН АДАМ МҮРДЕСІ ТАБЫЛДЫ... 59 Просмотров 0 Комментариев

12:40 Про волновой принцип действия законодательства... 131 Просмотров 0 Комментариев

12:08 ҚАЗАҚ ТІЛІ КІМГЕ КЕРЕК?!... 185 Просмотров 0 Комментариев

11:49 ҚАЗАҚСТАНДЫҚТАРДЫҢ АРАСЫНДА АДАМ ӨЛТІРУ ФАКТІЛЕРІ НЕГЕ... 114 Просмотров 0 Комментариев

11:48 Родители возмутились из-за слов "лайкать" и "пиарить" в... 434 Просмотров 0 Комментариев

11:42 Нурсултан Назарбаев выразил соболезнования Королю Испании в... 166 Просмотров 0 Комментариев

11:42 Гюлен предупредил добровольцев движения Хизмет о новом... 236 Просмотров 0 Комментариев

11:18 Карагандинский "Шахтер" выставят на торги за тысячу тенге... 126 Просмотров 0 Комментариев









Опрос


«    Август 2017    »
ПнВтСрЧтПтСбВс
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
28293031