5 июля 2022 г.

Мы в соц сетях:



Тоқаев ОДКБ-ның бітімгерлік ұйымға трансформациялануын қалайтынын жіткізді - Мұхтар Түменбай

Тоқаев ОДКБ-ның бітімгерлік ұйымға трансформациялануын қалайтынын жіткізді - Мұхтар Түменбай
ҰҚШҰ (ОДКБ) саммиты жайлы бірер ойыммен бөліссем деп едім. Бірден айтайын, саммит суреттеріне қарап бал аша алатын өнерім жоқ.

Осындағы көп адам ОДКБ жиынынан түсірілген суреттерге қарап ондағы атмосфераның біршама салқын болғанын болжады. Рас, солай болған болар. Оған себеп те жоқ емес. Жабық есік форматында өткен мемлекет басшыларының кездесуінде не әңгіме болғаны беймәлім. Десе де, көпшілік алдында жасалған ресми мәлімдемелердің өзін мұқият тыңдасаң көп нәрсені аңғаруға болады.

Біріншіден, ұйымның 20 жылдық тарихында алғаш рет оған мүше елдердің позициялары әркелкі екені анық байқалды. Басқасы-басқа, мемлекет басшыларының ұйымның басты міндеттері мен мақсаттарын түсінуде көзқарастары алшақ болып шықты. Мәселен Белоруссия Президенті үнемі ОДКБ-ны НАТО-мен, ЕуроОдақпен салыстырып, ұйымды соларға қарсы күштік одақ ретінде көрсеткісі келді. Тіпті мүше елдер ұйымдық қатаң тәртіпке бағынуы тиіс деп соқты. (оның қолтығына кім су бүркіп отырғанын тек болжай аламыз). Ал Қазақстан тарапы керісінше, ОДКБ БҰҰ сияқты әлемнің бейбіт дамуын қолдайтын ұйымдармен бірлесуі керек деп санайтынын анық айтты. Армения Азербайжанмен соғыста ұйым тарапынан қолдау көрмедік деген өкпесін жасырып қалмады. Тәжікістан мен Қырғызстанның өз арасында бұрыннан келе жатқан шекаралық кикілжіңі бар. Бір сөзбен, әрқайсысы байтал түгіл бас қайғы болып отырған кезге тап болды бұл саммит.
Бүкіл Ресей бұқаралық ақпарат құралдары Ұжымдық Қауіпсіздік Шарт ұйымын кәдімгідей мызғымас күш ретінде көрсеткісі келгенімен, мемлекет басшыларының көзқарастарындағы мұндай алшақтық ұйымның ішкі тұрақсыздығын байқатады.

Екіншіден, Кей отандық саясатшылар Ресей ҰҚШҰ мүшелеріне, оның ішінде нақты біздерге, Украинамен арасындағы жанжалына қатысу жөнінде ұсыныс жасаған жоқ, ол да олжа деп бағалап отыр. Олай болса, бұл саммитті ұйымдастырудың және оны дәл Мәскеуде өткізудің не қажеттігі болды? Кімге керек болды мұндай декоративтік спектакль?

Оның жалғыз себебі бар. Кремль, АҚШ пен НАТО-ға "менің де одақтастарым бар, менің де өз әскери блогым дайын" деген сес көрсетпекші болды. Алайда, қарсыластарына арналған бұл месседж тиісті нәтижесін бермеді. Және оған себепкер болған Тоқаев. Өзінің мәлімдемесінде Қазақстан Президенті бүгінгі таңда басты назарды батысқа емес, оңтүстіктегі Ауғаныстан аймағына аудару қажет деуі Мәскеу мен Минскінің қолда бар картасын шатастырып жіберді. Мұндай мәлімдеме жасауға Тоқаевты тек қаңтар оқиғасы итермелеген жоқ. Осыдан біраз бұрын АҚШ Ауғанстан мемлекетінен өз әскерлерін ерікті түрде шығарып әкетті, сөйтті де елдегі билікті талибтерге қолдан қолға ұстатқандай етіп беріп кетті. АҚШ-тың бұл қадамы Орта Азия елдерінің оңтүстік шекараларының тұрақсыз аймаққа айналуына септесті. Қалыптасқан жағдай жалғыз бізді емес, ең алдымен Тәжікістан мен Қырғызстанды мазалауы тиіс. Сондықтан да, бұл жерде Тоқаев өзінің ғана емес, оңтүстік көршілеріміздің де ұстанымын білдірді деуге болады.

Үшіншіден, содан кейінгі оның ОДКБ, аймақтық қауіпсіздік ұйымы ретінде БҰҰ сияқты ұйымдармен бірлесе, ақылдаса отырып жұмыс істегені дұрыс дегені тіпті бәрін тығырыққа тіреген сыңайлы. Мұндайды әсіресе Ресей мен Белоруссия тарапы күтпеді. Жиынға қатысқан ешбір тарап бұған не қарсымыз, не қолдаймыз деп жауап бере алмай да қалды. Тоқаевтың бұл мәлімдемесі шын мәнісінде түбегейлі бетбұрыстық ұсыныс болды десем артық айтпаймын. Себебі әу баста ОДКБ, белгілі бір мемлекеттерге ықпал ететін күш ретінде емес, тек аймақтық ішкі қауіпсіздікті қамтамасыз ететін ұйым болып құрылған болатын. Оны енді НАТО-ға қарсы күш ретінде көрсету дұрыс емес, біздің арамызда ондай уағдаластық жоқ деген ой жатыр Тоқаевтың сөзінің ар жағында. Ол ОДКБ-ның саяси-әскери ұйымнан бітімгерлік ұйымға трансформациялануын қалайтынын жіткізді. Бұл сөздер де батыстағы естір құлақтарға анық жеткен болар.

Журналист Мұхтар Түменбайдың желідегі жазбасы
Автор: Мұхтар Түменбай -
Тоқаев ОДКБ-ның бітімгерлік ұйымға трансформациялануын қалайтынын жіткізді - Мұхтар Түменбай
Просмотров материала: 526

Поделиться материалом


09:50 Каспийде жер сілкінісі тіркелді... 18 Просмотров

09:39 БҚО-да су қоймасы құрғап қалды... 36 Просмотров

09:35 Бурабайда 19 жастағы жігіт таудан құлап кетті... 44 Просмотров

09:16 Шығыс Қазақстан облысында 4 демалыс үйін шарпыған өрт... 60 Просмотров

09:00 Атырау университетіне қатысты монополияға қарсы тергеу... 43 Просмотров

08:43 Атырауда қатты жел перзентхананың шатырын ұшырып кетті... 70 Просмотров

08:25 5 шілдеде ел аумағының басым бөлігінде күн жаңбырлы болады... 57 Просмотров

08:03 Елордада сауда үйлерінің бірінде қарулы ер адам әйелін... 73 Просмотров

07:48 Павлодар облысында өзіне қарамай қойған қыздың ата-анасын... 181 Просмотров

07:26 Мамандар денсаулыққа білдірмей зиян тигізетін үш әдеттің... 61 Просмотров

07:01 Елге кіре алмай шекарада жатқан отандастарымыз видео үндеу... 64 Просмотров

18:01 В Акмолинской области открылся первый инклюзивный... 245 Просмотров

17:44 Е.Тугжанов: Госорганы должны постоянно анализировать риски... 298 Просмотров

17:29 Алматы в "желтой" зоне: Главный санврач города подписал... 326 Просмотров

17:17 Проект Европейского Союза и МТЦ Ready4Trade запустил... 338 Просмотров

16:58 Летние каникулы с IVI... 320 Просмотров

16:39 Реабилитацию «особенных» детей проводит Центр раннего... 297 Просмотров

16:01 Төрт гарнизонда 825 млн теңгенің мүлкі мен қорғаныс... 320 Просмотров

15:48 Құрбан шалу рәсімін қашықтан өткізуге арналған сайт ашылды... 388 Просмотров

15:39 Походы в магазин облегчают кошелек казахстанцев за месяц на... 303 Просмотров

15:29 Қазақстанда жыл басынан бері 9,5 мың интернет-алаяқтық... 336 Просмотров

15:25 Қорғаныс министрі Жаркент гарнизонында болды... 331 Просмотров

15:20 Токаев поговорил по телефону с президентов Узбекистана... 331 Просмотров

15:10 Елімізде былтыр 50 мыңға жуық отбасы ажырасып кетті –... 375 Просмотров

15:05 21 нарколабораторию ликвидировали в Казахстане... 314 Просмотров

14:57 Ерлан Қошанов: Бізге тұрақты, әділ және болжамды салық... 323 Просмотров

14:37 Нүкістегі тәртіпсіздіктер салдарынан 18 адам көз жұмды –... 197 Просмотров

14:21 Қарағандыда қатты желдің салдарынан тұтанған өртті сөндіру... 251 Просмотров

14:09 Елімізде адам саудасына қатысты қылмыстар 19% азайған... 172 Просмотров

12:56 Тоғжанов балаларды мектепке дайындау туралы: Бағаның өсуіне... 366 Просмотров

12:42 Тоқаевқа заңсыз берілген жерлерді мемлекетке қайтару... 221 Просмотров

12:34 Бетперде тағуды бастауымыз қажет - Тоғжанов... 481 Просмотров

12:30 4 шілдеде Жер Күннен алыстайды... 205 Просмотров

12:10 Алматыдағы ірі сауда орталығына тағы бомба қойылды... 222 Просмотров

11:55 Павлодарда темекі бермеген ер адамды жасөспірімдер ұрып... 232 Просмотров

11:51 Елімізде бір жылда 2,4 млн тонна ластаушы заттар шығарылды... 210 Просмотров

11:46 Қарақалпақстандағы наразылықтар – Нүкіс әуежайында... 235 Просмотров

11:20 Жыл басынан бері қанша этникалық қазақ қандас мәртебесін... 250 Просмотров

11:09 Алматылық азамат таксиде белгісіз жағдайда қайтыс болды... 254 Просмотров

10:48 + 38 градус. Алматы облысында ескерту жасалды... 215 Просмотров





Опрос


«    Июль 2022    »
ПнВтСрЧтПтСбВс
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031