24 мая 2022 г.

Мы в соц сетях:



Тағы бір мемлекеттік төңкеріс жасау әрекеті болуы әбден мүмкін

21 январь 2022, 16:20
Тағы бір мемлекеттік төңкеріс жасау әрекеті болуы әбден мүмкін
Қаңтар қырғыны қабырғамызды қайыстырып, азат күнде 225 адам ажал құшты. Дәл осы жағдайдан кейін елімізде бірқатар үлкен өзгерістер орын алуда. “Адырна” тілшісі саясаткер Әміржан Қосановпен осы тақырып жайында әңгіме өрбітті.

-Елімізде орын алған соңғы жағдайлар “Жаңа Қазақстанды” құруға қаншалықты септігін тигізді?

-Иә, осы күндері бәріміз де абыржып қалдық! Үш ұйықтасақ, түсімізге кірмеген жағдай болды. Бейбіт Қазақстанда 225 адам қаза тапты деген не сұмдық! Оған арандаутышылар да, билік те айыпты деп санаймын!

Осындай психологиялық шок кезінде маңызды шешімдер қабылдауда асығыстық таныту да керек емес болар.

-Ескі мен жаңаның ортасында толығырақ айтқанда нақты не өзгеруі тиіс?

-«Ескі», сөзсіз, жаңаруы керек, ал «жаңа» өз талаптарын қойғанда, табанды да тегеурінді болуы керек. Бірақ, бәрі де заң аясында болуы тиіс! Әйпесе, елден, мемлекеттен айырылып қаламыз!

-Жайлы орындарды жайлаған экс-президенттің жақын-туыстары біртіндеп мансаттарынан айырылуда. Бұл ненің нышаны?


-Жаман нышан емес! Егер де бұл президент Тоқаевтың ескімен біржолата ат құйрығын кесісіп, елде осы күнге дейін үстемдік еткен бір отбасының монополиясынан құтылу мақсатындағы батыл әрекет болса, қос қолыммен қолдаймын. Бұл, сонымен бірге, екінші президенттің тұңғыш президенттің орынсыз ықпалынан құтылуының басы юолар еді. Бірақ, бір монополияның орнына өзінің, Тоқаевтың отбасы, дос-жарандары және тағы басқа жақындарының монополиясын орнату жоспары болса, оған үзілді-кесілді қарсымын!Басқа сөзбен айтқанда, бізге «екінші Назарбаев» керек емес!

-Халық қаласа хан түйесін сояды. Халықтың қалауы жүйенің, басшылықтың түбегейлі өзгеріп, әл-ауқаттың жақсаруы. Жаңа Қазақстанда жүйе өзгере ме?

-Өзгеруі тиіс! Қазір халық та өзгерді, ол өзінің конституциялық мүмкіндіктерін біледі, соларды қорғауға дайын. Террористер келді екен деп, бейбіт наразылық тоқтамайды! Тоқаевтың алдында үлкен, тарихи таңдау тұр. Не ол халық жағында боладыжәне де ондай мүмкіндігі де жоқ емес. Өйткені осы путч кезінде халықтың көкейінде жүрген көп нәрсені айтып қалды. Соның сүйспеншілігіне ие болды. Егер де ол осы толқулардан жөнді тағылым алмай, елде қалыптасқан жүйеге тек косметикалық реформа жасаймын десе, оңбай қателеседі.

-Өзіңізде кезінде президент сайлауына түстіңіз. Жалпы, ел басшысы халық басына қайғы түскенде алдыңғы қатарда жөн сілтейтін адам. Елбасымыз қайғылы қаңтар қырғыны “аяқталғаннан кейін” ел алдына күтпеген жерден шығуына не себеп?

-Оның біраз уақыттан кейін ғана өз елінің алдына шығуын, мен сол күндері бас билік ішінде болған, біз біле бермейтін құпия, жасырын келіссөздермен байланыстырам. Меніңше, қазір де сол келіссөздер жалғасуда.

Менің сайлауға қатысқаным туралы бір ауыз ғана сөз қосайын, рұқсат болса. Мен сол кезде сайлау қорытындысын мойындауымның артында «ішкі және сыртқы күштер араласып кетіп, «әр қазағым – жалғызым» құрбан болмаса», мемлекеттіктен айырылып қалмасақ» деген ойым ғана болды. Өз карьерамды ойлаған жоқпын, халқымынң амандығын ойладым. Иә, одан кейін мені біраз адам, соның ішінде радикалды оппозиция өкілдері сынады.

Шетелде жүріп, елді революциялық, төңкеріс жолымен өзгерткісі келетіндердің ел ішінде жүрген серіктестері де жоқ емес. Бәлкім, олар сол күні бір қырғын болғанын, соның арқасында билікке келуді жоспарлады ма, кім білсін (маған сондай ақпарат түсіп жатты).

Ол кездегі таңдауыма еш өкінбеймін, өйткені ел аман қалды. Ал қазіргі жойқын қырғынның кезінде қаншама бейбіт адам қырылды десеңізші! Олардың қаны біреулердің мойнына жазылмай ма?

-ОДКБ әскерінің кіруі біздегі ресейлік ықпалды қаншалықты арттыруы мүмкін? Қазақстан проресейлік болып кеткен жоқ па?

-Біздің билік баяғыдан-ақ проресейлік. Оны ешқашан да жасырған емес. ОДКБ контигентінің келіп-кетуі – соның заңды көрінісі ғана.

Әрине, 7 жарым мың ортақ шекарамыз бар көршімен ұрысуға, жанжалдасуға болмайды. Бірақ, біртіндеп, оның геосаяси ықпалынан шыға бергеніміз абзал. Әйтпесе, тағы да отар боп қаламыз.

-Президенттің қандай да бір партияда болғаны дұрыс па? Жалпы ендігі таңда “Нұр Отанның” рөлі қандай болмақ, жаңа партиялар құрылу мүмкіндгі қандай?

-Меніңше, сұрағыңыздың екі жауабы бар.

Бір жағынан, «артық қыламыз деп, тыртық қылу» – ел болашағы үшін аса қауіпті. «Нұротанды» жек көреміз деп, партиялық жүйені мансұқ етуге болмас. Бірақ, менің ойымша, отыз жыл бойғы жүйені қолдап келген «Нұротанның» қазіргі функцонерлері елбасы секілді зейнетке не басқа жұмысқа (мемлекеттік қызметке емес!) кетуі керек! Бір палаталы парламентке көшу керек, сол кезде Сенатта отырған барша зейнеткерлер өз орнын табады.

Екіншіден, екі жылдан кейін кезекті президент сайлауы болуы тиіс. Тоқаев не шешім қабылдайды? Екінші мерзімге бара ма? Бармаса, өз мақсаттасын ұсына ма? Ал оның бәрі үшін партия керек, өйткені біздің заңнама сондай. Жаңа партия құрып, оны сайлауларға дейін аяққа тұрғыза ала ма? Байлығынан, қызметінен айырылып жатқан ықпалды кландар мен тұлғалар Тоқағвқа қарсы майдан ашпай ма? Осы тұрғыдан алғанда, тағы бір мемлекеттік төңкеріс жасау әрекеті болуы әбден мүмкін!

Өз басым, қаңтар басынан Тоқаев айта бастаған мықты сөздерді Қазақстан оппозициясы талай жылдан бері айтып келеді деп санаймын. Қолынан келсе, сол күштерге арқа сүйесін. Бірақ, өз басым ондай фантастикалық сценарийге сенбеймін. Оның үстіне, біздің ресми де бейресми оппозициялық топтар мен тұлғалар да ырду-дырду, шетінен «наполеон», бір-бірін жамандап әлек. Олар сондай сәтттерде бірігіп, бірегей күш ретінде саяси ерік-жігер таныта алмайтынын мен қатысқан президент сайлауы көрсетті емес пе?

Айтпақшы, кезінде біз әріптестермен бірге «Жаңа Қазақстан» форумын тіркей алмадық. Енді Тоқаев мырза «Жаңа Қазақстан» құру идеясын жария етті. Біздің сол кезде ұсынған бағдарламыздың да маңызды баптардың біразын, мәселен, олигархтар билігін жою туралы талаптарымызды президент айтып жатыр. Игіліктің ерте, кеші жоқ дейді мұндайды қазақтар.

Сонымен бірге парламент тек партиялық тізім бойынша сайланбай, бұдан кейін де болған бір мандатты округтер арқылы сайлау механизмін енгізу қажет. Әйтпесе, партиядан тыс азамат не президент, не депутат бола алмайды. Оның өзі қоғам дамуына теріс әсер етіп жатыр.

Сондықтан өзінің партиялық болашағын Тоқаев өзі шеше жатар.

Қазір бізден ақыл сұрап жатқан билік жоқ.

Талай жылғы оппозиционер ретінде мені тағы бір нәрсе мазасыздандырып отыр. Президент осы күндері көп тақырып қозғады. Бірақ түбегейлі саяси реформа жайында әлі де тіс жарған жоқ. Ол жайтты мойындаусыз басқа барлық бастаманың құны бес тиын! Оны 30 жылдық Назарбаев жүйесі ап-анық көрсетті емес пе?

-Сұхбаттасқаныңызға рақмет!
Просмотров материала: 2 097

Поделиться материалом


18:19 Очень хотелось бы, чтобы в школу шли не по остаточному... 272 Просмотров

17:54 Казахстан и Россия возобновят железнодорожное сообщение... 236 Просмотров

17:28 Автокредитование по 4%: одобрены заявки пяти тысяч... 241 Просмотров

17:23 Еще один подарок от Казахмыс... 289 Просмотров

17:03 Шынболат Ділдебаев туралы бір үзік сыр... 283 Просмотров

17:02 В Казахстане не зарегистрировано случаев заражения оспой... 238 Просмотров

16:45 Стартовал прием документов по программе «Болашак»... 231 Просмотров

16:34 Назначен зампредседателя КНБ – директор Погранслужбы РК... 233 Просмотров

16:11 Кроссовки вместо ботинок будут носить сотрудники полиции... 246 Просмотров

15:55 «Болашақ» стипендиясына құжат қабылдау басталды – ҚР БҒМ... 232 Просмотров

15:49 «Төрттік» алған павлодарлық оқушының анасы сотқа жүгінді... 412 Просмотров

15:43 В Узбекистане полицейские ударили электрошокером туристов... 303 Просмотров

15:21 «Періштесі қақты»: Алматыда ауыр жол апаты болды... 403 Просмотров

15:17 Ораз Жандосов цифрлық даму министрінің кеңесшісі атанды... 224 Просмотров

15:13 Олжас Сүлейменов «Қазақстан халық конгресі» партиясын құрады... 223 Просмотров

14:48 Қазақстанда пандемия басталғаннан бері алғаш рет медицина... 150 Просмотров

14:40 Касым-Жомарт Токаев совершит официальный визит в Кыргызстан... 145 Просмотров

14:30 «Алматы-Өскемен» тас жолындағы оқиға бойынша тергеу басталды... 151 Просмотров

14:21 Заморозки до двух градусов ожидаются в Казахстане... 147 Просмотров

14:11 Неліктен жеңілдетілген автокөлік несиесін рәсімдеу кезінде... 138 Просмотров

13:43 Труба с минимальным диаметром: "КазАвтоЖол" инициировал... 187 Просмотров

13:38 Полиция отнеслась к взрослому мужику, который в автобусе... 220 Просмотров

13:28 Родные обвиняют врачей в смерти роженицы в Атырау... 170 Просмотров

13:09 Криптовалютаға инвестиция құймақ болған ақтөбелік үш... 175 Просмотров

13:02 Достиг ли финтех своего апогея?... 153 Просмотров

12:48 Жеңілдетілген автонесиедегі КАСКО сақтандыру мәселесі қалай... 155 Просмотров

12:41 42 ребенка погибли в ДТП с начала года в Казахстане... 149 Просмотров

12:39 Бақылау чипі бар төлқұжат - ІІМ әлеуметтік желідегі видеоға... 314 Просмотров

12:27 Алтын қайта қымбаттай түсті... 149 Просмотров

12:16 Жеңілдетілген автонесие: қазақстандықтар қанша көлік сатып... 151 Просмотров

12:04 Более тысячи единиц огнестрельного оружия добровольно сдали... 179 Просмотров

12:02 Жазда уақытты қауіпсіз өткізудің жолы қандай – мамандар... 144 Просмотров

11:52 На 36% выросло количество действующих «молодых» ИП за год... 163 Просмотров

11:44 COVID-19: Семь казахстанцев находятся в тяжелом состоянии... 157 Просмотров

11:28 «Уақыттан жүйрік ештеңе жоқ екен»: Айнұр Тұрсынбаева келін... 313 Просмотров

11:25 Автокредит бағдарламасы: бүгін Forte Bank өтінім қабылдайды... 151 Просмотров

11:19 Қазақ топырағында егілетін дәнді дақылдар тұқымының 65... 173 Просмотров

11:14 Сегіз милионның жылқысын ұрлаған семейлік ұсталды... 159 Просмотров

11:09 Взрыв в Шымкенте: Санитарка роддома находится в реанимации... 168 Просмотров

10:54 Свыше 9 миллиардов тенге заморозили на счетах дочерних... 177 Просмотров





Опрос


«    Май 2022    »
ПнВтСрЧтПтСбВс
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031