24 мая 2022 г.

Мы в соц сетях:



«Дипломмен ауылға!» бағдарламасы тиісті түрде жұмыс істемейді - Ақылбек Күрішбаев

«Дипломмен ауылға!» бағдарламасы тиісті түрде жұмыс істемейді - Ақылбек Күрішбаев
Құрметті журналистер, ауыл мәселелерін көтеруге көмектесулеріңізді сұраймын.

ҚР Премьер-Министрі
Ә.А. Смайыловқа

Құрметті Әлихан Асханұлы!

Мемлекет басшысы Қ.К. Тоқаев өзінің жуырдағы Жолдауында елімізде орын алған қайғылы оқиғалардың қоғамдағы күрделі әлеуметтік-экономикалық мәселелер салдарынан туындағанын атап өтті.

Осы орайда ауыл тұрғындарының өте төмен әлеуметтік жағдайдайын айту керек. Ауылдағы отбасылардың кейбірлері «шықпа, жаным, шықпа» деп күн көруде. Үлкен қалалардан шалғай жерде отырып, олар өз мәселелерін билікке қалай жеткізуін де білмейді.

Мәселе – жалған статистиканың ауылдағы нақты жағдайды жасыратындығында. Біз, бір топ сенаторлар, Үкімет басшысына ресми органдар ұсынған бояма сандардың ауыл өмірінің шындығына сәйкес келмейтіндігін қанша айтып келдік. Статистика деректері бойынша ауылдағы жұмыссыздар саны 181 мың адам немесе 4,7%. Бірақ, іс жүзінде жұмыссыздық халықтың бағын ашпас соры болды. Біз еліміздің барлық аудандарында ауыл тұрғындары арасында арнайы әлеуметтік сауалнама жүргіздік. Олардың басым көпшілігі жұмыстың жоқтығын «басты мәселе» деп атады. Осы сауалнамада көрсеткендей, ауыл тұрғындарының нақты табысы айына 35 мың теңгені құрайды. Мұндай ақшаға қалай күн көруге болады?

Бәріміз «Ауыл - Ел бесігі» деп айтуды жақсы көреміз. Қазақстанда қашан да бала туу көрсеткіші қалалық жерлерге қарағанда ауылда әрдайым жоғары болатын. Бірақ соңғы 7 жылда бұл көрсеткіш күрт төмендеп кетті. Жылдан жылға ауыл халқының қалаларға көшуі ұлғаюда. Тек 2019-2020 жылдары ауылдан қалаға 880 мың адам қоныс аударған. Біз жүргізген әлеуметтік сауалнама нәтижелері көрсеткендей, еңбекке қабілетті халықтың 41 пайызы ауылдардан қалаға көшуді қалайды.

Әрине, урбанизацияның әлемдік үрдіс екені түсінікті, бірақ оны басқару керек қой. Жақын маңдағы ауылдардан бір сәтте халықтың жаппай көші-қоны басталса, біздің қалаларымызда не болмақ? Егер ауыл шаруашылығында жұмыс істейтін ешкім қалмаса, елдің азық-түлік қауіпсіздігін қалай қамтамасыз етеміз? Шекаралас аудандар қалай қорғалмақ?

Ауылдық аймақтардың ахуалын реттеу-экономикалық қана емес, ел үшін саяси, стратегиялық маңызды, мемлекетіміздің қауіпсіздігіне қатысты күрделі мәселе.

Осыдан бір жыл бұрын Сенатта ауылдарды дамыту бойынша парламенттік тыңдау өткізіліп, оның қорытындысына сәйкес Үкіметке нақты ұсыныстар берілді. Бірақ, өкінішке орай, бұл ұсыныстардың негізгі тармақтарының ешқайсысы орындалған жоқ. Ықпалды Парламентті Үкімет осылай тыңдау керек пе?! Неге Үкімет Сенатқа құлақ аспайды?

Біріншіден, ауылдық аумақтарды дамыту бағдарламасына, яғни «Ауыл - Ел бесігі» жобасына жеке ұлттық жоба мәртебесі берілмеген. Егер бізде осы стратегиялық маңызды мәселе бойынша дербес бағдарламалық құжат болмаса, ауылды басымдықпен қалай дамытамыз?
Екіншіден, ауылдық аумақтарды дамыту мәселелерін Ұлттық экономика министрлігінің қарамағынан Ауыл шаруашылығы министрлігіне беру ұсынылды, өйткені өндірісті дамыту және ауылда жұмыс істейтіндер үшін қолайлы жағдай жасау таразының екі жағындай ішкі байланыстағы мәселелер болып табылады, нақтырақ айтсақ, кез келген ауылды дамытудың негізінде ауыл шаруашылығы өндірісі жатыр. Ауылда болып жатқан жағдайдың мәнін түсінбегендіктен, Ұлттық экономика министрлігінің ауылдық елді-мекендерді дамыту әлеуетін айқындау кезінде экономиканы емес, халықты жұмыспен қамтуды мәселесін емес, демографияны бірінші орынға қоюына алып келді.
Үшіншіден, ауылдық жердегі және ауыл шаруашылығындағы басты проблемалардың бірі – кадрлардың тапшылығы. Ашығын айту керек, «Дипломмен ауылға!» бағдарламасы тиісті түрде жұмыс істемейді және онда көзделген мемлекеттік қолдау шаралары қайта қарауды талап етеді.

Сенаторлар ауыл жастары үшін жоғары білімнің қол жетімсіздігін Үкіметтің назарына бірнеше рет жеткізді. Жақында бейбіт митингтерге шыққандардың көпшілігі - ауылдан келіп, лайықты білім мен жұмыс таба алмаған жастар болған жоқ па? Біз мемлекеттік білім беру гранттарын және степендияларды тағайындау тетіктерін өзгертуді, оларды тек ҰБТ нәтижелерінің негізінде ғана емес, сонымен қатар, мемлекеттік қолдаусыз оқи алмайтындарға әлеуметтік қолдау ретінде бөлуді ұсындық. Бірақ, өкінішке орай, бұл депутаттық сауалымызға кеңсе әдеті бойынша сырғытпа жауап алдық.

Сондай-ақ, екі Парламенттік тыңдаудың ұсынымдары мен депутаттық сауалымызда ҚР Білім және ғылым министрлігіне аграрлық мамандықтарға түсушілер үшін ауылдық квотаны 30%-дан 50%-ға дейін ұлғайту ұсынылды. Негіздеме айқын, бұл ауыл мектептерінің түлектеріне жоғары оқу орнына түсу мүмкіндігін көтеріп қана қоймай, диплом алғаннан кейін оларды ауылда жұмысқа орналастыру мүмкіндігін де арттырады. Бірақ бұл депутаттық сауалымызға «соңғы 3 жылда аграрлық мамандықтар бойынша игерілмеген білім беру гранттарының саны 3778 бірлікті құрады» деген жауап келіп түсті. Бірақ талдау көрсеткендей, бұл мәлімет шындыққа сәйкес келмейді. Сізден ҚР Парламенті Сенатына осындай жауап жібере салатын орындаушыларды анықтап, жазалауды сұраймын.

Қорытындылай келе, еліміздегі ауылдарды дамытуға ірі ауыл шаруашылығы компаниялары қомақты үлес қоса алар еді. Қазір бірқатар ауылдық елді-мекендерді онда шоғырланған ауыл шаруашылығы кәсіпорындары мен шаруа қожалықтарының өтеусіз көмегі есебінен ұстап тұрмыз. Сонымен қатар елімізде әкімдердің шешімдерінің арқасында ірі жер пайдаланушыларына (латифундистерге) айналған бірқатар үлкен компаниялар бар, олар ауыл тұрғындары айтқандай «ауылдың ішкі жағдайына бас ауыртпай, егін егуге және егін жинауға ғана келеді».

Біздің ойымызша, Үкімет және жергілікті атқарушы органдар ірі ауыл шаруашылығы компанияларын ауылдық аймақтарды дамытуға тарта отырып, ауылдық инфрақұрылымды салу және жөндеу,кадрларды даярлау, өзінің жалдамалы жұмысшыларының жалақысын арттыру, жер үлесі иелеріне лайықты ақы төлеуді қамтамасыз ету, ауылда кооперацияны дамыту үшін қызмет көрсететін кәсіпорындар (якорлік өндірістер) құру, ауылдық елді-мекендердің жайылымдарын олардың тұрғындарына қайтару жөнінде қажетті шаралар қабылдауы қажет.

Сенатор . А.Күрішбаев

Дереккөз: Сенатор Күрішбаевтың желідегі жазбасынан
Автор: Ақылбек Күрішбаев -
«Дипломмен ауылға!» бағдарламасы тиісті түрде жұмыс істемейді - Ақылбек Күрішбаев
Просмотров материала: 673

Поделиться материалом


18:19 Очень хотелось бы, чтобы в школу шли не по остаточному... 282 Просмотров

17:54 Казахстан и Россия возобновят железнодорожное сообщение... 246 Просмотров

17:28 Автокредитование по 4%: одобрены заявки пяти тысяч... 251 Просмотров

17:23 Еще один подарок от Казахмыс... 304 Просмотров

17:03 Шынболат Ділдебаев туралы бір үзік сыр... 303 Просмотров

17:02 В Казахстане не зарегистрировано случаев заражения оспой... 246 Просмотров

16:45 Стартовал прием документов по программе «Болашак»... 239 Просмотров

16:34 Назначен зампредседателя КНБ – директор Погранслужбы РК... 241 Просмотров

16:11 Кроссовки вместо ботинок будут носить сотрудники полиции... 254 Просмотров

15:55 «Болашақ» стипендиясына құжат қабылдау басталды – ҚР БҒМ... 243 Просмотров

15:49 «Төрттік» алған павлодарлық оқушының анасы сотқа жүгінді... 423 Просмотров

15:43 В Узбекистане полицейские ударили электрошокером туристов... 312 Просмотров

15:21 «Періштесі қақты»: Алматыда ауыр жол апаты болды... 412 Просмотров

15:17 Ораз Жандосов цифрлық даму министрінің кеңесшісі атанды... 233 Просмотров

15:13 Олжас Сүлейменов «Қазақстан халық конгресі» партиясын құрады... 231 Просмотров

14:48 Қазақстанда пандемия басталғаннан бері алғаш рет медицина... 152 Просмотров

14:40 Касым-Жомарт Токаев совершит официальный визит в Кыргызстан... 149 Просмотров

14:30 «Алматы-Өскемен» тас жолындағы оқиға бойынша тергеу басталды... 154 Просмотров

14:21 Заморозки до двух градусов ожидаются в Казахстане... 149 Просмотров

14:11 Неліктен жеңілдетілген автокөлік несиесін рәсімдеу кезінде... 141 Просмотров

13:43 Труба с минимальным диаметром: "КазАвтоЖол" инициировал... 189 Просмотров

13:38 Полиция отнеслась к взрослому мужику, который в автобусе... 223 Просмотров

13:28 Родные обвиняют врачей в смерти роженицы в Атырау... 172 Просмотров

13:09 Криптовалютаға инвестиция құймақ болған ақтөбелік үш... 177 Просмотров

13:02 Достиг ли финтех своего апогея?... 156 Просмотров

12:48 Жеңілдетілген автонесиедегі КАСКО сақтандыру мәселесі қалай... 158 Просмотров

12:41 42 ребенка погибли в ДТП с начала года в Казахстане... 153 Просмотров

12:39 Бақылау чипі бар төлқұжат - ІІМ әлеуметтік желідегі видеоға... 321 Просмотров

12:27 Алтын қайта қымбаттай түсті... 151 Просмотров

12:16 Жеңілдетілген автонесие: қазақстандықтар қанша көлік сатып... 153 Просмотров

12:04 Более тысячи единиц огнестрельного оружия добровольно сдали... 181 Просмотров

12:02 Жазда уақытты қауіпсіз өткізудің жолы қандай – мамандар... 147 Просмотров

11:52 На 36% выросло количество действующих «молодых» ИП за год... 165 Просмотров

11:44 COVID-19: Семь казахстанцев находятся в тяжелом состоянии... 160 Просмотров

11:28 «Уақыттан жүйрік ештеңе жоқ екен»: Айнұр Тұрсынбаева келін... 318 Просмотров

11:25 Автокредит бағдарламасы: бүгін Forte Bank өтінім қабылдайды... 154 Просмотров

11:19 Қазақ топырағында егілетін дәнді дақылдар тұқымының 65... 175 Просмотров

11:14 Сегіз милионның жылқысын ұрлаған семейлік ұсталды... 161 Просмотров

11:09 Взрыв в Шымкенте: Санитарка роддома находится в реанимации... 170 Просмотров

10:54 Свыше 9 миллиардов тенге заморозили на счетах дочерних... 179 Просмотров





Опрос


«    Май 2022    »
ПнВтСрЧтПтСбВс
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031